Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 do Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức diễn ra vào sáng nay (13/4).
Khắc phục tư duy cục bộ địa giới hành chính, cục bộ ngành, cục bộ nhiệm kỳ
Phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên phải nhận thức đúng, hiểu sâu và thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, coi đó là trách nhiệm chính trị trực tiếp của mình.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, "không được phép hiểu khác, làm khác, càng không được vận dụng theo hướng thuận lợi cho riêng mình".
Mọi quy định phải được thực hiện thống nhất, đồng bộ, nhất quán từ trên xuống dưới, gắn với kiểm tra, giám sát chặt chẽ và xử lý nghiêm minh các vi phạm; đồng thời khuyến khích, biểu dương các cách làm hay, sáng tạo theo quy định.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại hội nghị
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu thực tế, một thời gian dài, ở không ít nơi, không ít cấp, vẫn tồn tại tư duy phát triển chủ yếu dựa vào cái sẵn có, lấy ngân sách nhà nước, đất đai và đầu tư công làm trụ cột chính. Nếu không được điều chỉnh kịp thời, tư duy này sẽ trở thành lực cản lớn đối với quá trình phát triển trong giai đoạn mới.
"Một nền kinh tế muốn tăng trưởng cao, bền vững và có khả năng bứt phá, không chỉ vận hành trên nền tảng một nguồn lực đơn nhất, càng không thể đặt toàn bộ gánh nặng phát triển lên vai Nhà nước", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phân tích.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, Trung ương đã tính toán trong giai đoạn phát triển mới, nguồn lực tài chính cần bao nhiêu tiền, khả năng có đáp ứng được hay không. Con số thống kê khoảng 38 triệu tỷ đồng, trong khi đó, vốn, ngân sách Nhà nước chỉ có khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, còn lại phải huy động nguồn lực khác.
"Nếu chỉ trông chờ vào nhà nước thì không đáp ứng được yêu cầu. Đây cũng là bài học rất nhiều nhiệm kỳ đã rút ra được", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ.
Nhà nước cần dịch chuyển từ vai trò nhà đầu tư trực tiếp sang vai trò thiết kế và tạo lập môi trường để mọi nguồn lực trong xã hội được huy động và phân bổ theo tín hiệu thị trường, dưới khuôn khổ thể chế minh bạch, ổn định.
Trên nền tảng đó, cần định vị lại vai trò của các nguồn vốn trong một cấu trúc phát triển mới, nơi các dòng vốn không tồn tại biệt lập mà tương tác, khuếch đại và dẫn dắt lẫn nhau.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phân tích, vốn nhà nước phải được định vị đúng bản chất là vốn mồi, vốn kiến tạo để định hình không gian phát triển, giảm thiểu rủi ro ban đầu, từ đó dẫn dắt và kích hoạt hiệu quả các dòng vốn ngoài nhà nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Một dự án tốt phải được đánh giá dựa trên tác động phát triển và hiệu quả kinh tế - xã hội thực chất, trong đó mức độ thụ hưởng của người dân là tiêu chí trung tâm
Vốn doanh nghiệp, bao gồm khu vực tư nhân và FDI, cần được định hướng vào các ngành sản xuất giá trị gia tăng cao, các dự án đổi mới sáng tạo và các chuỗi giá trị tri thức.
Nguồn vốn vay nước ngoài phải được sử dụng theo nguyên tắc chọn lọc chiến lược, gắn với năng lực hấp thụ và khả năng trả nợ trong dài hạn, ưu tiên cho các dự án hạ tầng then chốt và các lĩnh vực có khả năng lan tỏa cao.
Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phải coi trọng việc khơi thông vốn của nhân dân, xem đây là đột phá chiến lược trong giai đoạn mới. Khi được kích hoạt hiệu quả, nguồn lực này có thể chuyển hóa thành động lực nội sinh vô cùng to lớn, góp phần nâng cao khả năng tự cường của nền kinh tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu kiên quyết khắc phục tư duy cục bộ địa giới hành chính, cục bộ ngành, cục bộ nhiệm kỳ trong quy hoạch phát triển.
