Nếu bỏ cấp huyện thì chắc chắn phải tính đến sửa Hiến pháp

Sáng 28/2, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước về các luật đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp bất thường lần thứ 9.

Báo chí nêu tại Kết luận số 126 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về một số nội dung, nhiệm vụ tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị năm 2025, trong đó có yêu cầu nghiên cứu định hướng tiếp tục sắp xếp bỏ cấp hành chính trung gian (cấp huyện); định hướng sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh;…

Từ đó, phóng viên đề nghị cho biết nếu bỏ cấp huyện thì có phải sửa Hiến pháp và các luật liên quan không?

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Phương Thủy cho biết, Luật Tổ chức chính quyền địa phương vừa sửa đổi có nhiều điểm mới, vẫn đảm bảo phù hợp quy định tại Hiến pháp 2013.

Theo đó, các đơn vị hành chính duy trì 3 cấp: tỉnh, huyện, xã. Các quy định tổ chức HĐND, UBND, cấp chính quyền địa phương đảm bảo phù hợp quy định của Hiến pháp. Do đó, bà Thủy nêu rõ hiện nay luật cơ bản vẫn bám sát quy định Hiến pháp 2013.

Kết luận 126 đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ mới tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, đặc biệt là địa phương, trong đó tiếp tục nghiên cứu bỏ cấp huyện, sáp nhập tỉnh, thành. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho hay, nếu có chỉ đạo về việc triển khai sắp xếp bỏ cấp huyện thì chắc chắn phải tính đến sửa Hiến pháp. Bởi vì điều 110 của Hiến pháp quy định rất rõ về hệ thống đơn vị hành chính của Việt Nam.

Trong trường hợp sửa Hiến pháp, sẽ thực hiện theo quy định tại điều 120 của Hiến pháp là Chủ tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ hoặc ít nhất 1/3 tổng số đại biểu Quốc hội có quyền đề nghị làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp. Quốc hội quyết định việc làm Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp khi có ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành.

Quốc hội thành lập Ủy ban dự thảo Hiến pháp. Ủy ban dự thảo Hiến pháp soạn thảo, tổ chức lấy ý kiến nhân dân và trình Quốc hội dự thảo Hiến pháp.

Hiến pháp được thông qua khi có ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành. Việc trưng cầu ý dân về Hiến pháp do Quốc hội quyết định.

Bà Thủy cũng cho biết, cùng với sửa đổi Hiến pháp thì chắc chắn phải điều chỉnh luật Tổ chức chính quyền địa phương, nhất là liên quan cấp hành chính, chính quyền; điều chỉnh lại quyền hạn nhiệm vụ các cấp chính quyền từ 3 cấp sang 2 cấp.

Theo bà Thủy, các cơ quan đang trong quá trình nghiên cứu các vấn đề này, khi nào có chỉ đạo, chủ trương chính thức sẽ thông tin đến báo chí.

Theo Điều 110 của Hiến pháp, các đơn vị hành chính của Việt Nam được phân định như sau: Nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố thuộc tỉnh; Thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị hành chính tương đương; Huyện chia thành xã, thị trấn; Thị xã và thành phố thuộc tỉnh chia thành phường và xã; Quận chia thành phường. Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội thành lập. Việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính phải lấy ý kiến nhân dân địa phương và theo trình tự, thủ tục do luật định.