Chuyện Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad sang thăm Việt Nam ở tuổi 94, lái ô tô 100km/h là nguồn cảm hứng được chia sẻ tại tọa đàm “Phát triển kinh tế bạc từ góc nhìn an ninh phi truyền thống”.
Sáng 26/3, tại Hà Nội, Viện An ninh phi truyền thống (Trường Quản trị Kinh doanh, ĐHQG Hà Nội) phối hợp cùng Cổng TTĐT Chính phủ tổ chức tọa đàm “Phát triển kinh tế bạc từ góc nhìn an ninh phi truyền thống”.
Mở đầu tọa đàm, Trung tướng, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống nêu câu chuyện về trường hợp của Giáo sư Furuta Moto (77 tuổi), người vừa kết thúc hai nhiệm kỳ Hiệu trưởng Trường Đại học Việt Nhật thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.
Trung tướng, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: VGP
Ông dẫn câu chuyện năm 2019, khi Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad ở tuổi 94 trong nhiệm kỳ thứ hai sang thăm Việt Nam, thậm chí cùng với ông Phạm Nhật Vượng lái xe VinFast trên khu công nghệ cao với tốc độ 100km/h.
Từ thực tiễn đó, Trung tướng Nguyễn Xuân Yêm đặt ra ba vấn đề lớn.
Thứ nhất, làm thế nào để phát huy hiệu quả nguồn lực người cao tuổi khi Việt Nam hiện có khoảng 16,1 triệu người thuộc nhóm này, nhiều người vẫn có nhu cầu và khả năng lao động.
Thứ hai, cần xác định rõ người cao tuổi là trung tâm trong các chính sách an sinh, đặc biệt là chăm sóc sức khỏe.
Thứ ba, hệ thống chính sách cần bảo đảm để họ thực sự được hưởng thành quả phát triển cả về vật chất lẫn tinh thần.
Ở góc độ tổ chức xã hội, TS Trương Xuân Cừ, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam, cho biết lực lượng trí thức cao tuổi hiện rất lớn với khoảng 25.000 nhà khoa học, trong đó có 1.250 giáo sư và 5.500 phó giáo sư. Đây là nguồn lực tri thức quan trọng nếu được khai thác hiệu quả.
Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn nhìn nhận kinh tế bạc tại Việt Nam vẫn đối mặt nhiều hạn chế. Đáng chú ý là chưa có khung chính sách đồng bộ, chưa huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội, khiến tiềm năng chưa được phát huy tương xứng.
TS Trương Xuân Cừ, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam. Ảnh: Thành Huế
Trong khi đó, trên thế giới, kinh tế bạc đã trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng. Trung Quốc hiện có hơn 310 triệu người cao tuổi, đóng góp khoảng 6% GDP và dự kiến đạt 10%. Nhật Bản coi đây là trụ cột với khoảng 20% GDP. Singapore cũng đang tận dụng xu hướng già hóa để thúc đẩy đổi mới và mở ra cơ hội cho doanh nghiệp.
Giáo sư đầu ngành không đủ tiền vào viện dưỡng lão 3 sao
GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh, ĐHQG Hà Nội cho hay, Nghị quyết 72 cần làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Y tế và Sở Y tế các địa phương, trong việc phát triển thị trường chăm sóc sức khỏe hiện đại cho người dân.
Nội dung này không chỉ bao gồm dịch vụ y tế mà còn liên quan đến thị trường dược phẩm, trong đó cần chú trọng cả tân dược và Đông y, Đông dược. Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, thị trường thuốc Đông dược, thuốc Nam của Việt Nam chưa được phát triển tương xứng, trong khi đây là lĩnh vực có tiềm năng lớn.
GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh. Ảnh: VGP
Việc phụ thuộc chủ yếu vào thuốc Tây và nguồn cung từ nước ngoài không chỉ làm tăng chi phí ngoại tệ mà còn ảnh hưởng đến tính tự chủ của nền y tế quốc gia. Đồng thời, điều này cũng khiến năng lực sản xuất trong nước suy giảm, đặc biệt là ngành y học cổ truyền.
Trong khi đó, nhiều quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản đã phát triển rất mạnh lĩnh vực này. Vì vậy, việc khôi phục và phát triển ngành công nghiệp y học cổ truyền Việt Nam cần được đặt ra như một nhiệm vụ quan trọng.
Về chính sách thu hút đầu tư, đặc biệt là khu vực tư nhân, hiện vẫn còn nhiều vướng mắc. Các mô hình dịch vụ chăm sóc người cao tuổi như dưỡng lão theo ngày, theo tuần hoặc theo tháng chưa được phát triển mạnh do thiếu cơ chế hỗ trợ rõ ràng về đất đai, thuế và thủ tục pháp lý. Chi phí đầu tư cho các cơ sở này rất lớn, trong khi chính sách ưu đãi chưa đủ để khuyến khích doanh nghiệp tham gia.
GS.TS Hoàng Đình Phi chỉ ra thực tế, ngay cả những người có thu nhập khá, bao gồm cả các chuyên gia, giáo sư sau khi nghỉ hưu, cũng khó có khả năng tiếp cận các dịch vụ dưỡng lão chất lượng cao.
“Các giáo sư đầu ngành nghiên cứu, cống hiến cả đời nhưng khi về hưu vẫn không đủ tiền để vào viện dưỡng lão 3 sao”, GS.TS Hoàng Đình Phi trăn trở.
