Đề xuất giao Bộ Công an quản lý định danh địa chỉ IP

Sáng 31/10, Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật An ninh mạng sửa đổi. Dự luật quy định về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trên không gian mạng; đồng thời nêu rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, người dùng trong việc bảo đảm an ninh thông tin, an ninh dữ liệu và an toàn hệ thống thông tin.

Theo Điều 50 của dự thảo, Bộ Công an có trách nhiệm bảo đảm an ninh thông tin, an ninh dữ liệu; xây dựng cơ chế quản lý định danh địa chỉ Internet (IP), xác thực thông tin đăng ký tài khoản số; cảnh báo, chia sẻ thông tin và nguy cơ đe dọa an ninh mạng. Bộ cũng được quyền yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, Internet loại bỏ thông tin vi phạm pháp luật về an ninh mạng trên hệ thống do doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý.

Địa chỉ IP là dãy số đơn nhất trên không gian mạng, tương tự "địa chỉ địa lý", cho phép các thiết bị điện tử nhận diện, liên lạc và trao đổi dữ liệu. Thông tin từ IP giúp lực lượng chức năng xác định địa điểm, thời gian và thuê bao kết nối, tương tự thông tin cư trú của một địa chỉ cố định.

Doanh nghiệp viễn thông và cung cấp dịch vụ trên không gian mạng có trách nhiệm định danh địa chỉ IP của tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ Internet; cung cấp cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng để phục vụ quản lý. Các doanh nghiệp này cũng phải phối hợp với Bộ Công an trong việc thiết lập hệ thống kết nối, đấu nối đường truyền kỹ thuật, truyền tải dữ liệu và đáp ứng các điều kiện cần thiết để triển khai các giải pháp, biện pháp bảo vệ an ninh mạng.

Theo Bộ Công an, địa chỉ IP thường xuyên thay đổi giữa các thuê bao, địa điểm hoặc bị thu hồi mà chưa có cơ quan nào quản lý về an ninh trật tự. Việc tra cứu IP hiện nay còn bất cập, tỷ lệ xác định được thông tin thấp, tốn thời gian, làm giảm giá trị nghiệp vụ. Lực lượng chức năng phải gửi yêu cầu đến nhà cung cấp dịch vụ Internet và phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ phối hợp của doanh nghiệp, tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt hoạt động nghiệp vụ. Vì vậy, quy định bắt buộc nhà mạng định danh, quản lý và cung cấp thông tin IP cho lực lượng chuyên trách được đánh giá là cần thiết, khả thi và góp phần bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho biết dự luật kế thừa Luật An ninh mạng năm 2018, giữ nguyên 21 điều, sửa đổi và bổ sung 9 điều. Các nội dung được chỉnh sửa tập trung vào bảo đảm an ninh dữ liệu, trách nhiệm định danh địa chỉ IP và cơ chế cung cấp cho lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng.

Dự luật cũng bổ sung quy định về kinh phí bảo vệ an ninh mạng của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức chính trị; khuyến khích sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghiệp an ninh của Việt Nam; cấp chứng chỉ về an ninh mạng cho tổ chức, cá nhân đủ điều kiện.

Thẩm tra dự luật, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại tán thành các chính sách lớn, đồng thời đề nghị bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, đặc biệt là việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo dựng, chỉnh sửa, lan truyền thông tin sai sự thật, giả mạo danh tính nhằm vu cáo, lừa đảo hoặc gây tổn hại an ninh quốc gia, trật tự xã hội.

Ủy ban cũng kiến nghị quy định cụ thể nhiệm vụ, biện pháp bảo vệ đối với từng cấp độ hệ thống thông tin (từ cấp độ 1 đến 5) để tăng tính khả thi, hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết. Ngoài việc bảo vệ trẻ em, dự luật cần bổ sung nhóm cần bảo vệ là người cao tuổi, người bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự.