Bộ Xây dựng khuyến khích mua bán bất động sản thực hiện qua trung tâm giao dịch hoặc phương thức điện tử để giám sát hiệu quả.
Nội dung trên được Bộ Xây dựng nêu trong dự thảo Nghị định về xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản đang lấy ý kiến. Dự thảo gồm 6 chương và 47 điều, trong đó quy định chi tiết hơn về giao dịch bất động sản.
Cụ thể, giao dịch bất động sản gồm mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, thuê mua, thế chấp, góp vốn, chuyển đổi, thừa kế... Các hoạt động giao dịch cần bảo đảm công khai, minh bạch và được cập nhật vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản.
"Nhà nước khuyến khích giao dịch bất động sản qua sàn, trung tâm hoặc phương thức điện tử", Bộ Xây dựng nêu, cho rằng mục tiêu là nâng cao tính minh bạch, hiệu quả giám sát.
Hiện nay, phần lớn giao dịch bất động sản được thực hiện tại các sàn do doanh nghiệp quản lý, chủ yếu ở thị trường sơ cấp. Để thúc đẩy thị trường địa ốc phát triển lành mạnh, an toàn, Thủ tướng đã chỉ đạo đẩy mạnh việc thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất của Nhà nước.
Đầu năm nay, Bộ Xây dựng được giao nghiên cứu mô hình để giao dịch nhà đất online như chứng khoán, nhằm chuyển đổi số liên thông các thủ tục đất đai. Người dân có thể giao dịch bất động sản, công chứng, thuế qua kênh trực tuyến.
Theo Bộ, trung tâm giao dịch nhà online dự kiến được thí điểm vào năm 2026-2027. Mọi giao dịch (mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, thuê mua) sẽ phải thực hiện qua trung tâm này khi dự thảo nghị quyết được cấp có thẩm quyền thông qua, và có hiệu lực.
Liên quan đến hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin, đại diện Tập đoàn Viễn thông Quân đội Viettel cho biết đơn vị đang xây dựng chiến lược dữ liệu, chuyển đổi số. Toàn bộ dữ liệu dự kiến được hoàn thiện, cập nhật lên Cổng thông tin dữ liệu quốc gia vào ngày 31/12.
Bất động sản khu trung tâm TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
Cũng tại dự thảo nghị định, Bộ Xây dựng bổ sung quy định về thông tin, dữ liệu giao dịch nhà đất. Các dữ liệu sẽ thu thập gồm số lượng, diện tích, giá trị giao dịch, lượng tồn kho. Phương thức gồm giao dịch trực tiếp giữa chủ đầu và người nhận chuyển nhượng; giao dịch qua công chứng, sàn...
Dự thảo còn đề xuất tạo mã số bất động sản và quản lý trên hệ thống thông tin. Mỗi dự án bất động sản sẽ được gắn tự động một mã số duy nhất, bảo đảm tính định danh và không thay đổi trong suốt vòng đời dữ liệu. Cơ quan chuyên môn cấp tỉnh sẽ khởi tạo mã số này trên địa bàn tại thời điểm dự án được chấp thuận, phê duyệt đồng thời liên kết, cập nhật dữ liệu với từng sản phẩm trong dự án đó.
Cùng với đó, tổ chức, cá nhân phải cung cấp thông tin sở hữu nhà ở để tích hợp vào hệ thống thông tin quốc gia từ 2026. Các thông tin sẽ thu thập gồm họ tên, số định danh, giấy tờ pháp lý; loại hình nhà sở hữu, địa chỉ, diện tích, số lượng; thời hạn và hình thức sở hữu; tình trạng pháp lý.
Luật Đất đai hiện hành chưa quy định cụ thể về thông tin sở hữu nhà ở hay mã định danh bất động sản. Tuy nhiên, luật đã đưa ra nhiều quy định đột phá về quản lý, thông tin đất đai, hướng tới số hóa và liên thông dữ liệu, như: xây dựng hệ thống thông tin đất đai quốc gia thống nhất, đa mục tiêu, và số hóa hồ sơ địa chính chi tiết từng thửa đất.