Bảng giá đất mới của Hà Nội có thể đẩy giá trị nhà đất lên cao, giúp người dân dễ vay vốn hơn, nhưng cũng khiến nghĩa vụ tài chính tăng mạnh, nhất là với nhóm thu nhập thấp và người mua nhà ở thực.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa công bố dự thảo tờ trình về xây dựng bảng giá đất, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Bảng giá đất mới được đánh giá sẽ tác động trực tiếp đến đời sống, tài chính và hoạt động kinh doanh của người dân Thủ đô.
Cụ thể, bảng giá đất sẽ là cơ sở pháp lý để tính hàng loạt nghĩa vụ, quyền lợi liên quan đến đất đai của người dân và doanh nghiệp, gồm: Tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi Nhà nước giao hoặc cho thuê; thuế thu nhập cá nhân, thuế sử dụng đất; tính bồi thường, xử phạt; tiền đền bù khi thu hồi đất; cơ sở xác định giá trị tài sản khi thế chấp, vay vốn ngân hàng…
Việc giá đất tại khu vực trung tâm có thể vượt 700 triệu đồng/m2, trong khi vùng ven tăng tới 26%, làm tăng giá trị tài sản của người dân, từ đó cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng khi thế chấp đất đai. Tuy nhiên, nghĩa vụ tài chính về đất cũng sẽ tăng, như khi chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng.
“Điều này có thể gây khó khăn cho một số nhóm dân cư thu nhập thấp”, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đánh giá.
Bảng giá đất mới tại Hà Nội dự kiến cao nhất hơn 700 triệu/m2 (Ảnh: Mạnh Quân).
Còn với những khu vực cần giải phóng mặt bằng, giá đền bù được xác định không thấp hơn giá đất quy định tại bảng giá đất. Điều này giúp đảm bảo quyền lợi của người dân, hạn chế việc khiếu nại, đồng thời đẩy nhanh tiến độ hoàn thành dự án.
Theo cơ quan dự thảo, việc ban hành bảng giá đất mới nhằm phản ánh sát giá thị trường, giảm khoảng cách giữa giá Nhà nước và giao dịch thực tế. Hơn nữa, giá đất tăng giúp tăng thu ngân sách Nhà nước thông qua việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất của tổ chức, cá nhân.
Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, nếu được xây dựng khoa học và minh bạch, bảng giá đất mới sẽ giúp nâng cao tính công bằng trong quản lý, hạn chế tình trạng “hai giá”, đảm bảo Nhà nước thu đúng, thu đủ, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho công tác bồi thường, tái định cư và đấu giá đất công. Về lâu dài, điều này sẽ góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, bền vững và có trật tự.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo trong ngắn hạn, mức điều chỉnh tăng tại một số khu vực có thể khiến chi phí tài chính liên quan đến đất (như tiền sử dụng đất, lệ phí, thuế chuyển nhượng) tăng lên, tác động trực tiếp đến người mua nhà ở thực và doanh nghiệp phát triển dự án. Nếu không có lộ trình phù hợp, giá thành sản phẩm và chi phí đầu tư có thể tăng, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở và tính thanh khoản của thị trường.