Từ trung tâm tỉnh Điện Biên, ô tô men theo con đường độc đạo lên xã Si Pa Phìn, gần 3 tiếng đồng hồ vượt những khúc cua tay áo cheo leo, sương núi quẩn quanh, núi rừng nối núi rừng.
Ở nơi tưởng như rất xa nhịp sống hiện đại ấy, một ngôi trường nội trú liên cấp hiện đại hiện ra giữa đại ngàn. Không chỉ bởi quy mô, mà bởi câu hỏi lớn phía sau nó: Làm thế nào để một chủ trương lớn của Đảng được hiện thực hóa nhanh đến vậy ở vùng biên giới đặc biệt khó khăn?
Sau khi Bộ Chính trị quyết định triển khai chương trình xây dựng 248 trường học tại các xã biên giới đất liền, Điện Biên được lựa chọn là địa phương đầu tiên khởi công trường mẫu. Từ lễ khởi công đến ngày khánh thành, chưa đầy 6 tháng, Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn đã nên hình, nên dáng.
Học sinh Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn tặng tranh cho Tổng Bí thư Tô Lâm
Ngôi trường là giấc mơ của học sinh cả nước, đặc biệt là trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số các xã biên giới. Nơi đây, các em được học tập trong điều kiện đồng bộ, hiện đại ngay trên mảnh đất quê hương mình.
Phát biểu tại lễ khánh thành Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn ngày 31/1, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là nền tảng để phát triển con người, phát triển bền vững đất nước; đầu tư cho giáo dục vùng biên giới chính là đầu tư cho tương lai lâu dài của Tổ quốc”.
Tổng Bí thư chỉ rõ, chăm lo cho trẻ em nơi phên dậu không chỉ là nhiệm vụ an sinh, mà còn là giải pháp căn cơ để củng cố thế trận lòng dân, giữ vững chủ quyền từ gốc rễ.
Trẻ em được chở che, yên tâm học tập
Để một chủ trương lớn của Đảng thực sự đi vào cuộc sống, vai trò của chính quyền địa phương là mắt xích quyết định. VietNamNet có cuộc trao đổi với Phó bí thư thường trực, Chủ tịch HĐND tỉnh Điện Biên Lê Thành Đô để hiểu rõ hơn về giáo dục vùng biên gắn với tương lai của các thế hệ con em miền núi và sự bền vững của vùng phên dậu Tổ quốc.
Phó bí thư thường trực, Chủ tịch HĐND tỉnh Điện Biên Lê Thành Đô
Điện Biên là tỉnh đầu tiên khởi công và xây dựng trường nội trú liên cấp trong 248 trường ở xã biên giới trên cả nước. Khi trực tiếp chứng kiến lễ khởi công, khánh thành Trường liên cấp Tiểu học và THCS tại xã biên giới Si Pa Phìn, ông có suy nghĩ, cảm xúc gì về trách nhiệm của chính quyền địa phương đối với việc chăm lo tương lai học tập cho trẻ em vùng biên giới?
Khi cùng lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu dự lễ khánh thành Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại xã biên giới Si Pa Phìn, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên vô cùng vinh dự và tự hào khi được Bộ Chính trị lựa chọn là nơi đầu tiên xây dựng trường mẫu, điển hình trong tổng số 248 trường tại các xã biên giới trên cả nước.
Đây là minh chứng cho sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục ở khu vực biên giới, vùng đặc biệt khó khăn - nơi điều kiện học tập của con em đồng bào các dân tộc còn nhiều khó khăn, thiếu thốn.
Được dự lễ khánh thành, tôi rất xúc động khi chứng kiến con em đồng bào các dân tộc xã Si Pa Phìn đã có một ngôi trường mới khang trang, hiện đại, đầy đủ điều kiện để học tập, rèn luyện và nuôi dưỡng ước mơ.
