Tổng Bí thư Tô Lâm: Loại bỏ 'cò' xin dự án rồi bán lại

Yêu cầu được Tổng Bí thư Tô Lâm nêu tại buổi thăm, chúc Tết Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP HCM sáng 9/2. Cùng tham dự có lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, TP HCM qua các thời kỳ, đại diện các gia đình chính sách, người có công.

Phát biểu chúc Tết, Tổng Bí thư cho biết năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt, gắn với nhiều dấu mốc lịch sử lớn của đất nước và TP HCM, là năm bản lề để bước vào giai đoạn phát triển mới. Điều này đòi hỏi thành phố phải có những chuyển động mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn, xứng đáng vai trò đầu tàu, đi trước - làm mẫu.

Tổng Bí thư dành nhiều thời gian phân tích các điểm nghẽn kéo dài của thành phố, đồng thời giao nhiệm vụ và gợi ý giải pháp khắc phục. Một yêu cầu quan trọng được ông nhấn mạnh là lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án hạ tầng, dự án trọng điểm, bởi đây là khâu quyết định chất lượng phát triển đô thị và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Theo người đứng đầu Đảng, tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư không chỉ dừng ở "rẻ nhất, nhanh nhất" theo nghĩa đơn thuần. Giá thành thấp và tiến độ nhanh chỉ có ý nghĩa khi đặt trong khuôn khổ quy hoạch và tiêu chuẩn chất lượng. Nhà đầu tư phải chứng minh đầy đủ năng lực tài chính thực chất, năng lực tổ chức triển khai và khả năng thực hiện dự án theo đúng quy hoạch được duyệt.

"Trường hợp chỉ là 'cò', đóng vai trò trung gian, xin dự án rồi bán lại, không có năng lực thực tế thì phải kiên quyết loại bỏ", ông nhấn mạnh.

Đối với các dự án đô thị, Tổng Bí thư yêu cầu phát triển đồng bộ hạ tầng, không thể chỉ xây nhà để bán mà thiếu trường học, cơ sở y tế, công viên, cây xanh, bãi đỗ xe và hệ thống chống ngập, gây quá tải và bất ổn cho đời sống người dân.

Về đầu tư công, Tổng Bí thư lưu ý cần thay đổi tư duy từ "chạy theo giải ngân" sang đánh giá hiệu quả đồng vốn. Mỗi dự án, dù quy mô 1.000 hay 10.000 tỷ đồng, đều phải tính toán rõ thời gian thu hồi vốn, mức đóng góp cho tăng trưởng GDP và cải thiện đời sống người dân. Các dự án kéo dài nhiều năm, lỗ vốn, không phát huy hiệu quả là biểu hiện của lãng phí, cần được kiểm soát chặt chẽ.

Để cơ quan quản lý có cơ sở lựa chọn nhà đầu tư, Tổng Bí thư cho rằng điều kiện tiên quyết là quy hoạch phải đi trước một bước và làm thật tốt. Quy hoạch cần có sự tham gia của các nhà chuyên môn, chuyên gia, tiếp thu ý kiến người dân; bảo đảm tầm nhìn dài hạn 15-20 năm, 50 năm hoặc xa hơn. Khi quy hoạch đã rõ ràng, công khai, người dân và doanh nghiệp sẽ chủ động làm đúng quy hoạch, và không ai có quyền tùy tiện điều chỉnh vì lợi ích cục bộ.

Trên nền tảng đó, TP HCM cần xây dựng bộ quy chuẩn và tiêu chuẩn chất lượng thống nhất, phù hợp với tiêu chuẩn chung của Nhà nước và tiệm cận chuẩn quốc tế. Việc phát triển hạ tầng giao thông, đường hầm, đường sắt đô thị hay các công trình kỹ thuật lớn phải bám sát tầm nhìn và quy hoạch tổng thể. Thành phố không được cho phép đưa công nghệ cũ, lạc hậu từ nơi khác về áp dụng, gây xung đột kỹ thuật và làm giảm chất lượng đô thị hiện đại.

"Khi có tiêu chí rõ ràng, minh bạch, sẽ không còn băn khoăn vì sao doanh nghiệp này được chọn, công ty kia không", Tổng Bí thư nói.

Bên cạnh đó, ông yêu cầu TP HCM có giải pháp cụ thể, rõ ràng để xử lý dứt điểm các "điểm nghẽn" cố hữu như kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường và bảo đảm an toàn đời sống người dân.

Lấy ví dụ, Tổng Bí thư yêu cầu kết nối giữa TP HCM với Bình Dương, đặc biệt khu vực Thủ Dầu Một cũ, cần rút ngắn thời gian di chuyển xuống không quá 30 phút. Với sân bay Long Thành, không thể để tình trạng đi lại mất hai tiếng; các tuyến kết nối phải được quy hoạch và đầu tư đồng bộ, bảo đảm thời gian từ trung tâm TP HCM đến sân bay không quá một giờ.

Về giao thông nội đô và ô nhiễm không khí, Tổng Bí thư cho rằng thành phố muốn hạn chế xe máy thì không thể chỉ dùng biện pháp cấm. Muốn người dân tự nguyện chuyển sang phương tiện công cộng, hệ thống giao thông công cộng phải đúng giờ, đủ chuyến, thuận tiện và đáng tin cậy. "Khi dịch vụ tốt, người dân sẽ tự lựa chọn", ông nói.

Trước đó, Tổng Bí thư đã đến thăm, chúc Tết và hỏi thăm sức khỏe nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư.