Mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng là tương đối phù hợp với kỳ tính thuế năm 2025, nhưng nếu không áp dụng ngay sẽ sớm trở nên lạc hậu.
Đề xuất nâng mức giảm trừ gia cảnh và điều chỉnh thường xuyên
Qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung Luật Thuế thu nhập cá nhân, hiện nay mức giảm trừ đối với người nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm); mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng (từ kỳ tính thuế năm 2020).
Ngày 17/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân. Theo đó, điều chỉnh mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng và cho mỗi người phụ thuộc từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng.
Mức giảm trừ gia cảnh mới sẽ được thực hiện khi Nghị quyết có hiệu lực thi hành, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, tức là đến năm 2027 mới quyết toán thuế.
Chia sẻ với PV VietNamNet, TS Nguyễn Ngọc Tú, Giảng viên Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, cho biết, mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng tuy chưa đáp ứng hết kỳ vọng của người nộp thuế nhưng đã tiệm cận thực tế hơn so với trước.
Theo ông Tú, trước đây việc điều chỉnh giảm trừ gia cảnh chủ yếu dựa trên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và thường chỉ tăng khoảng 20%. Lần này, Bộ Tài chính đã tính thêm các yếu tố như tăng trưởng GDP và thu nhập bình quân đầu người, nên mức giảm trừ được điều chỉnh tăng khoảng 40% so với trước.
Chuyên gia cho rằng mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu/tháng đến năm 2026 sẽ trở nên lạc hậu. Ảnh: Nam Khánh
“Mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng là tương đối phù hợp với kỳ tính thuế năm 2025. Tuy vậy, trong bối cảnh nền kinh tế dự kiến tăng trưởng mạnh, có thể đạt trên 10% vào năm 2026, mức này sẽ trở nên lạc hậu và bất hợp lý nếu không tiếp tục điều chỉnh”, ông Tú nhận định.
Theo vị chuyên gia, mức giảm trừ gia cảnh cần được điều chỉnh thường xuyên hơn để bảo đảm phù hợp với thực tế biến động kinh tế - xã hội.
“Luật Thuế thu nhập cá nhân nên quy định định kỳ 3 năm phải điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, hoặc giao thẩm quyền cho Chính phủ điều chỉnh kịp thời để mức giảm trừ không bị ‘nằm im’, tránh thiệt thòi cho người nộp thuế”, ông Tú góp ý.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế TPHCM, cũng cho rằng, mức giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng hiện nay đã lạc hậu, nhất là khi phải chờ đến kỳ tính thuế năm 2026 (tức đến năm 2027 mới quyết toán thuế).
Trong khi đó, chi phí sinh hoạt và lạm phát có thể biến động mạnh. Do vậy, ông Tịnh đề xuất cần nâng mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế lên 18 triệu đồng/tháng.
Giảm trừ cho người phụ thuộc còn thấp
Về mức giảm trừ cho người phụ thuộc dự kiến là 6,2 triệu đồng, TS Nguyễn Ngọc Tú cho rằng con số này còn thấp. Bởi, đây là khoản giảm trừ áp dụng cho những người mà người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng, còn chi phí thực tế cho người phụ thuộc như cha mẹ cao tuổi hoặc con cái đang tuổi ăn học hiện nay rất lớn.
“Để bảo đảm cuộc sống cho người dân, nên nâng mức giảm trừ cho người phụ thuộc lên tối thiểu bằng 50% mức giảm trừ của cá nhân người nộp thuế, tức khoảng 8 triệu đồng mới hợp lý”, ông Tú nêu quan điểm.
Còn theo ông Nguyễn Ngọc Tịnh, sau khi Luật Thuế thu nhập cá nhân được sửa đổi và cho phép khấu trừ chi phí giáo dục, y tế, cũng cần được nâng mức giảm trừ gia cảnh với người phụ thuộc. Trước mắt, ông kiến nghị nâng lên bằng 50% người nộp thuế, tương đương lên 9 triệu đồng/tháng/người; sau đó, tiến tới ngang bằng với mức giảm trừ của người nộp thuế. Đồng thời, cần áp dụng ngay trong năm nay thay vì chờ đến 2026.
Bởi lẽ, theo ông Tịnh, nếu quy định áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, tức người nộp thuế phải chờ đến tháng 3/2027 mới quyết toán. Trong khi tháng 3-4/2026 mới đến hạn quyết toán thuế của năm 2025, hoàn toàn có cơ sở để áp dụng sớm nhằm đáp ứng mong mỏi của người nộp thuế.