Tổng Bí thư: “Một kết luận thanh tra đúng giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ”

Quan điểm này được Tổng Bí thư Tô Lâm chia sẻ trong bài phát biểu tại Lễ Kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống Thanh tra Việt Nam (23/11/1945-23/11/2025), do Thanh tra Chính phủ tổ chức sáng 17/11.

Thanh tra không chỉ phát hiện sai phạm, mà còn kiến tạo sự minh bạch

Tổng Bí thư ghi nhận trải qua 80 năm xây dựng và phát triển và trưởng thành, ngành Thanh tra Việt Nam đã hòa cùng những chặng đường lịch sử vẻ vang của đất nước.

Đặc biệt, trong thời kỳ đổi mới và hội nhập, cán bộ thanh tra tiếp tục là lực lượng quan trọng bảo vệ tính liêm chính của bộ máy nhà nước, phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, đặc biệt là tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

“Có thể nói, ở đâu có công tác thanh tra, ở đó kỷ cương được thiết lập, niềm tin được củng cố, pháp luật được thượng tôn”, Tổng Bí thư chia sẻ.

Giai đoạn gần đây, lãnh đạo Đảng đánh giá ngành Thanh tra đã chủ động, quyết liệt hơn, tham mưu cho Đảng, Nhà nước nhiều cơ chế, chính sách, giải pháp chiến lược trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tổ chức nhiều cuộc thanh tra chuyên đề diện rộng, tập trung vào các lĩnh vực dễ phát sinh sai phạm, góp phần quan trọng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với sự phát triển nhanh, mạnh, hội nhập sâu rộng, Tổng Bí thư cho rằng những thách thức về kinh tế, xã hội, công nghệ và môi trường đặt ra yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn đối với công tác thanh tra - cơ quan giữ vai trò bảo đảm tính liêm chính, hiệu quả và công bằng trong quản lý Nhà nước.

“Thanh tra ngày nay không chỉ là công cụ phát hiện sai phạm, mà còn là thiết chế kiến tạo sự minh bạch, thúc đẩy đổi mới, bảo vệ sự ổn định và niềm tin xã hội”, Tổng Bí thư nhấn mạnh, đồng thời nói thêm rằng, một nền quản trị tốt phải có cơ chế giám sát mạnh và ngành Thanh tra chính là trụ cột trong cơ chế này.

Định hướng phát triển cho ngành Thanh tra trong giai đoạn tới, Tổng Bí thư yêu cầu làm rõ cơ chế, nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực thanh tra, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, đồng thời tôn trọng nguyên tắc độc lập, khách quan, công khai, minh bạch, tuân thủ pháp luật.

Cùng với đó, cần coi công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn chặt với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa liêm chính, kiến tạo, phục vụ nhân dân.

Tổng Bí thư yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức hoạt động thanh tra. “Thanh tra không chỉ để phát hiện, xử lý vi phạm, mà còn để phòng ngừa, kiến tạo và thúc đẩy phát triển”, Tổng Bí thư quán triệt.

Theo Tổng Bí thư, mỗi cuộc thanh tra phải hướng tới mục tiêu kép: Phát hiện sớm sai phạm để bảo vệ tài sản công, đồng thời tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho tổ chức, doanh nghiệp, người dân.

Tổng Bí thư nhấn mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ để xử lý vi phạm, mà để làm trong sạch môi trường đầu tư, củng cố niềm tin, thúc đẩy phát triển kinh tế, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, minh bạch.

Cùng với đó, Tổng Bí thư yêu cầu công tác thanh tra cần chuyển trọng tâm từ “xử lý vi phạm” sang “phòng ngừa từ sớm, từ xa”, kết hợp giữa thanh tra hành chính với thanh tra chuyên đề, giữa kiểm tra hiện trường với phân tích dữ liệu số.

“Thanh tra phải đi trước một bước, dự báo, cảnh báo sớm những nguy cơ, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn. Mọi hoạt động thanh tra phải khách quan, công tâm, minh bạch, tuân thủ phương châm Không có vùng cấm, không có ngoại lệ, nhưng cũng không cực đoan, hình thức”, Tổng Bí thư quán triệt.

“Thanh tra phải luôn là tai mắt của trên, là niềm tin của dưới"

Thông qua hoạt động thanh tra, Tổng Bí thư nhấn mạnh phải hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật, phát hiện và khắc phục những “khoảng trống”, “kẽ hở” trong quản lý Nhà nước và thực thi pháp luật, tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới, sáng tạo và phát triển.

Nhiều bài học từ thực tiễn đã chứng minh một kết luận thanh tra đúng, khách quan, kịp thời có thể giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng, tháo gỡ hàng loạt vướng mắc thể chế, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, theo lời Tổng Bí thư.

Trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư cũng đề nghị đẩy mạnh hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong ngành Thanh tra, hướng tới thực hiện công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, giám sát và xử lý hoàn toàn trên môi trường số - minh bạch, nhanh chóng, hiệu quả, tiết kiệm.

Một nội dung quan trọng khác, theo Tổng Bí thư, là chăm lo công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ ngành Thanh tra, thật sự liêm chính, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thông.

Cán bộ thanh tra, theo Tổng Bí thư, phải là người có “tâm sáng, trí vững, nghiệp tinh, hành đúng”; có dũng khí bảo vệ cái đúng, đấu tranh với cái sai, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đúng như lời Bác Hồ dạy: “Cán bộ thanh tra như cái gương để người ta soi, gương mờ thì không soi được”.

Song song với đó, Tổng Bí thư lưu ý hoàn thiện cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; kịp thời khen thưởng người liêm chính, kỷ luật nghiêm người vi phạm, để tạo môi trường công tác trong sạch, dân chủ, đoàn kết.

Nhấn mạnh sự phối hợp trong hoạt động thanh tra, Tổng Bí thư quán triệt cần tạo điều kiện thuận lợi để ngành thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, để thanh tra thực sự trở thành một trong những công cụ trọng yếu trong xây dựng Nhà nước liêm chính, pháp quyền, kiến tạo phát triển.

“Thanh tra phải luôn là tai mắt của trên, là niềm tin của dưới, là tấm gương phản chiếu sự liêm chính và công bằng của Nhà nước, là chỗ dựa vững chắc của Nhân dân đối với Đảng và chế độ”, Tổng Bí thư nói.

Giữ cho tấm gương thanh tra luôn trong sáng, theo Tổng Bí thư, chính là giữ cho niềm tin của Nhân dân luôn bền vững, giữ cho nền hành chính công của luôn trong sạch, hiệu lực, hiệu quả.