"Alo. Phát hiện vi phạm trật tự tại ngõ 27 Cát Linh. Quán trà đá bày hàng ra bán cạnh bốt điện, tràn xuống cả lòng đường", cán bộ trực tại trung tâm giám sát camera của phường Ô Chợ Dừa thông báo qua bộ đàm. Ngay lập tức, ba cảnh sát khu vực di chuyển bằng ôtô tải chuyên dụng có mặt.
Thấy công an từ xa, bà chủ vội "đuổi khách", thu ghế, dọn hàng giấu vào góc khuất sau bốt điện. Tất cả gói gọn trong chưa đầy một phút. Thế nhưng trước đó, vi phạm của người kinh doanh nhỏ lẻ, tự phát này đã bị camera giám sát ghi lại toàn bộ. Hình ảnh rõ nét được truyền về trung tâm và sẵn sàng trích xuất để cho người vi phạm xem lại, nếu cần.
Đây là một cách cảnh sát trật tự phường Ô Chợ Dừa giám sát vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường qua camera AI. Thay vì huy động tối đa lực lượng như trước đây để đi tuần, phát hiện, xử lý vi phạm, nay đã có công nghệ hỗ trợ.
Tại trung tâm giám sát, Ban chỉ huy Công an phường bố trí 24 cán bộ, chia thành các ca, túc trực 24/24. Nhiệm vụ của tổ này là giám sát toàn cảnh địa bàn qua 183 camera được kết nối, hiển thị lên ba màn hình lớn.
Ở thực địa, 18 chiến sĩ chia thành ba tổ tuần tra, sẵn sàng đợi thông tin từ bộ đàm "báo điểm vi phạm". Tùy theo mức độ, hành vi, công an sẽ nhắc nhở, bắt ký cam kết không tái phạm hoặc lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính.
Trung tá Vũ Minh, Phó trưởng Công an phường Ô Chợ Dừa, gọi quy trình xử lý khép kín này là "nguyên tắc một phút". Ngay sau khi nhận tin báo từ trung tâm, cảnh sát khu vực phải lập tức có mặt tại điểm vi phạm để xử lý.
"So với tuần tra trực tiếp, camera AI giúp tiết kiệm nhân lực rất nhiều. Hơn nữa, những hình ảnh vi phạm rõ nét được hệ thống camera ghi nhận là chứng cứ khách quan, góp phần giảm tranh cãi, phản ứng của người vi phạm", trung tá Minh cho biết.
Trung tá Vũ Minh, Phó trưởng Công an phường Ô Chợ Dừa, chỉ đạo xử lý vi phạm từ trung tâm chỉ huy. Ảnh: Phạm Dự
14h30 ngày 27/1, trung tâm lại phát hiện một cửa hàng bán thiết bị điện nước ở số 4 phố An Trạch, bày hàng tràn ra trước cửa, lấn chiếm vỉa hè, dù trước đó đã được nhắc nhở. Bốn cảnh sát trật tự đang gần đó liền di chuyển đến, yêu cầu chủ nhà dọn hàng vào bên trong, trả lại vỉa hè cho người đi bộ.
Gia chủ còn phải ký bản cam kết về trật tự đô thị, trật tự an toàn giao thông, vệ sinh môi trường. Công an cũng giải thích rõ hơn cho chủ nhà hiểu về các quy định pháp luật và những hành vi không được phép tái phạm. "Cá nhân buôn bán, sử dụng vỉa hè sai mục đích sẽ bị phạt tiền từ 2 đến 3 triệu đồng theo Nghị định 168", cán bộ công an thông báo.
Công an phường Ô Chợ Dừa là một trong hai phường được tổ chức thí điểm trung tâm giám sát camera nhằm hỗ trợ công tác bảo đảm an ninh trật tự, phát hiện vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường. Các hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, sau khi camera phát hiện, cảnh sát khu vực sẽ xử lý trực tiếp.
