Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng xác định chuyển đổi số là một trong những đột phá chiến lược nhằm đổi mới phương thức quản trị quốc gia, nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng phục vụ nhân dân. Trong tiến trình đó, Bộ Công an nổi lên là lực lượng đi đầu, mở đường, với dấu ấn đậm nét từ Đề án 06, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ sinh thái định danh, xác thực điện tử VNeID...
Đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là một cuộc cải cách lớn về quản lý xã hội, tác động trực tiếp đến hàng chục triệu người dân và toàn bộ hệ thống hành chính.
“Xương sống” của chuyển đổi số quốc gia
Trước năm 2021, cả nước có khoảng 5.400 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của các bộ, ngành, địa phương. Trong đó, việc quản lý dân cư do nhiều bộ, ngành, địa phương cùng thực hiện và đa phần bằng phương thức thủ công, truyền thống phục vụ quản lý nhà nước, chỉ đạo, điều hành và cung cấp dịch vụ công.
Với tinh thần "Đặt lợi ích của Đảng, của quốc gia, dân tộc, của nhân dân lên trên hết, trước hết", ngày 6/1/2022, Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an đã phối hợp cùng Văn phòng Chính phủ tham mưu, trình Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Quyết định số 06 phê duyệt "Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030".
Đề án được đánh giá là “xương sống” của chuyển đổi số quốc gia, lần đầu tiên đưa Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trở thành hạ tầng dùng chung.
Ảnh: Đình Hiếu
Để đạt được mục tiêu đề ra tại 63 tỉnh, thành phố với hơn 700 quận, huyện, thị xã, thành phố và gần 11.000 xã, phường, thị trấn, cán bộ chiến sĩ lực lượng công an miệt mài thực hiện nhiều biện pháp tuyên truyền, đến từng ngõ, ngách, vận động từng hộ dân.
Theo số liệu thống kê của Bộ Công an, trong 11 tháng năm 2022, công tác tiếp nhận, giải quyết hồ sơ trên cổng dịch vụ công Bộ Công an đã tăng lên. Nếu như 6 tháng đầu năm là dưới 10%, nay con số này đã tăng lên gần 15%. Số lượng tài khoản đăng ký sử dụng các dịch vụ công trực tuyến trên cổng dịch vụ công Bộ Công an tăng từ gần 66.000 tài khoản tại thời điểm đầu tháng 8 lên đến trên 340.000 tài khoản ở thời điểm hiện tại, tức tăng hơn 5 lần.
Trong thời gian này, trên 76 triệu thẻ căn cước công dân gắn chip điện tử đã được cấp và tích hợp nhiều thông tin như: thông tin cá nhân, bảo hiểm y tế, giấy phép lái xe, thẻ ATM phục vụ người dân chỉ sử dụng một loại giấy tờ CCCD khi đi khám bệnh, giao dịch hành chính hay ngân hàng.
Đặc biệt, ngày 18/7/2022, Bộ Công an đã công bố hệ thống định danh và xác thực điện tử, đưa Việt Nam trở thành một trong những nước triển khai định danh điện tử quốc gia.
Đến tháng 12/2025, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã có 107 triệu dữ liệu công dân, kết nối với 15 bộ, ngành và 34 địa phương, tiếp nhận 2,1 tỷ lượt yêu cầu xác thực.
Hệ sinh thái VNeID – “Ví giấy tờ số” của công dân
Trên nền tảng dữ liệu dân cư “đúng, đủ, sạch, sống”, Bộ Công an đã xây dựng và từng bước hoàn thiện hệ sinh thái định danh điện tử VNeID. Đến nay, 67 triệu tài khoản định danh điện tử, trong đó có số lượng lớn tài khoản mức độ 2, đã được kích hoạt, cho phép người dân sử dụng thông tin số thay thế nhiều loại giấy tờ truyền thống.
Theo thống kê của Bộ Công an, tính đến tháng 12/2025, có 48 tiện ích trên ứng dụng VNeID với số lượng người dân truy cập, sử dụng tiện ích, dịch vụ của tài khoản định danh điện tử lên đến 3 triệu lượt/ngày.
Đại diện Bộ Công an cho biết, có thời điểm lên tới 5,7 triệu lượt sử dụng, một số tiện ích nổi bật như: sử dụng giấy phép lái xe trên VNeID trung bình 607.340 lượt sử dụng/ngày; đăng ký xe 309.195 lượt/ngày, thông tin cư trú (Hộ khẩu điện tử) trung bình 389.992 lượt/ngày, Căn cước điện tử trung bình gần 392.000lượt/ngày…
VNeID trở thành “ví giấy tờ số” của công dân. Ảnh: Bộ Công an
Việc triển khai VNeID đã tạo đột phá mạnh mẽ trong cải cách thủ tục hành chính. Hàng trăm thủ tục được cắt giảm, đơn giản hóa; nhiều dịch vụ công thiết yếu được cung cấp trực tuyến, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí xã hội, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Không dừng lại ở lĩnh vực hành chính, dữ liệu dân cư còn được khai thác hiệu quả trong quản lý xã hội, phòng chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự và phục vụ hoạch định chính sách phát triển kinh tế – xã hội.
Trung tâm Dữ liệu Quốc gia – Trụ cột hạ tầng số do Bộ Công an chủ trì xây dựng
Ngày 25/2/2025, Trung tâm Dữ liệu Quốc gia được thành lập và chính thức ra mắt, đây là bước đột phá quan trọng, đưa Việt Nam lần đầu tiên có một đơn vị chuyên trách thực hiện chức năng quản lý, điều phối nhà nước về dữ liệu. Trung tâm được xác định đóng vai trò then chốt, là “bộ não” và “trái tim” của quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu Quốc gia (Bộ Công an) cho biết, công tác đầu tư xây dựng hạ tầng Trung tâm đã được triển khai với tinh thần khẩn trương, làm việc liên tục “24/7”, “3 ca, 4 kíp”, không kể ngày đêm hay ngày nghỉ và đã tổ chức khai trương vào ngày 18/8/2025, vượt tiến độ 3 tháng.
Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1 được khai trương vào ngày 18/8. Ảnh: Đình Hiếu
Về hoàn thiện hành lang pháp lý, trung tâm đã tham mưu ban hành 4 nghị định và 4 quyết định hướng dẫn thi hành, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc quản trị và khai thác dữ liệu. Về tạo lập và tích hợp dữ liệu quốc gia, đã hoàn thành đồng bộ lượng lớn dữ liệu về kho dữ liệu tổng hợp, bao gồm 157 triệu dữ liệu từ 16 Cơ sở dữ liệu Quốc gia/chuyên ngành. Đây là nguồn nguyên liệu quý giá phục vụ quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội.
Cũng theo Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, về cải cách hành chính và dịch vụ công, trung tâm phối hợp với Văn phòng Chính phủ tái cấu trúc quy trình cho 82 nhóm thủ tục hành chính. Cổng Dịch vụ công quốc gia đang được dịch chuyển và vận hành tập trung tại trung tâm theo hướng trở thành “điểm một cửa số tập trung duy nhất”, giúp đơn giản hóa thủ tục dựa trên dữ liệu sẵn có, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Trung tâm Dữ liệu Quốc gia số 1 đã được phê duyệt là công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đã triển khai hệ thống an ninh vật lý 10 lớp hiện đại và hệ thống giám sát an ninh mạng (SOC/SIEM) 24/7 để bảo vệ chủ quyền dữ liệu số của quốc gia.