Từ các đại án, nghĩ về rủi ro của nhân viên khi tuân thủ lệnh của sếp

Trong nhiều đại án, có khá nhiều cá nhân là người làm công ăn lương vi phạm pháp luật với lỗi vô ý, bị truy cứu trách nhiệm hình sự chỉ vì trước đó đã tuân thủ lệnh sếp một cách thụ động...

Thời gian qua, ngành tòa án đưa ra xét xử một loạt “đại án”, có nhiều liên quan đến các hoạt động kinh tế như vụ án Tân Hoàng Minh, vụ án kit test Việt Á, vụ án Vạn Thịnh Phát… 

Bên cạnh các bị cáo chính có vai trò cầm đầu, chủ mưu, không ít bị cáo chỉ là nhân viên, cấp dưới, là người làm công ăn lương nhưng đã thực hiện các chỉ đạo sai pháp luật của cấp trên. Hậu quả là khi vụ án bị phát hiện, điều tra, truy tố, những người này buộc phải chịu trách nhiệm hình sự.

Trong vụ Tân Hoàng Minh, nhiều bị cáo là nhân viên nghe lệnh sếp phải chịu trách nhiệm hình sự. Ảnh: CTV

Trong vụ Tân Hoàng Minh, nhiều bị cáo là nhân viên nghe lệnh sếp phải chịu trách nhiệm hình sự. Ảnh: CTV

Thực tiễn nhiều vụ án hình sự thời gian gần đây cho thấy rất nhiều người thiếu hiểu biết pháp luật, những người làm công ăn lương làm việc theo sự phân công chỉ đạo của lãnh đạo mà không ý thức được tính chất nguy hiểm của hành vi, tính chất giúp sức của hành vi vi phạm của mình. 

Thêm vào đó, có những thói quen công việc không còn phù hợp với quy định của pháp luật dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật xảy ra khá nhiều trong tất cả các lĩnh vực. Nhiều người vi phạm pháp luật mà không biết mình vi phạm, vô tình tiếp tay cho đối tượng phạm tội.

Pháp luật quy định trong những trường hợp cụ thể bắt buộc chủ thể phải biết nhưng nếu không biết mà thực hiện hành vi thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự. Quy định này chỉ có thể hợp lý khi công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật được thực hiện tốt hơn, hiệu quả hơn và ý thức pháp luật của người dân được nâng cao hơn.

Nhiều trường hợp người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội không nhận thức được tính chất nguy hiểm của hành vi mặc dù pháp luật bắt buộc phải nhận thức.

Nhiều trường hợp người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội không nhận thức được tính chất nguy hiểm của hành vi mặc dù pháp luật bắt buộc phải nhận thức. Chính vì vậy khi xử lý đối với những trường hợp phạm tội với lỗi cố ý gián tiếp và lỗi vô ý do cẩu thả thì cần phải có đường lối xử lý phù hợp. 

Bộ luật hình sự Việt Nam quy định tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm đến khách thể mà pháp luật hình sự bảo vệ và phải chịu hình phạt.

Bộ luật hình sự cũng quy định, việc áp dụng pháp luật hình sự phải mềm dẻo, linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng, từng hành vi, từng hậu quả, tránh việc áp dụng cào bằng máy móc có thể dẫn đến oan sai hoặc không đảm bảo yếu tố răn đe giáo dục. 

Theo đó khoản 2, Điều 8 BLHS quy định: "Những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biện pháp khác".

Nhiều vụ án cơ quan tố tụng đã có sự phân hóa, đánh giá hành vi, vai trò của các tổ chức, cá nhân có liên quan đến vụ án, xử lý đối với nhiều tổ chức cá nhân theo quy định của pháp luật. Không phải tất cả các hành vi vi phạm pháp luật của các tổ chức cá nhân đều bị xử lý hình sự. Những hành vi vi phạm pháp luật nhưng không thỏa mãn dấu hiệu cấu thành tội phạm thì sẽ không đề cập xử lý hình sự. 

Với những hành vi vi phạm pháp luật đến mức bị xử lý hình sự nhưng hành vi là thứ yếu giúp sức, không hưởng lợi, thực hiện công việc theo chỉ đạo, nhận thức về pháp luật hạn chế thì cũng có thể được xem xét miễn trách nhiệm hình sự hoặc đề cập xử lý bằng hình thức khác phù hợp với chính sách hình sự ở Việt Nam giai đoạn hiện nay. 

Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều cá nhân dù không hưởng lợi nhưng có hành vi giúp sức đã bị truy tố, xét xử và nhận bản án. 

Về nguyên tắc chung là người phạm tội thì phải chịu hình phạt. Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội thì phải bị xử lý hình sự. Vì vậy, các cá nhân cần phải cân nhắc kỹ rủi ro pháp lý trước khi thực hiện những yêu cầu của cấp trên. 

Bên cạnh đó, việc kết tội các bị cáo trong vụ án hình sự là để thực hiện mục tiêu giáo dục, cải tạo giáo dục bị cáo trở thành người tốt sống có ích cho xã hội. Yếu tố răn đe phòng ngừa cũng hướng đến mục tiêu giáo dục. 

Do đó, đối với những người vi phạm pháp luật nhưng chưa đến mức xử lý hình sự hoặc đến mức xử lý hình sự nhưng có thể miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, có thể chuyển hướng xử lý mà vẫn đảm bảo được công tác phòng ngừa tội phạm, đủ sức răn đe giáo dục chung thì không nên xử lý bằng chế tài hình sự. 

Đó là chính sách phù hợp với điều kiện kinh tế văn hóa xã hội ở Việt Nam hiện nay và tạo cơ hội cho những người mắc sai lầm có cơ hội sửa sai.

