Công chức thuế có quyền phạt tiền tới 20 triệu đồng từ 16.1

Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn có hiệu lực thi hành từ ngày 16.1.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại nghị định này là sửa đổi, bổ sung thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh.

Cụ thể, nghị định đã bổ sung thẩm quyền xử phạt bằng hình thức phạt tiền cho công chức thuế. Theo đó, công chức thuế có thẩm quyền phạt tiền đến 20 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm về thủ tục thuế và phạt tiền đến 10 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm về hóa đơn. Trước đó, theo quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP, công chức thuế đang thi hành công vụ chỉ có quyền phạt cảnh cáo.

Nghị định 310/2025/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung các nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn.

Trường hợp cùng một ngày người nộp thuế khai sai một hoặc nhiều chỉ tiêu trên các hồ sơ thuế (không bắt buộc phải cùng một sắc thuế) thì hành vi khai sai thuộc trường hợp xử phạt về thủ tục thuế chỉ bị xử phạt về một hành vi khai sai chỉ tiêu trên hồ sơ thuế có khung phạt tiền cao nhất trong số các hành vi đã thực hiện theo quy định tại nghị định.

Bổ sung trường hợp người nộp thuế thực hiện nhiều hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn, các hành vi vi phạm còn trong thời hiệu xử phạt và bị xử phạt trong một vụ việc vi phạm hành chính thì chỉ bị xử phạt về một hành vi vi phạm hành chính lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn với số tiền phạt tương ứng với số lượng hóa đơn đã vi phạm…

Phạt tối đa 80 triệu đồng nếu không lập hóa đơn

Điểm đáng chú ý nữa là nghị định đã sửa đổi khung tiền phạt đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm và không lập hóa đơn.

Cụ thể, phạt cảnh cáo đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa một số hóa đơn.

Mức phạt tiền dao động từ 500.000 đồng đến 70 triệu đồng tùy mức độ vi phạm. Mức phạt tiền cao nhất là 50 - 70 triệu đồng trong trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ từ 100 số hóa đơn trở lên.

Với không lập hóa đơn, Nghị định 310/2025/NĐ-CP quy định phạt cảnh cáo đối với hành vi không lập hóa đơn đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa một số hóa đơn.

Mức phạt tiền dao động từ 1 - 80 triệu đồng tùy mức độ vi phạm. Mức phạt cao nhất là 60 - 80 triệu đồng trong trường hợp không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định từ 50 số hóa đơn trở lên.

Thay vì quy định phạt theo từng hành vi như: lập hóa đơn sai thời điểm nhưng không dẫn đến chậm thực hiện nghĩa vụ thuế (phạt 3 - 5 triệu đồng); không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua theo quy định (phạt 10 - 20 triệu đồng)..., Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã quy định phạt theo số lượng hóa đơn, có đưa ra mức phạt tiền tối đa.

Luật sư Nguyễn Văn Được, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, phân tích, trước đây, việc xử phạt vi phạm hành chính theo từng hóa đơn tạo áp lực rất lớn cho người nộp thuế.

Không còn xử phạt vi phạm trên mỗi hóa đơn mà áp dụng mức phạt tối đa là thay đổi quan trọng tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP. Điều này vừa bảo đảm phù hợp với nguyên tắc xử phạt của luật Xử lý vi phạm hành chính, vừa tăng tính răn đe đối với các hành vi vi phạm có quy mô lớn thông qua việc phân định mức phạt theo từng cấp độ vi phạm (nhưng không vượt quá 100 triệu đồng), đồng thời vẫn giữ mức xử phạt trong ngưỡng hợp lý đối với doanh nghiệp.

Theo ông Vũ Hồng Long, Phó trưởng Thuế TP.Hà Nội, Nhà nước quy định về xử phạt vi phạm hành chính không nhằm mục đích thu tiền phạt mà là tạo môi trường kinh doanh bình đẳng trong thực hiện nghĩa vụ thuế giữa tất cả người nộp thuế.

Đề nghị người dân, hộ kinh doanh, các doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu, hiểu biết về chính sách pháp luật thuế, thủ tục hành chính thuế cập nhật thường xuyên những thay đổi. 

Trong quá trình thực hiện phải kiểm soát việc kê khai, lập hóa đơn, khi có những hành vi sai sót, đề nghị có thay thế, sửa chữa kịp thời để tránh việc xử phạt vi phạm hành chính.