Nghị định mới của Chính phủ lần đầu quy định rõ tiêu chuẩn chức danh đối với trưởng, phó phòng cấp xã, xác định yêu cầu về trình độ, lý luận chính trị và năng lực quản lý phù hợp với cấp cơ sở.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 334/2025/NĐ-CP quy định tiêu chuẩn chức danh công chức lãnh đạo, quản lý trong cơ quan hành chính nhà nước.
Một trong những điểm đáng chú ý của nghị định là việc lần đầu quy định rõ hệ thống chức danh và tiêu chuẩn đối với công chức lãnh đạo, quản lý ở cấp xã.
Theo nghị định, các chức danh công chức lãnh đạo, quản lý ở cấp xã được xác định cụ thể, gồm trưởng phòng và tương đương (chánh văn phòng HĐND và UBND, trưởng phòng, giám đốc trung tâm phục vụ hành chính công), và phó trưởng phòng và tương đương (phó chánh văn phòng, phó trưởng phòng, phó giám đốc trung tâm phục vụ hành chính công).
Áp dụng tiêu chuẩn chung, nhưng yêu cầu phù hợp với cấp xã
Nghị định quy định tiêu chuẩn chung áp dụng đối với tất cả các chức danh lãnh đạo, quản lý, bao gồm tiêu chuẩn về chính trị tư tưởng; đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật; trình độ; năng lực, uy tín và khả năng quy tụ, đoàn kết; kết quả công tác; sức khỏe, độ tuổi và kinh nghiệm.
Đối với trình độ chuyên môn, lãnh đạo, quản lý cấp xã phải tốt nghiệp đại học trở lên, phù hợp với vị trí việc làm theo quy định của cơ quan có thẩm quyền. Về lý luận chính trị, công chức lãnh đạo cấp xã thuộc nhóm không bắt buộc phải có trình độ cao cấp lý luận chính trị.
Theo nghị định, yêu cầu đặt ra là tốt nghiệp trung cấp lý luận chính trị trở lên hoặc tương đương, phù hợp với tính chất, phạm vi và yêu cầu quản lý ở cấp cơ sở.
Nghị định mới của Chính phủ lần đầu quy định rõ tiêu chuẩn chức danh đối với trưởng, phó phòng cấp xã (Ảnh minh họa: Tùng Nguyên)
Đề cao năng lực thực tiễn, khả năng điều hành ở cơ sở
Bên cạnh yêu cầu về trình độ, nghị định nhấn mạnh tiêu chuẩn về năng lực, uy tín và khả năng quy tụ, đoàn kết của đội ngũ lãnh đạo, quản lý, trong đó có cấp xã.
Theo đó, người giữ chức danh lãnh đạo phải có tư duy đổi mới, phương pháp tiếp cận và giải quyết vấn đề linh hoạt, hiệu quả; có khả năng nắm bắt tình hình thực tiễn, tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước tại địa bàn được phân công phụ trách.
Nghị định cũng yêu cầu lãnh đạo, quản lý có uy tín, được cán bộ, công chức, người lao động và nhân dân tin tưởng; có khả năng giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ cơ quan, đơn vị.
Cơ chế linh hoạt khi bổ nhiệm lãnh đạo cấp xã
Một điểm đáng chú ý khác là nghị định cho phép áp dụng cơ chế linh hoạt trong một số trường hợp bổ nhiệm. Theo đó, khi bổ nhiệm lần đầu vào các chức danh lãnh đạo, quản lý, không nhất thiết phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn về thành tích lãnh đạo, quản lý hoặc đã kinh qua chức danh lãnh đạo, quản lý cấp dưới trực tiếp.
Ngoài ra, đối với các trường hợp đặc thù hoặc chức danh mới chưa được quy định cụ thể, cấp có thẩm quyền được áp dụng tiêu chuẩn chung và vận dụng tiêu chuẩn của chức danh tương đương.
Việc quy định rõ tiêu chuẩn lãnh đạo, quản lý đến tận cấp xã, đồng thời không bắt buộc cao cấp lý luận chính trị, được xem là bước chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cơ sở theo hướng thống nhất, phù hợp thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý ngày càng lớn ở cấp gần dân nhất.