Thời gian tới, Điện Biên sẽ tiếp tục tập trung đầu tư, sớm hoàn thành và đưa vào sử dụng 14 trường liên cấp tại các xã biên giới, đồng thời tiếp tục sắp xếp lại mạng lưới trường lớp, chú trọng nâng cao chất lượng hệ thống trường mầm non, phổ thông, các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú. Từ đó, tỉnh tạo điều kiện để học sinh các dân tộc vùng biên được học tập rèn luyện, phát huy sáng tạo trong môi trường tốt hơn, yên tâm đến trường, thụ hưởng nền giáo dục công bằng, an toàn, từng bước hiện thực hóa ước mơ thoát nghèo ngay trên chính mảnh đất quê hương.
Từ công trình này, tỉnh có đưa ra định hướng dài hạn trong phát triển hệ thống giáo dục ở các xã biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là về trường nội trú, bán trú để bảo đảm cơ hội học tập cho mọi trẻ em?
Thời gian tới, tỉnh Điện Biên sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa 15, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định giáo dục và đào tạo là một trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển con người, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh.
Trong đó, việc phát triển giáo dục vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, gắn chặt với mục tiêu phát triển xanh, thông minh, bền vững và bảo đảm quốc phòng - an ninh.
Từ thực tiễn triển khai công trình Trường Si Pa Phìn, chúng tôi tiếp tục phát triển giáo dục theo hướng chuẩn hóa, kiên cố hóa và hiện đại hóa, đầu tư, mở rộng mạng lưới trường nội trú, bán trú phù hợp với điều kiện từng địa bàn, tập trung vào các xã biên giới, xã đặc biệt khó khăn.
Cùng với đó, tỉnh xây dựng và thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thu hút, đãi ngộ đội ngũ giáo viên công tác lâu dài tại vùng biên giới, vùng khó khăn; gắn phát triển giáo dục với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, yêu cầu phát triển địa phương; bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, điều kiện ăn ở, sinh hoạt cho học sinh để mọi trẻ em, nhất là trẻ em dân tộc, đều được tiếp cận giáo dục một cách bình đẳng, không để ai bị bỏ lại phía sau vì hoàn cảnh khó khăn hay điều kiện địa lý.
Chúng tôi chú trọng để tạo nguồn nhân lực tại chỗ có chất lượng cho phát triển kinh tế - xã hội bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn.
Mỗi ngôi trường vùng biên thực sự là 'ngôi nhà thứ hai'
Trong thời gian tới, tỉnh Điện Biên sẽ tập trung những giải pháp cụ thể nào để không chỉ xây trường, lớp, mà còn giữ chân học sinh đến trường, nâng cao chất lượng giáo dục và chăm sóc toàn diện cho trẻ em vùng biên, cả về tri thức, thể chất và tinh thần?
Chúng tôi tập trung thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 71, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời ban hành nghị quyết của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045. Việc này nhằm cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp, tạo cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, toàn diện, qua đó tạo chuyển biến căn bản, rõ nét trong phát triển giáo dục và đào tạo của tỉnh.
Tỉnh tiếp tục chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy và học, tập trung nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông; đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy và học.
Bên cạnh đó, Điện Biên tập trung giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu giáo viên, thiếu trường, lớp học; xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, nhất là đội ngũ công tác tại vùng biên giới, thông qua các chính sách thu hút, hỗ trợ, đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, từng bước ổn định đời sống để giáo viên yên tâm gắn bó lâu dài với sự nghiệp “trồng người”.
Ngôi trường trong mơ của học sinh xã biên giới được xây dựng trong thời gian ngắn
Ngoài ra, Điện Biên tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách hỗ trợ học sinh nội trú, bán trú về dinh dưỡng, y tế, chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an toàn cả về thể chất và tinh thần, chú trọng tuyên truyền trong trường học nhằm giảm thiểu tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu.
Tỉnh sẽ tăng cường giáo dục kỹ năng sống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng tự hào dân tộc, tinh thần Điện Biên Phủ anh hùng, ý thức giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống; đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, thể thao, xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, thân thiện.
Mỗi ngôi trường vùng biên thực sự trở thành “ngôi nhà thứ hai”, nơi các em được yêu thương, được chở che, yên tâm học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện, góp phần xây dựng tương lai bền vững cho vùng biên giới và cho tỉnh Điện Biên.