Phát biểu tại lễ kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống ngành văn hóa sáng 23/8, Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng 80 năm qua là chặng đường đầy cảm xúc, khó khăn, gian khổ, hy sinh, nhưng rất đỗi vinh quang, thể hiện khát vọng vươn lên của dân tộc luôn biết lấy văn hóa làm nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh, ngọn đuốc soi đường cho mọi thắng lợi.
Từ khi Đảng mới ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định vị trí đặc biệt của văn hóa. Đề cương về văn hóa Việt Nam năm 1943 xác lập ba nguyên tắc lớn dân tộc, khoa học, đại chúng. Từ đó đến nay, văn hóa luôn được coi là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, động lực của phát triển, vừa là sức mạnh mềm, năng lượng gốc vô tận của dân tộc Việt Nam.
"Văn hóa xây nên dáng hình dân tộc, định hình hệ giá trị quốc gia, bồi đắp hệ giá trị gia đình, hệ giá trị con người Việt Nam thời kỳ mới: yêu nước, nhân ái, đoàn kết, trung thực, trách nhiệm, sáng tạo, kỷ cương, khát vọng", Tổng Bí thư nói.
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu sáng 23/8. Ảnh: TTXVN
Trong tổng khởi nghĩa và những ngày đầu xây dựng chính quyền cách mạng, "chúng ta không thể không ghi ơn" những nhà văn hóa lớn đã sáng tác Quốc kỳ, Quốc ca, Quốc huy. Kháng chiến chống thực dân, đế quốc, bao thế hệ văn nghệ sĩ đã mang nhiệt huyết đi khắp núi rừng, đồng bằng, đô thị. Họ lặn lội khắp mọi vùng miền, "mưa dầm, cơm vắt" giữa chiến hào với bộ đội, dân công hỏa tuyến, thắp đèn dầu trong hầm dã chiến, gảy đàn bên bếp lửa, viết thơ, nhạc, vẽ ký họa từ tiền tuyến, nơi mũi tên hòn đạn. Nhiều người đã ngã xuống, hiến dâng tuổi trẻ, tài năng để văn hóa thành vũ khí sắc bén.
Trong hòa bình, kiến thiết, phát triển và đổi mới, văn hóa vẫn là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, tinh thần. Bao thế hệ cán bộ di sản dầm mưa dãi nắng gìn giữ mái đình, bức hoành phi, từng viên gạch cổ; cán bộ thư viện cần mẫn giữ kho sách; nghệ sĩ âm thầm tập luyện sau cánh gà sân khấu; phóng viên, nghệ sĩ nhiếp ảnh ghi lại những khoảnh khắc tiêu biểu của hơi thở cuộc sống; hướng dẫn viên góp những nụ cười cho thương hiệu quốc gia; huấn luyện viên, vận động viên đổ mồ hôi và nước mắt để màu cờ sắc áo Việt Nam tung bay trên đấu trường quốc tế.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu thành nước phát triển, thu nhập cao. Văn hóa càng phải đi trước một bước, soi đường, dẫn dắt, bồi đắp bản lĩnh, củng cố niềm tin, hình thành năng lực mềm quốc gia.
Vì vậy, Tổng Bí thư đề nghị tiếp tục đặt văn hóa ngang tầm kinh tế, chính trị, xã hội và đảm bảo nguồn lực tương xứng. Các cơ quan cần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, chống bạo lực gia đình, học đường.
Đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên, doanh nhân du lịch, người làm công tác văn hóa cần được trọng dụng, bồi dưỡng. Việt Nam cần phát triển ngành công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo thành trụ cột mới của tăng trưởng. Thể chế thị trường văn hóa cần hoàn thiện cùng với cơ chế tài chính, chính sách thuế, tín dụng, đất đai, đầu tư, dữ liệu. Các doanh nghiệp văn hóa được khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo.
"Cần xây dựng các cụm, khu công nghiệp sáng tạo, thung lũng văn hóa gắn với đô thị lớn và trung tâm du lịch", Tổng Bí thư gợi ý.
Đồng thời, ngành văn hóa ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo để số hóa di sản như xây dựng bảo tàng mở, nhà hát di động, thư viện số thân thiện với mọi lứa tuổi.
Nhấn mạnh truyền thống 80 năm là "báu vật tinh thần", Tổng Bí thư mong muốn mỗi người làm văn hóa mang trong tim ngọn lửa yêu nước, lòng tự trọng nghề nghiệp, ý thức kỷ luật và sự sáng tạo không mệt mỏi.
Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính tham quan triển lãm tại lễ kỷ niệm 80 năm truyền thống ngành văn hóa, sáng 23/8. Ảnh: Nam Nguyễn
Tổng Bí thư mong đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, những "kỹ sư tâm hồn" của nhân dân, tiếp tục bền bỉ, dũng cảm, say mê sáng tạo; lấy cuộc sống làm mạch nguồn, lấy nhân dân làm chỗ dựa, lấy chân lý, cái đẹp, lẽ phải làm kim chỉ nam; kiên quyết nói không với thương mại hóa tầm thường, giả dối, lai căng, cực đoan; mở đường cho những thể nghiệm mới, tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu cho kho tàng văn hóa dân tộc.
Ngành thể thao tiếp tục rèn ý chí, kỷ luật, khát vọng chiến thắng; xem chuẩn mực đạo đức là nền tảng, khoa học, công nghệ là sức mạnh; tôn trọng luật chơi; nuôi dưỡng tài năng từ trường học, gia đình, cộng đồng.
Ngành du lịch bền bỉ với con đường bản sắc, chất lượng, bền vững, thông minh, sáng tạo, đổi mới, hội nhập; coi trải nghiệm của du khách và lợi ích của cộng đồng là trung tâm; lấy văn hóa và thiên nhiên làm "tài sản vô giá", lấy nụ cười, tâm hồn Việt Nam làm nơi hội tụ những trái tim.
Tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng nhất cho Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch.