Ông Phạm Văn Tam bị cáo buộc thông qua hai công ty nhập hàng điện tử từ nước ngoài và mua linh kiện gia công lắp ráp rồi bán thành phẩm không xuất hóa đơn.
Hành vi của ông Tam, Chủ tịch HĐQT Công ty Asanzo, được nêu trong cáo trạng VKSND TP HCM vừa hoàn tất, truy tố về tội Buôn lậu và Trốn thuế.
Liên quan vụ án, Phạm Xuân Tình (Tổng Giám đốc Công ty Asanzo, em trai của ông Tam) bị truy tố về tội Trốn thuế.
Ông Phạm Văn Tam – Chủ tịch Tập đoàn Asanzo.
Công ty Asanzo đăng ký kinh doanh lần đầu năm 2016 tại Sở Kế hoạch và đầu tư TP HCM do ông Tam là Giám đốc, đại diện theo pháp luật. Đến năm 2017, ông Tình làm Giám đốc còn ông Tam là Chủ tịch HĐQT - là người quản lý, điều hành toàn bộ hoạt động của công ty.
Theo cáo trạng, từ tháng 8 đến tháng 10/2019, đoàn thanh tra Cục Thuế TP HCM (nay là Chi cục Thuế Khu vực II) thanh tra việc chấp hành pháp luật về thuế của công ty từ khi thành lập. Kết quả cho thấy, Công ty Asanzo mua linh kiện của Công ty Trần Thoàn và ký hợp đồng với Công ty VTB gia công lắp ráp một phần.
Công ty Asanzo lắp ráp ra thành phẩm là mặt hàng điều hòa có dán tem Asanzo và bao bì in nhãn hiệu Asanzo rồi xuất bán cho Công ty Điện lạnh Asanzo nhưng không xuất hóa đơn và không khai báo thuế; để ngoài sổ sách kế toán liên quan đến doanh thu bán hàng; sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng không hợp pháp để hạch toán đầu vào, khai thuế là hoạt động thương mại.
Công ty Trần Thoàn xuất hóa đơn GTGT (hàng thành phẩm) trực tiếp cho Công ty Điện lạnh Asanzo.
Kết luận giám định về thuế xác định, từ năm 2017 đến quý 2 năm 2019, Công ty Asanzo có hành vi trốn thuế đối với 2 loại thuế, tổng cộng là hơn 15,7 tỷ đồng. Trong đó, thuế giá trị gia tăng là hơn 4,1 tỷ đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt là hơn 11,5 tỷ.
Đến ngày 30/10/2019, Cục Thuế TP HCM ra quyết định chuyển hồ sơ vụ việc vi phạm hành chính có dấu hiệu tội phạm đến Cơ quan CSĐT Công an TP HCM để xử lý theo quy định pháp luật.
5 tháng sau, ngày 24/3/2020, Công ty Asanzo đã nộp khắc phục thuế tổng số tiền là 15,8 tỷ đồng.
Ngoài hành vi trên, ông Phạm Văn Tam còn bị cáo buộc sử dụng Công ty Sa Huỳnh do Trương Ngọc Liêm làm giám đốc để nhập lậu 1.300 lò nướng thủy tinh nguyên chiếc từ Trung Quốc về Việt Nam.
Ngày 5/9/2018, Công ty Sa Huỳnh mở tờ khai nhập khẩu tại cảng ICD Phước Long 3 (TP HCM), khai báo hàng hóa là linh kiện rời như nắp nhựa, chậu thủy tinh, tay cầm, thiết bị đếm thời gian... với tổng trị giá 212 triệu đồng.
Tuy nhiên, kết quả kiểm tra thực tế cho thấy đây là 1.300 bộ lò nướng Asanzo đồng bộ, mới 100%, chỉ được tháo rời để "qua mắt" hải quan. Vì là mặt hàng nhập khẩu có điều kiện (phải đăng ký kiểm tra chất lượng Nhà nước trước khi thông quan) nhưng doanh nghiệp không thực hiện nên hải quan đã từ chối thông quan, chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra.
Kết quả giám định khẳng định toàn bộ lô hàng là mới, có thể lắp ghép thành sản phẩm hoàn chỉnh, chức năng sử dụng đúng như lò nướng gia đình. Hội đồng định giá xác định trị giá lô hàng hơn 414 triệu đồng. Tuy nhiên, ông Tam phủ nhận cáo buộc đã chỉ đạo Liêm (đã bị TAND TP HCM xét xử tháng 2/2024) hay tham gia nhập lậu số hàng trên.
Liên quan đến các cáo buộc về thuế, trả lời VnExpress hồi tháng 10/2019, ông Tam khẳng định doanh nghiệp không có hành vi trốn thuế, những thiếu sót nếu có chủ yếu do chưa nắm rõ hoặc chưa kịp thích ứng với quy định pháp luật. Với thuế tiêu thụ đặc biệt, ông cho rằng Asanzo không thuộc diện phải nộp vì công ty mua máy lạnh hoàn chỉnh từ đối tác chứ không nhập linh kiện để sản xuất, do đó trách nhiệm nộp thuế thuộc về phía đối tác.
Về thuế VAT, việc bị bác hóa đơn đầu vào vì một số nhà cung cấp bị khóa mã số thuế khiến Asanzo phải đóng lại, song ông coi đây là chuyện bình thường trong kinh doanh, không phải trốn thuế. Dù có điểm chưa đồng tình, công ty vẫn chấp nhận nộp toàn bộ số tiền truy thu và phạt theo quyết định cơ quan chức năng, gồm hơn 11,5 tỷ đồng thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập cá nhân và đang xử lý thêm khoảng 35 tỷ đồng VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp.
Ông Tam nhấn mạnh Asanzo luôn minh bạch, sẵn sàng hợp tác, nếu sai sẽ chịu trách nhiệm theo pháp luật và không né tránh khi bị xem xét trách nhiệm hình sự.