Trong dự thảo Luật Giám định tư pháp (sửa đổi), Chính phủ đề xuất quy định giao Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Công an tỉnh, thành được thực hiện giám định pháp y thương tích bên cạnh các trung tâm giám định của ngành y tế.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng nay tiếp tục họp phiên thứ 49 cho ý kiến về dự Luật Giám định tư pháp (sửa đổi).
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung quy định về phòng giám định kỹ thuật hình sự thuộc VKSND Tối cao được thực hiện giám định về âm thanh và kỹ thuật số, điện tử; Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Công an tỉnh, thành được thực hiện giám định pháp y thương tích bên cạnh việc thực hiện giám định pháp y tử thi theo quy định hiện hành.
Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh trình bày tờ trình. Ảnh: Quốc hội
Tránh trùng lặp, chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ
Trình bày báo cáo thẩm tra ngay sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, nhiều ý kiến trong cơ quan thẩm tra tán thành việc bổ sung nhiệm vụ “giám định pháp y thương tích” cho Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Công an tỉnh, thành.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần cung cấp thêm thông tin, đánh giá cụ thể hơn về ưu điểm, hạn chế, tác động tích cực và tiêu cực khi bổ sung nhiệm vụ “giám định pháp y thương tích” cho Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Công an tỉnh, thành.
Một số ý kiến đề nghị giữ như quy định của Luật Giám định tư pháp hiện hành, tức là việc giám định pháp y thương tích chỉ do các tổ chức giám định tư pháp trong lĩnh vực pháp y thuộc ngành y tế thực hiện. Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Công an tỉnh, thành phố chỉ thực hiện giám định kỹ thuật hình sự và pháp y tử thi.
Lý do bởi lĩnh vực giám định thương tích liên quan đến sức khỏe, tính mạng con người, là lĩnh vực khoa học và thuộc chuyên môn sâu của ngành y tế. Do đó, cần có nhân lực, thiết bị chuyên sâu, kinh nghiệm bác sĩ chuyên môn phải trải qua nhiều năm khám bệnh trên nhiều bệnh nhân để so sánh và đúc kết... mới có thể kết luận các nội dung liên quan chính xác.
Hơn nữa, quy định này phù hợp với chủ trương “một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì thực hiện và chịu trách nhiệm chính”, tránh trùng lặp, chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa hai lực lượng pháp y y tế và công an, tránh lãng phí về nhân lực và cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật sẵn có.
Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga phát biểu. Ảnh: Quốc hội
Phát biểu ý kiến, Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga này tỏ băn khoăn khi cơ quan công an vừa là cơ quan trưng cầu giám định, vừa cơ quan điều tra, vừa làm giám định thương tích. Theo bà, quy định này cần phải xem xét, đánh giá kỹ lưỡng.
Bà Nga phân tích, hiện việc giám định thương tích chỉ do các tổ chức giám định tư pháp ngành y tế thực hiện. Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc công an tỉnh, thành chỉ thực hiện giám định kỹ thuật hình sự và pháp y tử thi.
Tuy nhiên, với quy định như dự thảo thì việc giám định thương tích sẽ có 2 hệ thống; trong đó, hệ thống của Bộ Y tế đang được tổ chức bài bản và các trung tâm giám định của công an tỉnh, thành.
Tháo gỡ vướng mắc của thực tế
Còn Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nghiêng về phương án bổ sung nhiệm vụ “giám định pháp y thương tích” cho Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc Công an tỉnh, thành. Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị làm rõ hơn căn cứ quy định này để có tính thuyết phục đối với đại biểu và Quốc hội.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới nêu rõ, giám định thương tích là nội dung rất vướng trong công tác điều tra tội cố ý gây thương tích.
Ông Lê Tấn Tới chia sẻ, 20 năm trước ông làm trong công tác điều tra thì thấy rất vướng khi đưa qua giám định của y tế làm, vì làm rất lâu. Lý do lực lượng y tế phải phối hợp ngược trở lại với Phòng Kỹ thuật hình sự của công an hoặc hỏi lại cơ quan điều tra về cơ cấu hình thành dấu vết.
“Ví dụ một vật đánh vào tay mà đem đi giám định, cơ quan y tế chỉ xác định được cái tay bị bầm hay bị làm sao, còn muốn xác định được tỷ lệ thương tích phải kết hợp lại là vật gì đánh vào tay, thành ra tốn rất nhiều thời gian”, ông Tới dẫn chứng.
Vì vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại cho rằng đề xuất bổ sung thẩm quyền giám định thương tích cho Phòng Kỹ thuật hình sự thuộc công an tỉnh, thành thực hiện giám định pháp y thương tích nhằm tháo gỡ vướng mắc của thực tế.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới phát biểu. Ảnh: Quốc hội
Phát biểu cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh chia sẻ về việc “một việc có nên giao hai cơ quan cùng làm hay không?”.
Theo ông, thực tế giám định pháp y tử thi vẫn do cả công an và y tế cùng làm. Hơn nữa, có chủ trương mở rộng xã hội hóa nên không thể nói rằng một việc vừa cơ quan Nhà nước, vừa cơ quan giám định của các văn phòng giám định tư nhân cùng làm.
Bộ trưởng Tư pháp cho biết vừa qua, công an cũng đầu tư và triển khai đề án đổi mới nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp, trong đó đầu tư cả về cơ sở vật chất, phương tiện và chế độ chính sách, nên đội ngũ của công an hoàn toàn có thể đảm đương việc giám định thương tích.
Bộ trưởng cũng nêu thêm, quan điểm này đã được Chính phủ và cả Bộ Y tế đồng ý. Cơ quan chủ trì soạn thảo luật sẽ tiếp thu ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội để cung cấp thêm dữ liệu, số liệu nhằm tăng tính thuyết phục cho quy định của dự thảo luật.