Người lao động có quá trình tham gia cả BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện thắc mắc, khi đủ điều kiện nghỉ hưu thì cách tính lương hưu sẽ được áp dụng thế nào, có gì khác so với trường hợp chỉ tham gia BHXH bắt buộc?
Ông Nguyễn Hải (SN 1965) cho biết, ông từng có 27,5 năm làm công chức và đóng BHXH bắt buộc. Sau đó, ông chuyển sang công ty cổ phần, tiếp tục tham gia BHXH theo hợp đồng lao động thêm 5 năm. Do vấn đề sức khỏe, ông nghỉ việc và từ hơn 2,5 năm nay đóng BHXH tự nguyện để đủ mốc 35 năm tham gia BHXH. Đến năm 2026, ông tròn tuổi nghỉ hưu theo luật định.
Ông Hải băn khoăn, cách tính lương hưu trong trường hợp này ra sao, và liệu có cần bổ sung gì thêm để đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí?
Bộ Nội vụ cho biết: Chế độ hưu trí đối với người vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc, vừa có thời gian đóng BHXH tự nguyện được quy định tại Điều 111 Luật BHXH năm 2024, cùng với hướng dẫn chi tiết tại Điều 11 Nghị định số 159/2025. Đây là những văn bản pháp lý quan trọng, khẳng định quyền lợi của người lao động khi có quá trình tham gia BHXH “liên tục nhưng khác loại hình”.
Theo đó, cả hai khoảng thời gian đóng BHXH bắt buộc và tự nguyện đều được cộng dồn để tính hưởng chế độ hưu trí. Người lao động không phải lo lắng việc phân tách hay thiệt thòi khi chuyển đổi giữa hai loại hình. Điểm mấu chốt là tổng thời gian tham gia BHXH phải đạt đủ số năm theo quy định và đủ tuổi nghỉ hưu theo luật.
Ảnh minh hoạ.
Luật BHXH 2024 quy định, với lao động nam, mức lương hưu được tính 45% bình quân tiền lương đóng BHXH khi đủ 20 năm đóng. Từ năm thứ 21 trở đi, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%. Để đạt mức tối đa 75%, nam giới cần có 35 năm đóng BHXH.
Với lao động nữ, 15 năm đầu được tính 45%, sau đó mỗi năm tăng thêm 2%. Như vậy, để đạt 75% cần đủ 30 năm đóng BHXH.
Trong trường hợp ông Nguyễn Hải, tổng thời gian đã và đang tham gia BHXH là 35 năm, như vậy, ông hoàn toàn đủ điều kiện về thời gian đóng để được hưởng mức lương hưu tối đa 75%. Năm 2026, khi ông đủ tuổi nghỉ hưu, chỉ cần nộp hồ sơ đề nghị hưởng lương hưu theo quy định, không cần phải bổ sung thêm thời gian tham gia.
Được cộng dồn thời gian đóng BHXH, lương cao hay thấp phụ thuộc mức đóng
Các chuyên gia BHXH đánh giá, điểm ưu việt của chính sách là cho phép cộng gộp cả thời gian tham gia bắt buộc và tự nguyện, tạo thuận lợi cho người lao động trong nhiều hoàn cảnh khác nhau. Đặc biệt, việc quy định rõ ràng cơ chế tính toán giúp người dân yên tâm hoạch định kế hoạch tham gia dài hạn, tránh bị gián đoạn hoặc thiệt thòi khi thay đổi công việc.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý: mức hưởng lương hưu còn phụ thuộc vào bình quân tiền lương và thu nhập tháng đã đóng BHXH. Do vậy, trong thời gian tham gia BHXH tự nguyện, người lao động nên cân nhắc mức đóng phù hợp với khả năng tài chính, đồng thời bảo đảm mức hưởng về sau tương xứng với kỳ vọng.
Trường hợp người lao động, nếu đóng BHXH đủ 35 năm, trong suốt quá trình tham gia, đóng BHXH theo mức thu nhập ổn định và không thấp, thì đến năm 2026 nghỉ hưu sẽ được hưởng lương hưu ở mức 75% bình quân thu nhập đóng BHXH, đây được xem là nền tảng vững chắc để bảo đảm an sinh khi về già.