"Trường hợp vi phạm trật tự giao thông như dừng, đỗ sai quy định nhưng phương tiện đã rời khỏi khu vực, chúng tôi sẽ trích xuất dữ liệu, sau đó xử lý phạt nguội", trung tá Minh nói.
Các hộ kinh doanh tái phạm nhiều lần, đã bị xử lý song vẫn vi phạm sẽ bị giám sát chặt hơn. Sau khi lập biên bản, công an phường còn thông báo về khu dân cư, tổ dân phố để phối hợp quản lý.
Các camera AI được kết nối trực tiếp đến trung tâm giám sát của Công an phường Ô Chợ Dừa. Ảnh: Phạm Dự
Dù ngỡ ngàng khi các vi phạm bị giám sát 24/24 dẫn đến xử phạt, nhiều hộ kinh doanh đã đồng tình ủng hộ. Điều này còn tác động tới hàng nghìn người nghèo lấy việc bán trà đá vỉa hè, bán hàng rong làm kế mưu sinh.
Đại úy Nguyễn Duy Tuấn Minh, Trưởng công an phường Ô Chợ Dừa, nói thấu hiểu về những hành vi vi phạm "như một thói quen khó bỏ" nhiều năm qua của người dân. Nhưng ý thức lấn chiếm vỉa hè, xả rác bừa bãi của người dân phải dần được thay đổi một cách mạnh mẽ hơn. Trật tự đô thị được thiết lập, lợi ích mang lại cho cộng đồng sẽ rất lớn, khi mà môi trường sạch sẽ hơn, không gian sống gọn gàng hơn và người dân có thể đi bộ an toàn, thoải mái trên vỉa hè.
Hơn một tuần nay, Công an phường Ô Chợ Dừa đã xử lý 39 trường hợp vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, với tổng số tiền xử phạt hơn 20 triệu đồng. Công an đánh giá việc áp dụng camera giám sát và phạt nguội đã góp phần hạn chế tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường và dừng đỗ phương tiện sai quy định.
Bước đầu cho thấy mô hình này đã phát huy hiệu quả trong giải quyết hai "điểm nghẽn" là trật tự đô thị và vệ sinh môi trường. So với thời điểm chưa lắp đặt camera, ý thức chấp hành của người dân tốt hơn, từ đây vỉa hè thông thoáng và không gian sống sẽ tốt hơn.
Công an yêu cầu hộ kinh doanh trên phố An Trạch ký cam kết không vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, chiều 27/1. Ảnh: Phạm Dự
Từ ngày 13/12/2025, Công an thành phố Hà Nội đưa vào sử dụng hệ thống camera AI với 1.837 camera, được bố trí, lắp đặt trọng điểm trên 25 tuyến phố, 195 nút giao thông trọng điểm.
Sau đó đến 14/1, Công an Hà Nội mở rộng tính năng từ hệ thống camera AI để ghi nhận và "phạt nguội" các trường hợp vi phạm trật tự đô thị như lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, bày bán hàng hóa, làm mái che, treo biển quảng cáo trái quy định, dừng, đỗ, để xe trên đường, vỉa hè.
Các hành vi khác liên quan vệ sinh môi trường cũng được chú ý như: thu gom, thải rác, vệ sinh cá nhân, vứt bỏ tàn thuốc lá, xả rác, trái quy định....
Trong những hành vi trên, camera AI sẽ giám sát chặt chẽ việc lấn chiếm lòng đường, dừng đỗ, đổ rác thải, vứt tàn thuốc, vệ sinh cá nhân, trái quy định.
Hệ thống camera giám sát, độ phân giải cao được ví như những "mắt thần" có thể ghi nhận rõ các hình ảnh một cách sắc nét. Cán bộ công an có thể "zoom rất xa", hình ảnh lấn chiếm vỉa hè được khoanh rõ từng điểm vi phạm. Hình ảnh vi phạm được trung tâm chỉ huy xử lý, chuyển về công an cấp xã, phường lập hồ sơ xử lý phạt nguội.