Liên quan đến vụ dàn cảnh cướp hơn 2 triệu USD của con trai một gia đình ở huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh, cơ quan công an đã bắt giữ 5 đối tượng: Phạm Lý Phương (34 tuổi, quê Tây Ninh), Lê Nguyên Bình (37 tuổi, ngụ quận Gò Vấp, TPHCM), Đào Xuân Lộc (34 tuổi, quê Đồng Nai), Nguyễn Tuấn Anh (32 tuổi, quê Ninh Bình) và Nguyễn Anh Duy (32 tuổi, quê Bình Định).
Trong đó, Phạm Lý Phương - con trai ruột của người bị hại được xác định đã cấu kết, chỉ điểm cho nhóm cướp.
Theo chỉ điểm của Phương, ngày 10/3, nhóm đối tượng xông vào căn nhà ở ấp Thuận Tây (xã Lợi Thuận, huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh), xưng là cảnh sát, yêu cầu bố mẹ của Phương, (mẹ là bà P.T.M.L.) về cơ quan công an để làm rõ nguồn gốc số tiền 2,2 triệu USD.
Do tưởng là cảnh sát thật nên bà L. thu xếp để đi làm việc. Lúc này nhóm đối tượng cướp lấy 2,2 triệu USD rồi tẩu thoát.
Sau khi lấy được tiền và tẩu thoát, nhóm cướp đã bỏ lại Phương và cắt đứt liên lạc. Biết là bị lừa, Phương thú nhận với gia đình.
Đến ngày 11/3, bà L. cùng Phương đến công an địa phương trình báo vụ cướp.
Phạm Lý Phương, kẻ chủ mưu vụ cướp. Ảnh: Công an cung cấp
Trong vụ án này, dư luận đặt nhiều câu hỏi về việc người dân có được sở hữu số ngoại tệ lớn như trên, đồng thời có phải chứng minh nguồn gốc số ngoại tệ với cơ quan chức năng?
Trao đổi với PV, Luật sư Bùi Quốc Tuấn - Trưởng Văn phòng luật sư Quốc Tuấn (Đoàn Luật sư TPHCM) cho hay, tại Điều 13, Nghị định 70/2014/NĐ-CP hướng dẫn Pháp lệnh Ngoại hối và Pháp lệnh Ngoại hối sửa đổi quy định về sử dụng ngoại tệ tiền mặt của cá nhân thì người cư trú, người không cư trú là cá nhân có ngoại tệ tiền mặt được quyền cất giữ, mang theo người, cho, tặng, thừa kế, bán cho tổ chức tín dụng được phép, chuyển, mang ra nước ngoài theo các quy định tại Nghị định này, thanh toán cho các đối tượng được phép thu ngoại tệ tiền mặt.
Bên cạnh đó, người cư trú là công dân Việt Nam được sử dụng ngoại tệ tiền mặt để gửi tiết kiệm ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép, được rút tiền gốc, lãi bằng đồng tiền đã gửi.
Như vậy, người dân có thể mua, cất giữ hoặc gửi tiết kiệm ngoại tệ tại các tổ chức tín dụng được phép kinh doanh ngoại tệ. Tuy nhiên, cần lưu ý pháp luật hiện hành không cho phép sử dụng ngoại tệ khi thực hiện các giao dịch dân sự giữa các cá nhân với nhau tại Việt Nam.
Do đó ai đó có quyền lưu trữ, cất giữ, mua bán hợp pháp như quy định trên là không vi phạm.
Số tiền ngoại tệ được thu hồi sau vụ cướp. Ảnh: T.H
Về việc chứng minh nguồn gốc ngoại tệ, luật sư cho biết, với lượng tiền lưu trữ lớn, khi có sự việc xảy ra mà cơ quan có chức năng điều tra, thì người dân cần công bố, khai báo rõ về số tiền mà mình cất giữ có chứng từ, ví dụ như mua bán, tặng, cho, hoặc mua bán trước đây khi chưa có quy định cấm mua bán thì cũng cần phải minh bạch.
Ngược lại, nếu khai báo không trung thực về nguồn gốc số tiền ngoại tệ thì phải bị xử lý tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Luật sư Trần Quốc Tuấn lưu ý thêm, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, người dân có ngoại tệ tiền mặt được quyền bán cho các ngân hàng được phép hoạt động ngoại hối và các tổ chức kinh tế được phép hoạt động đại lý thu đổi ngoại tệ.
Với các đại lý thu đổi ngoại tệ, theo quy định chỉ được mua ngoại tệ tiền mặt của cá nhân nhưng không được phép bán USD ngược lại cho người dân; chỉ trừ các đại lý đổi ngoại tệ đặt tại khu cách ly ở các cửa khẩu quốc tế được bán ngoại tệ tiền mặt cho cá nhân mang hộ chiếu nước ngoài khi xuất cảnh theo quy định.
Với người dân có nhu cầu mua ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước - chi nhánh TP.HCM cho biết, người cư trú là công dân Việt Nam được mua, chuyển, mang ngoại tệ ra nước ngoài cho các mục đích chính đáng theo quy định.
Cụ thể là học tập, chữa bệnh, đi công tác, du lịch, thăm viếng, trả các loại phí, lệ phí cho nước ngoài, trợ cấp cho thân nhân ở nước ngoài, chuyển tiền thừa kế cho người hưởng thừa kế ở nước ngoài, chuyển tiền trong trường hợp định cư ở nước ngoài, chuyển tiền một chiều cho nhu cầu hợp pháp khác.
Riêng với việc xuất nhập cảnh, cá nhân xuất nhập cảnh bằng hộ chiếu được phép mang tối đa 5.000 USD, nếu mang trên mức này thì phải khai báo với hải quan theo quy định.