Tem thu phí sử dụng đường bộ nhằm phục vụ quản lý nhưng do CSGT không có thẩm quyền kiểm tra, còn cơ quan tài chính không thể kiểm soát ngoài đường, nên nhiều năm qua hầu như không phát huy hiệu quả.
Liên quan đến việc triển khai Nghị định số 364/2025 của Chính phủ, Cục Đăng kiểm Việt Nam (Bộ Xây dựng) đã hướng dẫn các cơ sở đăng kiểm bỏ việc dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính lái ô tô.
Anh Nguyễn Trọng T. ở Phú Diễn (Hà Nội) đưa xe đi đăng kiểm ngày 8/1 được trung tâm đăng kiểm yêu cầu dán tem trên kính. Tuy nhiên, phương tiện của anh T. chỉ được dán một tem thời hạn đăng kiểm, thay vì hai tem như trước.
Khi thắc mắc, anh T. được nhân viên đăng kiểm giải thích từ 1/1/2026, theo quy định mới, phương tiện không còn phải dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính lái.
Từ 1/1/2026, bỏ tem phí đường bộ dán trên kính ô tô. Ảnh: Hương Lê
Đại diện Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 29-01S (Hà Nội) cho biết, việc bỏ dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính xe được thực hiện theo quy định mới tại Nghị định 364. Thời gian qua, nhiều chủ phương tiện thắc mắc và đã được trung tâm giải thích để hiểu rõ quy định.
Lý do bỏ dán tem
Trao đổi với PV VietNamNet, ông Võ Thanh Bình, Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết việc bỏ tem thu phí sử dụng đường bộ dán trên kính ô tô không phải là thay đổi mang tính hình thức, mà xuất phát từ thực tiễn quản lý trong nhiều năm qua.
Theo ông Bình, khi bỏ dán tem trên kính, cơ quan chức năng sẽ đẩy mạnh việc tra cứu, quản lý hoàn toàn bằng dữ liệu điện tử, qua đó giảm lãng phí và thuận tiện hơn cho người dân.
Ông Bình cho biết thêm, việc dán tem thu phí này được áp dụng từ năm 2013. Khi đó, tem được kỳ vọng là công cụ giúp lực lượng chức năng dễ dàng nhận biết phương tiện đã hay chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp phí khi lưu thông trên đường. Tuy nhiên, trên thực tế, tem thu phí không phát huy được vai trò như kỳ vọng.
Đại diện Cục Đăng kiểm lý giải, phí sử dụng đường bộ là khoản thu thuộc lĩnh vực tài chính - lệ phí, không phải nội dung liên quan trực tiếp đến an toàn giao thông. Do đó, lực lượng CSGT không có thẩm quyền dừng xe để kiểm tra, xử phạt đối với phương tiện chưa nộp phí đường bộ.
“Dán tem để kiểm soát đóng phí sử dụng đường bộ, nhưng thanh tra tài chính hay cơ quan thuế cũng không thể đứng ngoài đường để kiểm tra từng xe. Vì vậy, nhiều năm qua, tem thu phí gần như không phục vụ công tác quản lý thực chất”, ông Bình nói.
Việc bỏ tem thu phí sử dụng đường bộ giúp tránh lãng phí. Ảnh: Hoàng Hiệp
Một nguyên nhân quan trọng khác khiến tem thu phí bị loại bỏ là chi phí in ấn. Mỗi tem có giá khoảng 2.000 đồng, nhưng với số lượng phương tiện trên toàn quốc, chi phí này mỗi năm lên tới hàng tỷ đồng.
Trong khi đó, dữ liệu nộp phí sử dụng đường bộ đã được quản lý đầy đủ trên hệ thống phần mềm. Cơ quan đăng kiểm có thể dễ dàng tra cứu phương tiện đã nộp phí đến thời điểm nào, còn nợ bao nhiêu, mà không cần dán tem trên kính xe.
Từ thực tế đó, Bộ Xây dựng đã đề xuất Bộ Tài chính bỏ tem thu phí sử dụng đường bộ và nhận được sự thống nhất.
Chỉ còn tem đăng kiểm, không ảnh hưởng xử phạt
Theo ông Võ Thanh Bình, sau khi bỏ tem thu phí, trên kính xe chỉ còn tem đăng kiểm - loại tem phục vụ trực tiếp cho công tác tuần tra, kiểm soát giao thông. Với tem này, nếu phương tiện quá hạn đăng kiểm, lực lượng CSGT có thể dừng xe và xử phạt theo quy định hiện hành.
“Tem đăng kiểm là công cụ pháp lý đã được quy định rõ trong các nghị định xử phạt vi phạm hành chính, nên vẫn được giữ nguyên”, ông Bình nói rõ.
Đại diện Cục Đăng kiểm cũng cho biết, cùng với việc bỏ tem thu phí, ngành đăng kiểm đang hướng tới việc bỏ giấy chứng nhận đăng kiểm bản cứng, thay thế bằng dữ liệu điện tử.
Khi đó, thông tin đăng kiểm của phương tiện sẽ được lưu trữ và tra cứu trên hệ thống phần mềm dùng chung, liên thông giữa ngành đăng kiểm và lực lượng CSGT.
“Thay vì người dân phải mang theo giấy tờ dễ quên hoặc thất lạc, cơ quan chức năng có thể tra cứu hoàn toàn bằng phương thức điện tử. Khi văn bản pháp luật được ban hành, hệ thống phần mềm cũng sẽ sẵn sàng để triển khai đồng bộ”, đại diện ngành đăng kiểm cho hay.
Ông Đặng Văn Chung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng bỏ giấy chứng nhận đăng kiểm bản cứng là phù hợp với chuyển đổi số, nhưng cần thận trọng do nhiều hệ thống dịch vụ công điện tử còn hay nghẽn.
Với khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa có hạ tầng mạng hạn chế, ông đề nghị có phương án dự phòng, cho phép sử dụng giấy đăng kiểm bản giấy khi hệ thống điện tử không truy cập được để thuận lợi cho kiểm tra, xử lý vi phạm.