Bộ LĐ-TB&XH thông tin về việc người già nhận lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản ngân hàng (ATM) gặp khó khi tiêu tiền trong tài khoản.
Mới đây cử tri nhiều tỉnh, thành đề nghị Chính phủ xem xét việc chi trả chế độ trợ cấp xã hội cho phù hợp từng đối tượng. Bởi lẽ, có nhiều người khuyết tật, già yếu, đơn thân; việc tiếp cận công nghệ thông tin rất khó khăn, cần được nhận tiền mặt để thuận tiện chi tiêu trong cuộc sống, thay vì nhận qua tài khoản cá nhân.
Thêm vào đó, hiện nay việc bố trí máy rút tiền ở các tỉnh, thành còn hạn chế, chưa đảm bảo cung ứng dịch vụ cho người dân. Nhiều trường hợp người cao tuổi phải di chuyển khá xa để đến các khu vực đô thị hoặc nhờ người rút hộ với mức phí cao. Vì vậy, cần thiết phải điều chỉnh trợ cấp xã hội cho người già theo hướng linh hoạt.
Về vấn đề này, Bộ LĐ-TB&XH cho biết, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn như dịch bệnh, thiên tai, Thủ tướng chỉ đạo và Bộ LĐ-TB&XH có hướng dẫn các cơ quan liên quan thực hiện việc chi trả, trợ cấp xã hội theo hình thức không dùng tiền mặt.
Đến hết năm 2024, cả nước có gần 3 triệu người trên tổng số 5 triệu người hưởng chính sách an sinh xã hội mong muốn và đã nhận tiền qua tài khoản ngân hàng. Số tiền chi trả qua tài khoản cá nhân đã lên đến 24.385 tỉ đồng
Theo Bộ LĐ-TB&XH, các đối tượng hưởng tiền chính sách an sinh xã hội qua tài khoản ngân hàng tại một số tỉnh, thành đều thuận tiện, không vướng mắc.
Tuy nhiên, các đối tượng hưởng chính sách an sinh xã hội phần lớn là người cao tuổi, đối tượng yếu thế, vẫn còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ thông tin, thao tác nhận trợ cấp thông qua tài khoản điện tử… nên tâm lý e ngại, vẫn muốn được nhận trợ cấp bằng tiền mặt.
Người già nhận tiền qua tài khoản gặp khó khăn khi muốn chi tiêu.
Cạnh đó, các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn hiện nay còn hạn chế tiêu dùng thông qua tài khoản. Trong khi hệ thống ngân hàng thương mại phát triển chưa đồng bộ; khoảng cách địa lý vùng, miền; chi phí cho việc dùng tài khoản ngân hàng... nên hình thức chi tiêu chủ yếu là tiền mặt.
Vì vậy, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện ưu tiên việc không dùng tiền mặt nhưng linh hoạt để không bỏ sót nhu cầu của các đối tượng. Cụ thể, việc chi trả cho người dân qua các hình thức sau: Chi qua tài khoản ngân hàng, tài khoản thanh toán điện tử do pháp luật quy định hoặc chi trả trực tiếp bằng tiền mặt.
Chính phủ cũng thực hiện chủ trương đẩy mạnh thực hiện chi trả các chế độ an sinh xã hội (bao gồm trợ giúp xã hội) qua tổ chức dịch vụ bưu chính công ích. Người già khó tiếp cận dịch vụ chi trả không dùng tiền mặt thông qua công nghệ và các phương tiện hiện đại có thể ủy quyền cho người thân như con, cháu…
Ngân hàng cần hỗ trợ miễn phí duy trì tài khoản
Bộ LĐ-TB&XH cho biết đầu năm 2024, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đề nghị hệ thống ngân hàng, các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, nghiên cứu, áp dụng chính sách ưu đãi với người hưởng chính sách an sinh xã hội.
Hiện nay, một số ngân hàng cam kết thực hiện các chính sách như: Miễn phí duy trì tài khoản, phí duy trì ứng dụng ngân hàng điện tử, phí duy trì dịch vụ biến động thông tin tài khoản, phí giao dịch chuyển khoản …
Bộ LĐ-TB&XH đề nghị các địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, khuyến khích các đối tượng hưởng chính sách an sinh xã hội tự nguyện mở tài khoản ngân hàng phục vụ công tác nhận trợ cấp an sinh xã hội. Trường hợp đối tượng hưởng chính sách an sinh xã hội không đủ điều kiện mở tài khoản theo quy định và không có người ủy quyền nhận thay thì thực hiện chi trả trực tiếp qua tổ chức dịch vụ chi trả hoặc phương thức khác phù hợp theo quy định.
Đại diện BHXH Việt Nam cho biết, BHXH đang tiến hành chi trả lương hưu và trợ cấp hàng tháng qua hai hình thức chính là tài khoản ATM và tiền mặt. Trong đó, việc chi trả tiền mặt BHXH Việt Nam ký hợp đồng uỷ quyền cho Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam thực hiện tại các điểm chi trả.
Với người già yếu, ốm đau, bệnh tật không có khả năng đi đến điểm chi tiền, cơ quan BHXH yêu cầu bưu điện thực hiện chi trả tận nhà. Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ 1/7/2025 cũng quy định rõ đối với người 80 tuổi phải chi trả chế độ tại nhà.
Ngoài hai hình thức trên, BHXH còn quy định hình thức thứ ba là uỷ quyền cho người khác (con cái, anh em, bạn bè) đến nhận thay, có thể nhận tiền mặt hoặc qua tài khoản, tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể của từng đối tượng hưởng chế độ.