Theo PLO Copy link

Bình luận bài viết

5.0 (0 đánh giá)
5
0
4
0
3
0
2
0
1
0
Chưa có file đính kèm
Đánh giá bài viết

Các bài viết khác

Khởi tố 10 bị can trong vụ nguyên Chủ tịch huyện Nhơn Trạch bị lừa hơn 171 tỷ đồng

Sáng 17/7, thông tin của Công an tỉnh Đồng Nai tại Kỳ họp lần thứ 18, Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Nai cho biết, liên quan vụ lừa đảo bằng công nghệ cao với số tiền hơn 171 tỷ đồng tại huyện Nhơn Trạch, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án, khởi tố 10 bị can để tiếp tục điều tra làm rõ.
17/07/2024

Tranh chấp đất đai giữa UBND xã Lưu Hoàng và người dân: Cần xác minh và làm rõ

Trong những ngày gần đây, tình trạng quản lý đất đai tại xã Lưu Hoàng, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội đang gây nhiều tranh cãi. Qua đơn thư phản ánh của bà Nguyễn Thị Hương và ông Nguyễn Ứng Long, chúng tôi đã tiến hành xác minh, làm rõ một số vấn đề liên quan đến việc thu hồi đất tại địa phương này.
17/07/2024

Điều kiện để chung cư mini được cấp sổ hồng từ 1/8

Theo quy định tại Luật Nhà ở năm 2023 có hiệu lực từ ngày 1/8, căn hộ chung cư mini sẽ được cấp giấy chứng nhận (sổ hồng) nếu đáp ứng các điều kiện.
16/07/2024

17 thủ tục hành chính về lao động-xã hội đủ điều kiện thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình

Ngành lao động-thương binh và xã hội có 17 thủ tục hành chính ở 5 lĩnh vực đủ điều kiện thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình.
15/07/2024

Lương hưu người làm Nhà nước sẽ được tính bình quân như doanh nghiệp

Từ 1/1/2025, khi tiền lương khu vực Nhà nước được tính theo vị trí việc làm thì lương hưu sẽ là bình quân cả quá trình tham gia BHXH giống như khu vực doanh nghiệp.
15/07/2024

2 thay đổi lớn nhất của sổ đỏ mới theo Luật Đất đai 2024

Mẫu sổ đỏ mới sẽ có tên gọi ngắn gọn hơn và có mã QR in ngay trang 1. Việc sử dụng mã QR sẽ giúp chống làm giả và đảm bảo sự bảo mật của sổ đỏ.
15/07/2024

Phá vụ án tại Cục Đăng kiểm Việt Nam từ 2 chiếc ô tô

Phát hiện 2 ô tô có dấu hiệu cơi nới thành và thùng xe, tổ công tác của Phòng Cảnh sát giao thông, Công an TPHCM dừng phương tiện để kiểm tra. Từ đây, sai phạm của các lãnh đạo, nhân viên Cục Đăng kiểm Việt Nam bị phanh phui.
14/07/2024

Có được dùng bằng lái xe bản cứng sau khi bị tạm giữ giấy phép lái xe trên VNeID?

Nhiều người băn khoăn khi bị lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) tạm giữ giấy phép trên ứng dụng VNeID có được sử dụng bản cứng để tiếp tục tham gia giao thông.
12/07/2024

Câu chuyện về Tiến sĩ Nguyễn Lê Anh: Người bảo tồn và khôi phục lịch sử Việt

Trong suốt nhiều năm làm việc về lịch sử Việt Nam, chúng tôi đã chứng kiến không ít những câu chuyện đầy cảm xúc về sự hi sinh và cống hiến của những con người vĩ đại. Nhưng khi gặp Tiến sĩ Nguyễn Lê Anh, cựu nghiên cứu sinh ngành Toán tại Đại học Lomonosov và từng là giảng viên của Học viện Kỹ thuật Quân sự, chúng tôi biết rằng câu chuyện của ông sẽ là một trong những câu chuyện truyền cảm hứng nhất mà chúng tôi từng kể. Ở tuổi gần 70, Tiến sĩ Nguyễn Lê Anh vẫn là biểu tượng sáng ngời của sự kiên trì và tri thức, một tấm gương về lòng yêu nước và sự cống hiến không ngừng nghỉ cho lịch sử dân tộc.
11/07/2024

Thông tin tất cả xe máy phải kiểm định khí thải từ 1.1.2025 là chưa chính xác!

Đó là khẳng định của lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam khi trao đổi với Thanh Niên sáng nay (9.7) các nội dung liên quan tới quy định xe máy sẽ phải thực hiện kiểm định khí thải nằm trong luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ vừa được Quốc hội thông qua.
09/07/2024

Chính sách bảo hiểm y tế đã và đang thực sự đi vào cuộc sống của mỗi người dân

Theo thống kê, hết năm 2023, cả nước có khoảng 93,6 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, đạt tỷ lệ bao phủ gần 93,35% dân số. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế tăng dần qua các năm, tiệm cận mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân...
09/07/2024

Mức đóng bảo hiểm y tế học sinh-sinh viên hiện hành là gần 885 nghìn đồng/năm

Vì mức lương cơ sở đã tăng lên 2,34 triệu đồng/tháng, nên mức đóng bảo hiểm y tế của nhóm học sinh-sinh viên cũng điều chỉnh theo. Cụ thể, từ ngày 1/7/2024, học sinh-sinh viên tham gia bảo hiểm y tế phải đóng gần 885 nghìn đồng cho 12 tháng, bên cạnh số tiền hỗ trợ gần 380 nghìn đồng mỗi năm từ ngân sách Nhà nước.
08/07/2024