Khi thị trường xe điện phát triển, một trong những câu hỏi được nhiều tài xế đặt ra là xe điện liệu có an toàn khi quan vùng ngập nước sâu không vì tâm lý e ngại "điện kỵ nước".
Trong những năm gần đây, ô tô điện ngày càng phổ biến tại Việt Nam nhờ ưu điểm tiết kiệm chi phí vận hành và thân thiện môi trường. Chiếm thị phần lớn nhất là xe VinFast, ngoài ra, các thương hiệu xe sang đều đã bán xe điện tại Việt Nam như Mercedes-Benz, Audi, Porsche. Các xe phổ thông cũng đều đã giới thiệu xe điện tại Việt Nam như Volvo, Ford, BYD, MG, Wuling...
Tuy nhiên, một vấn đề được nhiều người quan tâm là khi lội qua vùng ngập nước như tình huống mưa ngập hôm 26/8 ở Hà Nội, ô tô điện có gặp những sự cố như xe động cơ đốt trong truyền thống hay không?
Dưới đây là những kiến thức cần thiết để người dùng tự tin và an toàn hơn khi sử dụng xe điện trong tình trạng ngập úng ở đô thị Việt Nam diễn ra thường xuyên.
Cấu tạo đặc biệt giúp xe ô tô điện "miễn nhiễm" với thủy kích
Trước hết, hãy nói về "kẻ thù" lớn nhất của xe động cơ đốt trong truyền thống (xe xăng, dầu) khi đi qua vùng ngập chính là thủy kích. Hiện tượng này xảy ra khi nước tràn vào cổ hút gió của động cơ, đi vào xi-lanh. Vì nước không thể bị nén như không khí, pít-tông sẽ bị ép lại đột ngột, gây cong, gãy tay biên, thậm chí phá hủy cả động cơ. Chi phí sửa chữa cho lỗi này là cực kỳ tốn kém.
Tuy nhiên, xe ô tô điện lại hoàn toàn loại bỏ nguy cơ này vì không có động cơ đốt trong, không có cổ hút do không cần oxy để hoạt động. Mô-tơ điện và các bộ phận truyền động là một hệ thống khép kín, không bị ảnh hưởng bởi việc ngập trong nước ở một mức độ nhất định. Đây là ưu điểm vượt trội đầu tiên và quan trọng nhất của xe ô tô điện so với xe xăng dầu khi lội nước.
Mối quan tâm lớn nhất của nhiều người đối với xe điện chính là bộ pin cao áp và hệ thống điện tử trên xe có thể gây nguy hiểm nếu gặp nước. Thực tế, các hãng sản xuất ô tô điện đều thiết kế hệ thống pin và động cơ điện đạt tiêu chuẩn chống bụi xâm nhập hoàn toàn và khả năng chống nước (IP67 hoặc IP68).
Trong đó, pin xe điện được đặt trong khung kín, có lớp gioăng chống nước. Các cổng sạc, dây điện cao áp đều được bảo vệ bằng vật liệu cách điện đặc biệt. Hệ thống quản lý pin (BMS) có khả năng phát hiện rò rỉ và tự ngắt khi có sự cố. Với công nghệ hiện đại, xe điện hoàn toàn có thể lội nước ở mức độ nhất định mà vẫn an toàn cho người dùng.
An toàn không có nghĩa là "bất khả xâm phạm"
Dù được thiết kế để bảo vệ tốt các bộ phận quan trọng nhưng việc lái xe điện qua vùng ngập sâu vẫn tiềm ẩn những rủi ro mà bạn không thể chủ quan bởi xe điện không phải “tàu ngầm” và vẫn có giới hạn an toàn. Thông thường, mức ngập cho phép đối với ô tô nói chung là khoảng 30-40cm (tương đương nửa bánh xe).
Nếu nước ngập sâu hơn, xe ô tô điện vẫn có thể phát sinh các nguy cơ hỏng hóc khác. Cụ thể, nước bẩn tràn vào cabin sẽ phá hỏng thảm, ghế nỉ/da, và để lại mùi hôi khó chịu, gây mất giá trị chiếc xe. Bên cạnh đó, do không được bảo vệ kỹ lượng như hệ thống pin cao áp và mô-tơ điện, các bộ phận điện tử điện áp thấp khác (12V) như hệ thống giải trí, đèn chiếu sáng, loa, các cảm biến, ghế chỉnh điện có thể bị hỏng hóc, chập điện khi gặp nước.
Chưa kể, khi lái xe qua vùng ngập nước sâu, lực đẩy của nước có thể khiến xe nổi lên và mất độ bám với mặt đường, giảm hiệu quả phanh và khả năng điều khiển do nước cản trở. Đây là nguy hiểm lớn nhất cho bất kỳ loại xe nào, không chỉ riêng xe điện.
Nguy cơ tiềm ẩn khi lái xe điện trong vùng ngập nước sâu
Nếu xe điện buộc phải đi qua khu vực ngập nước sâu quá mức cho phép, người dùng có thể gặp phải các tình huống như hư hỏng pin do nước xâm nhập có thể gây đoản mạch, hỏng hệ thống ECU, cảm biến, camera, radar dễ bị chập cháy.
Dù được đánh giá tốt hơn khi lội nước nhưng nhà sản xuất cũng không khuyến cáo người dùng đi vào vùng ngập nước do nhiều nguy cơ tiềm ẩn. Ảnh: Oto.com.vn
Khung gầm, hệ thống treo của xe có thể bị gỉ sét nhanh nếu không vệ sinh lại toàn bộ. Trong trường hợp hiếm hoi, rò rỉ điện có thể khiến hệ thống tự động ngắt toàn bộ nguồn, khiến xe dừng giữa đường, buộc phải gọi cứu hộ đưa về gara để sửa chữa.
Dù xe điện có lợi thế nhờ các bộ phận quan trọng được thiết kế để chống chịu bụi bẩn và nước trong một khoảng thời gian và mực nước nhất định. Tuy nhiên, nếu mực nước vượt quá giới hạn thiết kế, cả xe xăng lẫn xe điện đều tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng. Vì thế, giải pháp an toàn nhất vẫn là tránh di chuyển khi đường ngập sâu.
Người dùng nên chủ động phòng tránh, lái cẩn trọng trong mùa mưa bão, đồng thời bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo xe luôn ở trạng thái tốt nhất. Việc hiểu rõ khả năng của xe điện không chỉ giúp bạn lái xe an toàn hơn, mà còn kéo dài tuổi thọ phương tiện và tiết kiệm chi phí sửa chữa.