Cựu cục trưởng An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong liên tục khẳng định "làm đúng, doanh nghiệp tự đưa tiền, không đòi", nhưng bị VKS gay gắt đối đáp.
Ngày 9/1, phiên xét xử vụ án đưa, nhận hối lộ hơn 93 tỷ đồng, liên quan loạt cựu lãnh đạo, cán bộ Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, bước vào ngày xét xử thứ 5 với phần tranh tụng.
Trước đó trong phần luận tội, VKS đề nghị mức 20 năm tù cho ông Nguyễn Thanh Phong và 12-13 năm tù cho bà Trần Việt Nga, hai cựu cục trưởng, với số tiền nhận hối lộ lần lượt 44 và 8 tỷ đồng. 53 còn lại từ án tù treo đến 12 năm tù.
Tự bào chữa sáng nay, ông Phong nêu lại một số quy trình chuyên môn để chứng minh chỉ "làm sai thủ tục hành chính, nhưng không tiếp tay hoạt động sản xuất thực phẩm giả".
Cựu cục trưởng cho rằng vì tên của đơn vị là Cục An toàn thực phẩm nên đôi khi cứ bị nghĩ "tất cả vi phạm về an toàn thực phẩm" là trách nhiệm của cục. Nhưng thực tế từ 2018, trách nhiệm này được phân công cho 3 bộ: Y tế (chịu trách nhiệm 8 nhóm ngành hàng) Nông nghiệp (9 nhóm ngành hàng) và Công Thương (8 nhóm ngành hàng).
Ông Phong do đó phân trần đơn vị mình chỉ phụ trách một số nhóm sản phẩm, không phải cái gì thực phẩm cũng do Cục An toàn thực phẩm quản lý. "Vừa rồi xảy ra một loạt các vụ án sữa giả, dầu ăn giả, nhưng đó không phải đối tượng do cục quản lý", ông Phong nói và một lần nữa khẳng định "không có bất cứ sự tiếp tay nào của cán bộ Cục An toàn thực phẩm trong việc sản xuất thực phẩm giả ở lĩnh vực thuộc quyền quản lý.
Cựu cục trưởng An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong, nói "chỉ sai thủ tục, không tiếp tay sản xuất hàng giả". Ảnh: Phạm Dự
Bào chữa cho ông Phong, luật sư phần lớn cho rằng thân chủ không vòi vĩnh hay gây khó khăn, chỉ nhận tiền cảm ơn. Đây là hành vi "nhận tiền một cách thụ động".
Trong khi đó, các bị cáo là chủ doanh nghiệp khẳng định bị gây khó dễ, và buộc phải đưa tiền để đảm bảo hoạt động kinh doanh. Một nữ doanh nhân dẫn chứng theo quy định chỉ mất tối đa 21 ngày sẽ được nhận kết quả từ Cục, nhưng hơn 400 ngày chờ đợi, bà mới nhận được các công văn yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung. Đến khi có kết quả, doanh nghiệp đã không còn cơ hội nữa để kinh doanh.
"Việc bị cáo bị tạm giam ở trại T16 còn không áp lực bằng việc lãnh đạo doanh nghiệp, lo chi phí điều hành, lương cho nhân viên. Nói chung là rất khó khăn", bà nói gần như khóc.
VKS: Không có khái niệm gọi là "nhận tiền thụ động"
Đối đáp trưa nay về quan điểm của cựu cục trưởng Phong "chỉ sai thủ tục, còn đúng nội dung, không tiếp tay sản xuất hàng giả", đại diện VKS cho hay cơ quan công tố đang quy kết ông và đồng phạm, cấp dưới về tội Nhận hối lộ, không xử lý các bị cáo về hành vi Sản xuất hàng giả.
VKS cũng dẫn lại bút lục cho thấy khi đoàn thẩm định đến một nhà máy, do Cục trưởng Phong, cục phó Long đã "bật đèn xanh" đồng ý hỗ trợ nên Cao Văn Trung (cựu Trưởng phòng Pháp chế của Cục) đã bảo doanh nghiệp "phải chu đáo với anh em trong đoàn và lãnh đạo Cục".
Đại diện VKSND Hà Nội tại tòa. Ảnh: Phạm Dự
Đoàn kiểm tra phát hiện một số lỗi tồn tại nhưng không đưa vào biên bản do "thống nhất hỗ trợ doanh nghiệp" từ đầu. Trung cầm phong bì của doanh nghiệp ghi tên lãnh đạo Cục về báo cáo ông Phong, ông Long là doanh nghiệp gửi quà, đề nghị tạo điều kiện. Hai ông đồng nhận, chỉ đạo thông báo doanh nghiệp sớm khắc phục lỗi ghi trong biên bản.
"Chẳng có lý do gì người ta cứ gửi phong bì liên tục sau khi đoàn đi công tác về. Phong bì ghi rõ tên doanh nghiệp hẳn hoi mà lại do trưởng đoàn đưa", kiểm sát viên gay gắt.
VKS nhắc ông Phong cần nhận thức rõ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, các bị cáo nhận tiền là trái với quy định của công chức thực hiện công vụ, "không thể nói tôi nhận hối lộ mà tôi làm đúng".
Về quan điểm "nhận tiền thụ động", VKS cho rằng đương nhiên khi làm lãnh đạo, các bị cáo không thể nhận tiền trực tiếp từ cá nhân doanh nghiệp mà phải qua cấp dưới. "Việc luật sư trong phiên tòa này đưa ra cái khái niệm 'nhận tiền thụ động' thì luật sư cần dùng thuật ngữ khác phù hợp".
Dẫn lại trình bày của các chủ doanh nghiệp đang bị xét xử vì tội Đưa hối lộ, kiểm sát viên nói: "Người ta nói rất thống thiết lý do phải đưa tiền. Có người trình bày phải đưa tiền, làm trái quy định của pháp luật để đảm bảo sự tồn tại của doanh nghiệp", kiểm sát viên đánh giá.
Với việc các cán bộ nhận hối lộ khai "làm đúng và doanh nghiệp chỉ cảm ơn" VKS khẳng định: "Nếu cán bộ làm tâm huyết, không có chuyện doanh nghiệp phải chầu chực, thông qua người này người kia để tiếp cận, đưa tiền đâu".
Với số liệu về đưa nhận hối lộ trong vụ án, cơ quan điều tra mới chỉ làm rõ qua việc chuyển khoản là chính. "Nên không phải chỉ là bằng đó", nữ kiểm sát viên nói.
Phiên tòa đang tiếp tục làm việc.