Trong kỷ nguyên kinh tế số và công nghiệp 4.0, nhân lực công nghệ cao đang trở thành yếu tố cốt lõi quyết định sức cạnh tranh của mỗi quốc gia. Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo 50.000 kỹ sư ngành bán dẫn, đây vừa là thách thức vừa mang tính tất yếu nếu muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Từ sáng kiến toàn cầu đến kết quả cụ thể tại Việt Nam
Để biến mục tiêu này thành hiện thực, hệ thống giáo dục đại học truyền thống cần sự hỗ trợ mạnh mẽ từ khối doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn công nghệ toàn cầu. Một trong những mô hình hợp tác tiêu biểu chính là Dự án Phát triển Nhân tài Công nghệ – Samsung Innovation Campus (SIC) do Samsung Việt Nam phối hợp với Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC) triển khai. Lễ tổng kết năm học 2024–2025 tại cơ sở NIC Hòa Lạc vừa qua đã khẳng định đây là mô hình đào tạo mang tính chiến lược, đầu tư vào con người như một tài sản dài hạn.
Samsung Innovation Campus được giới thiệu lần đầu vào năm 2019 và đã có mặt tại hơn 40 quốc gia như Mỹ, Đức, Tây Ban Nha, Singapore, Thái Lan… với sứ mệnh trang bị cho giới trẻ không chỉ kiến thức công nghệ mà còn cả kỹ năng mềm, giúp họ sẵn sàng tham gia thị trường lao động tương lai. Tại Việt Nam, chương trình được triển khai từ năm 2019, đào tạo hơn 12.000 học viên thuộc hơn 140 trường học ở 18 tỉnh, thành.
Tại Việt Nam, chương trình được triển khai từ năm 2019, đào tạo hơn 12.000 học viên thuộc hơn 140 trường học ở 18 tỉnh, thành.
Năm học 2024–2025 là năm thứ hai chương trình hợp tác với NIC tại Hòa Lạc. Chỉ trong một năm, 330 sinh viên đến từ các trường như Đại học Công nghệ (ĐHQGHN), Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học FPT, Đại học Thương mại, Học viện Chính sách và Phát triển… đã được tiếp cận 5 lớp Trí tuệ nhân tạo (AI), 3 lớp Internet vạn vật (IoT) và 4 lớp Dữ liệu lớn (Big Data). Đây đều là các lĩnh vực mũi nhọn của chuyển đổi số toàn cầu.
Điểm khác biệt của SIC nằm ở phương pháp đào tạo kết hợp giữa kỹ năng công nghệ cốt lõi và kỹ năng mềm từ làm việc nhóm, lãnh đạo đến giải quyết vấn đề trên cơ sở khảo sát xu hướng ngành nghề và nhu cầu tuyển dụng của các tập đoàn lớn. Cách tiếp cận này giúp đảm bảo tính thực tiễn và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.
Hợp tác công – tư: Giải pháp cho khoảng trống kỹ năng
Thực trạng chung của thị trường lao động Việt Nam là sự lệch pha giữa đào tạo và yêu cầu thực tế. Nhiều sinh viên tốt nghiệp còn thiếu khả năng áp dụng kiến thức, dẫn đến thời gian làm quen dài và hiệu suất thấp. Mô hình hợp tác giữa Samsung và NIC đã phần nào khắc phục được vấn đề này.
Tận dụng hạ tầng, mạng lưới của NIC – đơn vị trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư – cùng với kinh nghiệm thực tế của Samsung, SIC mang đến môi trường học gần như mô phỏng môi trường làm việc thật. Học viên được đào tạo từ kỹ năng lập trình, phân tích dữ liệu, thiết kế hệ thống IoT đến việc tham gia quy trình phát triển sản phẩm, quản lý dự án và cập nhật công nghệ mới nhất.
Ngoài ra, chương trình còn cung cấp đào tạo tiếng Hàn miễn phí và tổ chức các buổi giao lưu với kỹ sư Samsung, tạo điều kiện để học viên có định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn.
Ông Kim Yong Sup – Phó Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam chia sẻ tại lớp học SIC tại NIC
Phản hồi từ người tham gia cho thấy tác động tích cực: sinh viên Mai Đình Đức Trung (Đại học Khoa học Tự nhiên) cho biết khóa IoT giúp mở rộng hiểu biết công nghệ, rèn luyện kỹ năng mềm và tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp. Ở góc nhìn giảng viên, thầy Vũ Thành Vinh (Đại học Thủy Lợi) nhận xét SIC phù hợp với bối cảnh công nghiệp 4.0 và giúp sinh viên có lợi thế rõ rệt khi ứng tuyển việc làm.
Sự thành công của SIC phản ánh rõ định hướng công nghiệp quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn – ngành được ví như “xương sống” của nền kinh tế số. Khi Chính phủ đặt mục tiêu 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030, những chương trình đào tạo quy mô và chất lượng như SIC đóng vai trò là “đòn bẩy” hỗ trợ mạnh mẽ cho mục tiêu này.
Ở góc độ kinh tế, việc nâng cao chất lượng nhân lực công nghệ không chỉ phục vụ mục tiêu tự chủ công nghệ mà còn tăng khả năng tạo giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam hiện là cứ điểm sản xuất quan trọng của Samsung, đặc biệt ở lĩnh vực điện tử và thiết bị di động. Việc tập đoàn trực tiếp tham gia đào tạo tại chỗ vừa giúp doanh nghiệp chủ động nguồn nhân lực, vừa thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghệ trong nước.
Ông Kim Yong Sup – Phó Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam – nhấn mạnh: “SIC không chỉ mang đến kiến thức công nghệ tiên tiến mà còn tạo môi trường sáng tạo, giúp thế hệ trẻ Việt Nam sẵn sàng dẫn dắt cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0. Chúng tôi sẽ tiếp tục đồng hành trong đào tạo nhân lực chất lượng cao.”