Đề nghị phạt nặng việc dùng AI tạo clip giả hình ảnh, giọng nói lãnh đạo

Đại biểu Quốc hội Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) trong phiên thảo luận tổ sáng 21/10 đã đề cập vấn đề rất nóng liên quan thông tin xấu độc trên không gian mạng.

Theo ông Tuấn, tình trạng không gian xấu độc trên không gian mạng rất phức tạp, làm giảm niềm tin của người dân vào công tác lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và làm ảnh hưởng uy tín của các lãnh đạo. “Nếu không kiểm soát tốt và có giải pháp căn cơ, tình trạng này sẽ làm xã hội ngày càng phức tạp”, ông Tuấn nhận định.

Theo vị đại biểu, có nhiều lần cán bộ hưu trí gọi điện hỏi ông “cái này có đúng sự thật không?”. Bởi những gì họ xem được là video, hình ảnh, giọng nói của lãnh đạo lan truyền trên mạng xã hội. Những video này do công nghệ AI tạo ra và rất khó phân biệt thật giả.

“Hình ảnh, lời nói của lãnh đạo giờ do công nghệ AI làm đều giống như thật, rất khó phân biệt. Công nghệ AI và trí tuệ nhân tạo tạo ra những clip ngắn như thế, khiến thông tin xấu độc lan truyền nhiều trên không gian mạng, làm ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội và công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng, Nhà nước”, ông Tuấn nêu thực tế.

Nhấn mạnh đây là vấn nạn cần giải quyết căn cơ, vị đại biểu cho rằng đó không chỉ là vấn đề về quản lý thông tin mà còn là niềm tin, là an ninh tư tưởng và sự ổn định của xã hội trong kỷ nguyên số.

Đại biểu tỉnh Vĩnh Long dẫn báo cáo của Chính phủ cho thấy chỉ trong quý III/2025, các cơ quan đã xử lý hơn 12.000 thông tin xấu độc, trong đó Facebook đã chặn, gỡ 10.713 bài viết vi phạm; YouTube đã gỡ hơn 700 video vi phạm, TikTok chặn, gỡ bỏ hơn 900 nội dung vi phạm…

Trước đó, năm 2024, các cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý gần 16.000 bài viết, clip sai sự thật cùng hàng nghìn vụ lừa đảo qua mạng với thiệt hại ước tính gần 19.000 tỷ đồng.

“Những con số này không chỉ phản ánh quy mô vấn đề mà còn cho thấy tin xấu, tin giả đã trở thành dịch bệnh thông tin, tác động trực tiếp đến lòng tin, trật tự xã hội. Một tin thất thiệt, một clip cắt ghép có thể lan truyền đến hàng triệu người trong vài giây, gây tổn thất rất lớn, mà truyền thông chính thống phải mất công gỡ bỏ, đính chính hàng tháng trời”, ông Tuấn nói.

Có 3 nhóm nguyên nhân cốt lõi được ông chỉ ra. Thứ nhất do tốc độ phát triển công nghệ quá nhanh trong khi quản lý nội dung  chưa theo kịp. Vị đại biểu cho rằng công nghệ AI, Deepfake làm cho tin giả ngày càng tinh vi, rất khó phân biệt, nhiều clip do AI tạo ra thật đến không thể tin.

Nguyên nhân thứ hai là do nền tảng xuyên biên giới vẫn chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm pháp lý với Việt Nam, đặc biệt trong việc kiểm duyệt, gỡ bỏ thông tin sai sự thật.

Ba là nhận thức xã hội chưa đồng đều, một bộ phận người dùng mạng xã hội chưa được trang bị kỹ năng số, chưa có thói quen kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ.

Đề xuất giải pháp, đại biểu Tuấn nhấn mạnh cần hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ chế điều phối thống nhất, tăng mức phạt với hành vi phát tán tin giả có tổ chức, sử dụng AI mạo danh để hạn chế tình trạng này.

Ông cũng cho rằng cần minh bạch trách nhiệm của các nền tảng xuyên biên giới, có yêu cầu bắt buộc Facebook, TikTok, Google… cam kết với Chính phủ Việt Nam về việc báo cáo định kỳ, công khai số liệu, gỡ bỏ thông tin sai, thời gian xử lý và vùng lan truyền.

Tiếp đó, theo đại biểu tỉnh Vĩnh Long, cần tăng cường năng lực công nghệ phát hiện, cảnh báo sớm nhằm phát hiện nội dung nghi ngờ để xác minh, gỡ bỏ.

Đặc biệt, theo ông, cần truyền thông chủ động, không để khoảng trống thông tin.

“Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số toàn diện, nếu để tin xấu lấn át tin tốt, tin giả lấn át tin đúng sự thật thì hậu quả không chỉ là mất niềm tin mà còn mất ổn định”, ông Tuấn kiến nghị coi chống tin giả trên mạng xã hội giống bảo vệ biên giới trên thực địa.