Cựu cục phó Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Hải Thanh nhận "quà biếu" 10 tỷ đồng, sau đó trả lại 5 tỷ nhưng bắt người đưa ký giấy vay nợ giả cách để che giấu.
Ông Nguyễn Hải Thanh, 62 tuổi, cựu Cục phó Cục quản lý xây dựng công trình, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũ, đang bị TAND Hà Nội xét xử vắng mặt về tội Nhận hối lộ.
Theo thông báo của HĐXX trưa nay, ông Thanh đã được vợ khắc phục toàn bộ hậu quả, song bà không có mặt theo triệu tập của tòa.
Hành vi của ông Thanh nằm trong loạt sai phạm của 13 cựu lãnh đạo, cán bộ Bộ tại 4 dự án thủy lợi tại Đăk Lăk, Nghệ An, Lạng Sơn và Hòa Bình, trong đó có cựu thứ trưởng Hoàng Văn Thắng.
Ông Thắng bị cáo buộc là "mắt xích khởi nguồn", khi nhận tại nhà riêng 4,5 tỷ đồng của bị cáo Dân (giám đốc Công ty Hoàng Dân), sau đó đánh tiếng, móc nối để các thuộc cấp chủ động giúp đỡ.
Qua mỗi mắt xích, ông Dân đều chi tiền bôi trơn từ vài trăm triệu đến 13 tỷ đồng, tổng hơn 40 tỷ. Trong "bức tranh toàn cảnh" về 5 vụ sai phạm, ông Thanh nổi lên như một mắt xích then chốt, trực tiếp can thiệp vào các gói thầu xây lắp trọng điểm để trục lợi cá nhân.
Ông Nguyễn Hải Thanh hiện trốn truy nã. Ảnh: Nông nghiệp và Môi trường
Tại dự án hồ thủy lợi lớn nhất Nghệ An - thủy lợi Bản Mồng, cựu cục phó Thanh cung cấp thông tin dự toán đã được duyệt của gói thầu cho công ty Hoàng Dân để làm căn cứ lập hồ sơ đề xuất tài chính "đảm bảo trúng thầu", cáo trạng nêu.
Kết quả, liên danh của ông Dân trúng thầu hơn 1.205 tỷ đồng. Nhưng hành vi thông đồng này đã gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước hơn 51,4 tỷ đồng.
Theo cáo trạng, ông Thanh tiếp tục lặp lại kịch bản sai phạm này tại Dự án hồ Cánh Tạng thuộc tỉnh Hòa Bình, tiếp tục gây thiệt hại 16 tỷ đồng cho Nhà nước.
Ưu ái đặc biệt, "cảm ơn" khổng lồ
Đi cùng với những ưu ái bất hợp pháp dành cho nhà thầu là những khoản tiền hối lộ khổng lồ mà ông Thanh đã nhận. Tổng số tiền hối lộ được cơ quan chức năng xác định 6,25 tỷ đồng, qua nhiều lần giao nhận.
Lần thứ nhất diễn ra vào sau Tết Nguyên đán năm 2018, khi doanh nghiệp đưa 5 tỷ đồng "cảm ơn tập thể" đơn vị của ông Thanh. Cục phó này giữ 1,25 tỷ, còn lại chia cấp dưới.
Ngoài ra, giám đốc Dân trực tiếp đưa ông Thanh thêm 10 tỷ đồng trong hai lần khác nhau để thể hiện sự "biết ơn" đối với những chỉ đạo giúp đỡ.
Song câu chuyện về 10 tỷ đồng hối lộ này còn cho thấy kế hoạch che giấu của cựu cục phó. Bốn năm sau khi nhận tiền, năm 2022, ông Thanh chủ động gọi điện cho ông Dân để trả 5 tỷ đồng. Thời điểm này, ông Thanh không chỉ đơn thuần hoàn trả tài sản mà còn ép ký vào các bộ hồ sơ do chính mình soạn thảo sẵn, bao gồm: các giấy vay tiền và giấy trả tiền. Việc này nhằm mục đích biến các khoản hối lộ bất chính trở thành các giao dịch vay mượn dân sự thông thường.
Sau khi hoàn tất việc ký hợp đồng giả cách, ông Thanh đã giữ toàn bộ các giấy tờ này. Trước khi vụ án bị khởi tố, ông Thanh xuất cảnh sang Canada, chưa quay lại. Hiện ông bị truy nã và xét xử vắng mặt.
Giám đốc công ty Hoàng Dân, bị cáo Nguyễn Văn Dân. Ảnh: Danh Lam
"Anh mua đất, đang thiếu 10 tỷ"
Khai về những túi quà nặng, tại tòa, giám đốc Dân nhớ lại lần đầu gặp cựu cục phó Thanh và hứa hẹn: "Ngoài đấy người ta cảm ơn như nào thì trong này chúng em cũng cảm ơn các anh như thế".
Sau khi được tạo điều kiện trúng thầu, ông Dân được cục phó Thanh "tâm sự" đang mua nhà đất và thiếu 10 tỷ, nên muốn "vay". Hiểu ý, ông Dân đã hai lần đưa cho ông Thanh tổng 10 tỷ đồng. Trong đó, một lần trên ôtô của cựu cục phó, lần còn lại đưa trên đường.
"Thanh soạn giấy vay và trả nợ, bị cáo chỉ ký không giữ lại bản nào. Bị cáo có hiểu Thanh làm thế để làm gì?", chủ tọa Lê Quang Chiều truy hỏi. Giám đốc Dân suy nghĩ vài giây rồi đáp, sau này mới hiểu ra ông Thanh làm thế để tránh tội nhận hối lộ.
Ông Dân đang là người duy nhất bị truy tố tới 3 tội: Đưa hối lộ, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Ông bị xác định đưa tổng 40,2 tỷ đồng, và gây thiệt hại 351 tỷ đồng trong 2 hành vi còn lại. Tại phiên tòa hôm qua, đại gia này cho hay bị thu 175 cây vàng và 4 sổ đỏ, có nguyện vọng bán để khắc phục hậu quả.
HĐXX đang tiếp tục phần xét hỏi.