Lợi dụng chính sách miễn giảm học phí, kẻ xấu giả danh thu thập thông tin học sinh, lập nhóm liên lạc với phụ huynh, ban đầu đòi số tiền nhỏ rồi dần nâng mức để lừa đảo.
Tại tọa đàm về nhu cầu và tổ chức đào tạo an ninh mạng tại Việt Nam ngày 25/9 ở Hà Nội, PGS.TS Nguyễn Xuân Toàn, giảng viên cao cấp của Viện An ninh phi truyền thống, Trường Quản trị và Kinh doanh - ĐH Quốc gia Hà Nội cho biết, các vấn đề về an ninh mạng ngày càng nghiêm trọng và gây hậu quả lớn.
Ông Toàn cho biết, theo thống kê của Hiệp hội an ninh mạng quốc gia và Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), có trên 600.000 cuộc tấn công mạng vào các hệ thống thông tin của Việt Nam năm 2024. Trong đó, riêng vào hệ thống trọng yếu quốc gia là hơn 74.000 vụ.
PGS.TS Nguyễn Xuân Toàn, giảng viên cao cấp của Viện An ninh phi truyền thống, Trường Quản trị và Kinh doanh - ĐH Quốc gia Hà Nội.
Ảnh: Thanh Hùng
Theo Thượng tá Lê Văn Dĩnh (Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an), lợi dụng mạng viễn thông, mạng internet, tội phạm thường xuyên tổ chức những hoạt động lừa đảo. “Vấn đề này rất nhức nhối”, ông Dĩnh nói.
Ông Dĩnh cho hay, từ năm 2019 đến 2024, mỗi năm có khoảng 5.000 vụ lừa đảo. Trong 6 tháng đầu năm 2025 xảy ra trên 2.000 vụ việc. Phương thức, thủ đoạn hoạt động ngày càng tinh vi, chuyên nghiệp.
“Mỗi khi nhà nước có một chính sách mới thì các đối tượng xấu đều vận dụng đưa ra những kênh tiếp cận mà cơ quan nhà nước thậm chí chưa kịp định hình. Ví dụ, lợi dụng chính sách miễn giảm học phí - vốn là chính sách tốt đẹp, các đối tượng thu thập thông tin cá nhân của học sinh và liên lạc tới phụ huynh đề nghị tạo nhóm để được hưởng chính sách. Khi phụ huynh tham gia, lúc đầu chúng chỉ yêu cầu số tiền rất nhỏ, sau đó tăng dần lên. Sau đó, phụ huynh có tâm thế muốn đòi lại số tiền đã bị mất nên tiếp tục chuyển tiền, do đó số tiền mất ngày càng lớn”, ông Dĩnh nói.
Thượng tá Lê Văn Dĩnh (Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an). Ảnh: Thanh Hùng
Theo ông Dĩnh, hiện có một số phương thức thủ đoạn lừa đảo mới như giả mạo các cơ quan tổ chức gọi điện thoại, nhắn tin lừa đảo trên tất cả các lĩnh vực. Một số đối tượng còn giả mạo các văn bản của Bộ GD-ĐT, các trường đại học thông báo về tuyển sinh, du học, yêu cầu chuyển tiền để chứng minh tài chính... Hay giả mạo Bộ Y tế để lừa đảo, giả mạo bác sĩ tại các bệnh viện thông báo bị hại có người nhà đang cấp cứu và cần chuyển tiền gấp để phẫu thuật...
Tọa đàm cũng chỉ ra Việt Nam đang thiếu nghiêm trọng nguồn nhân lực an ninh mạng trong khi các mối đe dọa ngày càng đa dạng, xuyên biên giới.
Trung tướng Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống, Trường Quản trị và Kinh doanh - ĐH Quốc gia Hà Nội.
Ảnh: Thanh Hùng
Trung tướng Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống, Trường Quản trị và Kinh doanh - ĐH Quốc gia Hà Nội cho rằng, thách thức lớn hiện nay là việc chuyển hướng đào tạo nguồn nhân lực an ninh mạng hầu hết chưa theo kịp với tốc độ biến chuyển nhanh chóng của tình hình thực tế. Ngoài ra, số lượng chuyên gia an ninh mạng của Việt Nam hiện chưa thực sự nhiều.
Các chuyên gia kêu gọi xây dựng chiến lược đào tạo dài hạn, đầu tư phòng thí nghiệm an ninh mạng và tăng cường hợp tác giữa lực lượng công an, quân đội, các trường đại học và doanh nghiệp công nghệ nhằm ứng phó hiệu quả với các nguy cơ ngày càng phức tạp trên không gian số.