Bộ trưởng Ngoại giao: Từ quốc gia đi sau, hội nhập sang tiên phong, đi đầu

Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhìn nhận năm 2025 là năm biến động nhất trong nhiều năm trở lại đây như văn kiện Đại hội 14 đã nhận định “thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại”.

"Soi chiếu vào bối cảnh đó, có thể thấy dấu ấn nổi bật của đối ngoại năm 2025 là ta đã tranh thủ được thời cơ, hóa giải được thách thức, góp phần tạo cục diện đối ngoại mới cho đất nước bước vào kỷ nguyên mới", Bộ trưởng đánh giá.

NHỮNG KỶ LỤC VÀ DẤU ẤN ĐỐI NGOẠI 2025

Đối ngoại trong năm 2025 đã phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất để thực hiện các nhiệm vụ chiến lược như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh “giữ vững, duy trì môi trường hòa bình, ổn định; phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững; nâng cao đời sống của nhân dân, tất cả vì nhân dân”.

Các hoạt động đối ngoại diễn ra sôi động, nhất là của lãnh đạo chủ chốt. Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với 17 đối tác, đưa tổng số đối tác có quan hệ từ Đối tác toàn diện trở lên thành 42 nước.

Điểm nhấn là tính thực chất và hiệu quả, thể hiện qua việc ký kết gần 350 thỏa thuận hợp tác, tăng gấp 2,5 lần so với năm 2024. Nước ta cũng đã củng cố quan hệ, mở rộng hợp tác với các chính đảng, tiếp tục coi trọng và phát triển đối ngoại nhân dân dưới nhiều hình thức.

Trong lúc các thể chế đa phương gặp khó khăn, Việt Nam tiếp tục thể hiện trách nhiệm và cam kết. Bộ trưởng Ngoại giao chia sẻ: "Việt Nam thể hiện mạnh mẽ sự ủng hộ đối với hợp tác đa phương, đã tham gia và đóng góp có trách nhiệm, góp phần xây dựng các định hướng hoạt động và các quy định, chuẩn mực tại các thể chế đa phương".

Sự tham gia tích cực của Việt Nam được cộng đồng quốc tế đánh giá cao trong hoạt động gìn giữ hòa bình, cứu hộ cứu nạn, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực; tham gia nhiều cơ chế điều hành tại Hội đồng Nhân quyền, 6 trong 7 cơ chế của UNESCO.

Việt Nam tổ chức thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN, Hội nghị Thượng đỉnh P4G, Lễ mở ký Công ước về chống tội phạm mạng, qua đó khẳng định vai trò, uy tín và năng lực của Việt Nam.

Trong đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 8% của đất nước, ngoại giao kinh tế phát huy vai trò tiên phong, nắm bắt xu hướng vận động của kinh tế thế giới, các lĩnh vực mới để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Hoạt động ngoại giao kinh tế lồng ghép hiệu quả vào đối ngoại cấp cao, đạt số lượng kỷ lục về cam kết thỏa thuận, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, kết nối chiến lược, đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu.

Ngoại giao khoa học - công nghệ trở thành một mũi nhọn, tập trung vào đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, góp phần hiện thực hóa 11 lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Đối ngoại cũng góp phần phát huy sức mạnh mềm của Việt Nam. Ngoại giao văn hóa triển khai bài bản, tổ chức thành công Đại lễ Vesak, vận động 7 danh hiệu mới, đưa tổng số danh hiệu UNESCO của Việt Nam lên 77.

Công tác thông tin đối ngoại chủ động, không chỉ quảng bá hình ảnh quốc gia mà còn bảo vệ nền tảng tư tưởng, lợi ích đất nước trong môi trường thông tin phức tạp. Công tác bảo hộ công dân được triển khai kịp thời tại các điểm nóng, đưa hàng nghìn công dân về nước.

Công tác về người Việt Nam ở nước ngoài đã thành công trong việc khơi dậy tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc với thành quả rõ nét chính là nguồn kiều hối gửi về nước đạt mức kỷ lục.

Đối ngoại nhân dân đã phát huy vai trò cầu nối, tạo nền tảng cho các mối quan hệ đối ngoại của đất nước.

TRỌNG YẾU VÀ THƯỜNG XUYÊN

Theo Bộ trưởng, việc Đại hội 14 của Đảng lần đầu tiên khẳng định chính thức quan điểm đối ngoại cùng với quốc phòng - an ninh là lĩnh vực “trọng yếu, thường xuyên” trong văn kiện vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn đối với toàn ngành đối ngoại, ngoại giao. Điều này cũng khẳng định bước chuyển mới về tư duy chiến lược của Đảng.

Ngay từ những ngày đầu nước nhà được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Sau vấn đề phòng thủ, ngoại giao là một vấn đề cần yếu cho một nước độc lập”.

Vì vậy, Bộ trưởng cho rằng sự khẳng định đối ngoại, hội nhập quốc tế là “trọng yếu, thường xuyên” là sự phản ánh sinh động tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh.

“Trọng yếu, thường xuyên” được hiểu là công việc có tầm quan trọng hàng đầu, liên quan đến sự tồn vong, an nguy, thịnh suy của đất nước, gắn với lịch sử dựng nước và giữ nước, được quan tâm và thực hiện liên tục trong mọi giai đoạn cách mạng, nay là góp phần đắc lực vào việc thực hiện thắng lợi 2 nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.  

Với nhận thức đó, Bộ trưởng cho rằng đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế không chỉ là công việc của các lực lượng làm đối ngoại, càng không phải của riêng Bộ Ngoại giao, mà là sự nghiệp chung của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.

Ngành Ngoại giao sẽ phối hợp chặt chẽ với Quốc phòng, An ninh và các ban, bộ, ngành, địa phương cả nước giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước chưa nguy...

Bộ trưởng cho hay cần tranh thủ tối đa các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài, đặc biệt là đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, trọng tâm là ngoại giao công nghệ để góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Ông cũng cho rằng cần nâng cao vai trò, vị thế, uy tín quốc tế của Đảng, của đất nước, nâng cao vai trò của Việt Nam trong nền chính trị thế giới, kinh tế toàn cầu và văn minh nhân loại, phấn đấu để nước ta “sánh vai các cường quốc năm châu” như Bác Hồ hằng mong mỏi. 

Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới tạo cơ sở phát huy mạnh mẽ vai trò tiên phong, trọng yếu và thường xuyên của công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Bộ trưởng Ngoại giao nhấn mạnh tư duy về hội nhập quốc tế chuyển mạnh theo hướng từ “tiếp nhận sang đóng góp”, từ “hội nhập sâu rộng sang hội nhập đầy đủ”, từ “vị thế một quốc gia đi sau, hội nhập vào thế giới sang một quốc gia tiên phong, đi đầu vào những lĩnh vực mới”.

Bộ trưởng khẳng định cần phát huy sức mạnh ba trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; nâng cao chất lượng “tác chiến hiệp đồng”, tinh thần phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, nhịp nhàng trong toàn bộ hệ thống chính trị và giữa Trung ương với địa phương, phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài...

Để hội nhập hiệu quả trên các lĩnh vực, ngành Ngoại giao cũng xác định phải đẩy mạnh “văn hóa thực thi”, “nói đi đôi với làm, làm đến cùng” như Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo, định hướng. Trong đó, các cam kết, thỏa thuận quốc tế phải đi đôi với hoàn thiện thể chế, chính sách trong nước.