Biến đổi khí hậu ngày càng khiến các cơn bão trở nên khó lường. Trước diễn biến phức tạp của cơn bão số 3 Wipha, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cung cấp tài liệu nhận biết, cách phân biệt các cấp độ gió bão, cũng như tác động của từng cấp.
Theo cơ quan khí tượng, bão là một xoáy thuận nhiệt đới có sức gió mạnh nhất từ cấp 8 trở lên và có thể có gió giật. Bão có sức gió mạnh nhất từ cấp 10-11 gọi là bão mạnh, từ cấp 12-15 gọi là bão rất mạnh, từ cấp 16 trở lên gọi là siêu bão.
Hướng di chuyển của bão được xác định theo 1 trong 16 hướng: Bắc, Bắc Đông Bắc, Đông Bắc, Đông Đông Bắc, Đông, Đông Đông Nam, Đông Nam, Nam Đông Nam, Nam, Nam Tây Nam, Tây Nam, Tây Tây Nam, Tây, Tây Tây Bắc, Tây Bắc, Bắc Tây Bắc.
Hiểu đúng các cấp độ của bão để có phương án phòng chống, đảm bảo an toàn cho người và tài sản. Ảnh minh họa: Thạch Thảo
Dưới đây là những nghiên cứu đã được ứng dụng trong các bản tin dự báo:
Áp thấp nhiệt đới: Dấu hiệu đầu tiên của thiên tai. Trước khi trở thành bão, một hình thái thời tiết thường gặp là áp thấp nhiệt đới. Đây là giai đoạn đầu tiên, nhưng cũng cần được lưu ý:
Áp thấp nhiệt đới - cấp 6
- Tốc độ gió: Từ 10,8-13,8m/s (tương đương 39-49km/h).
- Tác động: Cây cối rung chuyển, người đi bộ bắt đầu khó khăn khi đi ngược gió. Biển động, bắt đầu gây nguy hiểm đối với tàu thuyền nhỏ.
Áp thấp nhiệt đới - cấp 7
- Tốc độ gió: Từ 13,9-17,1m/s (tương đương 50-61km/h).
- Tác động: Gió mạnh hơn, gây khó khăn đáng kể cho người đi bộ. Biển động mạnh hơn, nguy hiểm gia tăng đối với tàu thuyền.
Bão: Khi gió đạt cường độ cao hơn, áp thấp nhiệt đới sẽ phát triển thành bão. Đây là lúc chúng ta cần đặc biệt cảnh giác.
Bão cấp 8
- Tốc độ gió: Từ 17,2-20,7m/s (tương đương 62-74km/h).
- Tác động: Gió bắt đầu làm gãy cành cây, tốc mái nhà của những công trình yếu. Người đi bộ gần như không thể đi ngược gió. Biển động rất nhanh, tiềm ẩn nguy hiểm lớn cho tàu thuyền.
Bão cấp 9
- Tốc độ gió: Từ 20,8-24,4m/s (tương đương 75-88km/h).
- Tác động: Gió mạnh hơn, có thể làm đổ cây cối. Nhiều công trình yếu bắt đầu bị hư hại nặng hơn. Biển động rất mạnh, cực kỳ nguy hiểm cho tàu thuyền.
Bão mạnh: Khi bão đạt cấp độ mạnh, khả năng gây thiệt hại sẽ tăng lên đáng kể.
Bão mạnh cấp 10- Tốc độ gió: Từ 24,5-28,4m/s (tương đương 89-102km/h).
- Tác động: Gió rất mạnh, có thể làm đổ cây cối, hư hại nhà cửa và cột điện. Đây là mức độ gây thiệt hại rất nặng. Biển động dữ dội, gây nguy hiểm lớn cho tàu thuyền.
Bão mạnh cấp 11- Tốc độ gió: Từ 28,5-32,6m/s (tương đương 103-117km/h).
- Tác động: Gây ra thiệt hại nghiêm trọng đối với các công trình không kiên cố. Rất nguy hiểm cho tàu thuyền và cư dân ven biển. Cơ sở hạ tầng như mái nhà, cửa sổ có thể bị phá hủy nghiêm trọng.
Bão rất mạnh: Khi bão đạt đến cấp độ "rất mạnh", sức tàn phá của nó có thể gây ra những thảm họa lớn.
Bão rất mạnh cấp 12- Tốc độ gió: Từ 32,7-36,9m/s (tương đương 118-133km/h).
- Tác động: Sức phá hoại cực kỳ lớn. Gió có thể thổi bay cây cối, phá hủy hoàn toàn các công trình xây dựng không kiên cố, gây hư hại nặng nề ngay cả các tòa nhà lớn. Các tàu nhỏ nếu không được neo, đệm cẩn thận có thể bị đánh vỡ, nhấn chìm tại cảng, âu tàu.
Bão rất mạnh cấp 13- Tốc độ gió: Từ 37-41,4m/s (tương đương 134-149km/h).
- Tác động: Gió có sức phá hoại cực kỳ lớn, gây ra một số thiệt hại cho nhà ở và các công trình tiện ích. Sóng lớn và lũ lụt gần bờ biển phá hủy các công trình nhỏ, các công trình lớn có thể bị thiệt hại do mảnh vỡ va vào. Đánh đắm tàu biển có trọng tải lớn.
Bão rất mạnh cấp 14- Tốc độ gió: Từ 41,5-46,1m/s (tương đương 150-166km/h).
- Tác động: Tiếp tục gây sức phá hoại cực kỳ lớn. Sóng biển cực kỳ mạnh. Đánh đắm tàu biển có trọng tải lớn. Thảm họa hầu như không phòng tránh được, đòi hỏi công tác ứng phó khẩn cấp và sơ tán quy mô lớn.
Bão rất mạnh cấp 15- Tốc độ gió: Từ 46,2-50,9m/s (tương đương 167-183km/h).
- Tác động: Gây ra thiệt hại cực kỳ nghiêm trọng, gần như không có khả năng phòng tránh. Sức gió khủng khiếp có thể san phẳng nhiều khu vực.
Siêu bão: Đây là cấp độ cao nhất và nguy hiểm nhất của bão, có khả năng gây ra những hậu quả thảm khốc.
Siêu bão cấp 16- Tốc độ gió: Từ 51-56m/s (tương đương 184-201km/h).
- Tác động: Sức phá hoại cực kỳ lớn, vượt mọi tưởng tượng. Sóng biển cực kỳ mạnh, có thể đánh đắm các tàu biển có trọng tải lớn. Gây thiệt hại cực kỳ thảm khốc, đòi hỏi công tác ứng phó khẩn cấp và quy mô lớn.
Siêu bão cấp 17- Tốc độ gió: Từ 56,1-61,2m/s (tương đương 202-220km/h).
- Tác động: Mức độ phá hủy lớn nhất, sóng biển cực kỳ mạnh. Gây thiệt hại cực kỳ thảm khốc. Đây là cấp độ bão có thể gây ra những thảm họa nhân đạo và kinh tế trên diện rộng, yêu cầu sự chuẩn bị và ứng phó ở mức cao nhất từ chính quyền và cộng đồng.