Chi lương từ 5 triệu phải chuyển khoản?

Vấn đề trên nảy sinh sau khi Chính phủ ban hành nghị định 320 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành (15-12-2025).

Rối vì quy định "các khoản thanh toán khác"

Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, trên các kênh chuyên tư vấn về thuế, câu hỏi "lương trên 5 triệu có phải thanh toán bằng hình thức chuyển khoản" trở thành chủ đề nóng.

Dưới nhiều clip tư vấn được đăng tải, doanh nghiệp đặt ra hàng loạt câu hỏi như có bắt buộc chuyển khoản bằng tài khoản của công ty hay không, hay công ty có thể chuyển khoản cho một người, rồi người đó bằng tài khoản cá nhân chuyển lương cho những người còn lại hay không?...

Nhiều doanh nghiệp cũng băn khoăn rằng đang nợ lương người lao động và không thể chuyển khoản thanh toán lương trong năm đó, nếu cơ quan thuế loại chi phí này ra sẽ rất khó cho doanh nghiệp.

Nếu doanh nghiệp đã ứng lương, đến kỳ thanh toán tiền lương của người lao động còn lại dưới 5 triệu đồng, có phải thanh toán chuyển khoản hay không?

Nhiều ý kiến cũng cho rằng khái niệm "các khoản chi khác" rất mập mờ, có thể hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau, có thể là hỗ trợ nhà ở, xăng xe... Chưa kể, nghị định ban hành có hiệu lực ngay (ngày 15-12-2025) nên doanh nghiệp rất bị động ở kỳ chi lương tháng 12-2025.

Theo một số chuyên gia, trường hợp cho rằng chi lương, thưởng trên 5 triệu đồng phải chuyển khoản là thông tin mang tính chất đặc thù để giải quyết một tình huống/trường hợp/câu hỏi cụ thể chứ không mang tính chất quy phạm.

Một chuyên gia cho rằng dù có đề cập tại điểm c khoản 1 điều 9 nghị định 320 nhưng hết sức chung chung, trong khi dự thảo thông tư hướng dẫn chỉ đề cập đến việc áp dụng cho mua bán hàng hóa, dịch vụ mà không đề cập cụ thể đến vấn đề chi lương cho người lao động...

"Điều này là không thực tế với trường hợp ở vùng sâu vùng xa, vì chuyển khoản xong thì người nhận phải đi rất xa để rút tiền từ tài khoản ngân hàng", một chuyên gia nói.

Một số chuyên gia khác lại cho rằng lương là khái niệm chung, còn gọi đúng tên phải là "các khoản chi không có hóa đơn giá trị gia tăng" vẫn phải áp dụng trên 5 triệu đồng/lần là phải chuyển khoản, nếu không sẽ bị loại khỏi chi phí.

Tuy nhiên, trong khi chờ thông tư hướng dẫn định nghĩa "các khoản thanh toán khác" là gì, vẫn phải chọn cách hiểu an toàn là bao gồm cả tiền lương.

Cần sớm có thông tư hướng dẫn

Theo các chuyên gia, căn cứ quy định của Bộ Tài chính, có thể hiểu rằng tiền lương, tiền công được xếp vào "các khoản thanh toán khác".

Do vậy, nếu vẫn trả lương bằng tiền mặt với các khoản trên 5 triệu, doanh nghiệp bị loại khoản lương đó khỏi chi phí được trừ, làm tăng số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.

"Không chỉ lương, các khoản thanh toán khác liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh như tiền thuê nhà, tiền thuê xe, phụ cấp, các khoản chi khác... vẫn phải áp dụng mốc 5 triệu đồng", một chuyên gia nói.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Ngọc Tú - giảng viên Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội - cho rằng Bộ Tài chính cần sớm ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết về "các khoản thanh toán khác".

"Cần có hướng dẫn kịp thời để doanh nghiệp hiểu và thực hiện đúng. Bởi dịp cuối năm, doanh nghiệp phát sinh nhiều khoản chi gồm thưởng, lương... cho người lao động trong khi chi lương chiếm tỉ trọng khá lớn trong tổng chi phí của doanh nghiệp" - ông Tú nói.