Quy hoạch là tư duy phát triển được không gian hóa. Vì thế, quy hoạch phát triển tổng thể phải thể hiện được tư duy tích hợp, đa mục tiêu, dài hạn.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, "nếu quy hoạch được làm theo tư duy khép kín, cục bộ, manh mún, mạnh ai nấy làm, thì không những không mở ra không gian phát triển mới, mà còn tạo ra xung đột, chồng lấn, lãng phí nguồn lực, làm đứt gãy liên kết và kéo tụt hiệu quả phát triển chung, thậm chí kìm hãm sự phát triển".
Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Trung ương
Không đầu tư lớn mà tiêu chuẩn thấp, làm nhanh mà chất lượng không bảo đảm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở, mỗi quy hoạch phát triển địa phương, quy hoạch ngành phải được nhìn trong cấu trúc tổng thể, gắn với liên kết vùng, gắn với tầm nhìn “hướng Đông - tỏa Tây”, “trục Bắc - Nam liền dải”- đó là tầm nhìn tổ chức không gian phát triển quốc gia theo hướng lấy phía Đông làm không gian đột phá mở ra đại dương, từ đó lan tỏa sức phát triển sâu vào phía Tây đất nước; trục Bắc - Nam như dải xương sống của cơ thể con người.
Đặc biệt, trong quy hoạch tổng thể phải đặc biệt chú trọng hơn nữa quy hoạch năng lượng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, không có năng lượng đủ, ổn định, bền vững, giá phù hợp và phân bổ hợp lý thì không thể có công nghiệp hóa hiện đại hóa thành công, không thể có tăng trưởng cao kéo dài, không thể có những không gian phát triển mới.
Đi liền với quy hoạch là phát triển dự án. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, dứt khoát chấm dứt tình trạng đầu tư theo phong trào, theo mong muốn chủ quan, theo cơ chế xin - cho, theo nhiệm kỳ, theo hình thức bề ngoài. Mọi dự án muốn triển khai đều phải được đặt trong quy hoạch tổng thể, được xem xét một cách rõ ràng, nghiêm túc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, các dự án cần theo một tiêu chuẩn chung, có thể hợp tác rộng rãi với nhiều quốc gia nhưng phải hình thành hệ tiêu chuẩn theo Việt Nam.
"Không thể để con đường này, dự án này của nước này, dự án kia lại của nước kia làm các dự án không kết nối được với nhau. Tình trạng từng khu đô thị không kết nối được với nhau, không đồng bộ, nhà thì có nhưng không có chỗ để xe, đường không có, trường học, bệnh viện, khu vui chơi không có... Những sinh hoạt của người dân không có, chủ yếu là có cái nhà", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dẫn chứng.
"Không thể đầu tư lớn mà tiêu chuẩn thấp, làm nhanh mà chất lượng không bảo đảm. Càng không thể xây dựng hôm nay mà ngày mai đã lạc hậu, thiếu đồng bộ, khó kết nối, khó khai thác. Phải đưa tầm nhìn hàng thế kỷ vào quy hoạch tổng thể", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Mỗi cơ chế, chính sách, mỗi dự án hạ tầng, mỗi dòng vốn đều phải hướng đến việc kích hoạt năng lực và khát vọng phát triển trong dân, biến cơ hội tiềm năng thành thực tế tăng trưởng, và biến niềm tin thành động lực phát triển lâu dài cho đất nước, cho nền kinh tế
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tuyệt đối, không lấy quy mô vốn thay cho hiệu quả, không lấy số lượng dự án thay cho chất lượng tăng trưởng, càng không lấy tốc độ giải ngân bề ngoài thay cho hiệu quả dài hạn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ, cần giải phóng sức sản xuất và khơi thông nguồn lực trong dân, đảm bảo mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi hộ kinh doanh, mỗi doanh nghiệp đều trở thành chủ thể của tăng trưởng.
Nền kinh tế chỉ thực sự mạnh khi từng tế bào của nó khỏe mạnh. Vì vậy, tăng trưởng thực chất phải được hình thành cả hai chiều từ trên xuống và cả từ dưới lên, trong từng mắt xích của nền kinh tế, từ từng hộ gia đình, từng hộ kinh doanh, từng cơ sở sản xuất, từng doanh nghiệp.