Cũng theo ông Tú, các doanh nghiệp cũng nên vận động người lao động, kể cả lao động thời vụ, mở tài khoản ngân hàng để nhận tiền lương, tiền công, tiền thưởng... nhằm đảm bảo minh bạch, an ninh, an toàn.

Trên thực tế, tại những tập đoàn, doanh nghiệp lớn ở đô thị như trung tâm Hà Nội, TP.HCM..., việc trả lương qua tài khoản ngân hàng được áp dụng gần như 100% trong nhiều năm nay.

Tuy nhiên tại vùng sâu, vùng xa hoặc ngay ở các thành phố lớn, nhiều doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ có người lao động thời vụ, lao động cao tuổi, chưa có thói quen sử dụng tài khoản ngân hàng nên việc trả bằng tiền mặt vẫn diễn ra.

"Vì vậy, quy đinh thanh toán lương, thưởng, khoản chi cho người lao động trước mắt chỉ nên khuyến khích, thay vì buộc doanh nghiệp phải thực hiện nay khi văn bản vừa được ký ban hành" - ông Tú đề xuất.

Bộ Tài chính: Phải thanh toán không dùng tiền mặt

Trả lời doanh nghiệp, Bộ Tài chính cho biết điểm c khoản 1 điều 9 nghị định 320 quy định: khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên.

Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định của các văn bản pháp luật về thuế VAT. Theo đó, doanh nghiệp có các khoản chi từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được xác định là khoản chi được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

"Trường hợp doanh nghiệp có khoản chi thanh toán tiền lương, tiền công trả cho người lao động, tiền thuê nhà, thuê xe... và các khoản chi này được thanh toán không dùng tiền mặt thì được xác định là chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ" - Bộ Tài chính khẳng định.

Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt
Trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, cho hay trước đây quy định hóa đơn mua hàng hóa từ 20 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được đưa vào chi phí. Tuy nhiên, một số trường hợp chi lương, thưởng, mua hàng của nông dân, ngư dân... không yêu cầu phải có hóa đơn.

Theo nghị định 320 mới được ban hành, có hiệu lực từ 15-12-2025, mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt mới được trừ chi phí. Như vậy, các khoản chi từ 5 triệu đồng là phải chuyển khoản bao gồm cả lương, hoa hồng... không phân biệt có hóa đơn hay không có hóa đơn, và cả hàng mua của hộ kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế.

"Với quy định mới có thể thấy cơ quan quản lý đang hướng đến việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt để quản lý dòng tiền. Dù còn nhiều tranh luận nhưng có thể thấy hiện nay các doanh nghiệp đã quen với việc thanh toán không dùng tiền mặt, do vậy cũng không gặp cản trở quá lớn. Còn với hộ kinh doanh sẽ phải làm quen dần", ông Xoa nói.

Cần hướng dẫn rõ ràng hơn

Tại hội nghị đối thoại về chính sách và thủ tục hành chính thuế, hải quan năm 2026 vừa được Bộ Tài chính và VCCI tổ chức, hàng loạt doanh nghiệp đã đề nghị Bộ Tài chính làm rõ quy định này.

Dẫn lại quy định điểm c, khoản 1, điều 9 nghị định 320: "Khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên", Công ty Khả Úy (Khánh Hòa) đặt câu hỏi các khoản thanh toán khác ở đây là những khoản nào, có bao gồm tiền lương của người lao động không?

Tương tự, Công ty TNHH Linh Anh Việt Nam (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) hỏi chi phí lương, chi phí thuê nhà, thuê xe có bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính là chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp không? Theo doanh nghiệp này, việc áp dụng quy định ngay từ ngày ký ban hành nghị định sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp do nhiều lao động lớn tuổi, chưa quen sử dụng tài khoản ngân hàng.

Nhiều doanh nghiệp khác cũng băn khoăn tiền lương chi bằng tiền mặt trên 5 triệu đồng có được coi là chi phí hợp lệ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp hay không.

"Bộ Tài chính cần hướng dẫn, làm rõ các khoản chi khác được ghi trong nghị định cụ thể là những khoản chi gì, có bao gồm tiền lương phải trả cho người lao động hay không?" - Công ty TNHH Vật tư nước Hà Nội kiến nghị.