Tổng Bí thư Tô Lâm làm việc tại TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH
TP.HCM phải là đô thị hiện đại có ảnh hưởng trong mạng lưới các thành phố toàn cầu
Tại buổi làm việc, báo cáo tóm tắt về tình hình triển khai thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm tại ba địa phương (TP.HCM, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, tỉnh Bình Dương) cho thấy cả ba địa phương đều đang hội tụ những nền tảng thể chế - quản trị số hàng đầu cả nước.
Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc, phát biểu kết luận, Tổng Bí thư Tô Lâm biểu dương và đánh giá cao những kết quả quan trọng mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM, Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương đã đạt được trong thời gian qua.
Tổng Bí thư lưu ý xét trên bình diện tổng thể và dài hạn, quá trình phát triển của từng địa phương vẫn tồn tại những nút thắt khiến tăng trưởng chưa bền vững, hiệu quả đầu tư chưa tương xứng với tiềm năng và năng lực cạnh tranh quốc tế còn hạn chế.
Tổng Bí thư chỉ rõ, đối với TP.HCM trước khi sáp nhập, mặc dù là đầu tàu kinh tế lớn nhất cả nước nhưng không gian phát triển bị bó hẹp, quá tải hạ tầng, áp lực dân số lớn, ô nhiễm môi trường, úng ngập ngày càng nghiêm trọng, giao thông ùn tắc triền miên. Cần có kế hoạch cụ thể xóa nhà tạm bợ, cũ nát chạy dọc các kênh rạch, sông ngòi ngay trong lòng thành phố và đề ra phương hướng giải quyết trong nghị quyết Đại hội Đảng XII của thành phố mới.
Đối với Bình Dương, phát triển đô thị chưa theo kịp tốc độ công nghiệp hóa, chất lượng sống chưa đồng đều giữa các khu vực.
Bà Rịa - Vũng Tàu vẫn gặp khó khăn trong liên kết vùng và phát triển chuỗi giá trị, kết nối hậu cần còn rời rạc, thiếu hệ sinh thái logistics hiện đại. Du lịch vẫn nặng tính mùa vụ, chưa gắn với đô thị thông minh, y tế, nghỉ dưỡng cao cấp hay dịch vụ sáng tạo.
Tổng Bí thư nhấn mạnh việc hợp nhất TP.HCM với Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương đánh dấu bước chuyển mình mang tính bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử phát triển đô thị Việt Nam. Đây là sự tái cấu hình toàn diện không gian phát triển, nơi ba cực kinh tế năng động bậc nhất cả nước hội tụ thành một siêu đô thị - tài chính - công nghiệp - cảng biển.
Tầm nhìn mới cho TP.HCM mới là trở thành “siêu đô thị quốc tế” của Đông Nam Á - một đô thị thông minh, xanh, sáng tạo, tiêu biểu không chỉ về sức mạnh kinh tế mà cả sự phong phú về văn hóa, nghệ thuật, thể thao, giải trí và phong cách sống hiện đại, năng động.
TP.HCM mới sẽ là một trung tâm tài chính, thương mại, logistics, công nghiệp công nghệ cao và du lịch biển quy mô khu vực; với định hướng phát triển trên nền tảng công nghệ số, kinh tế xanh, bền vững về môi trường, xã hội hài hòa, gắn kết, rộng mở, văn minh, kết tinh các giá trị tiên tiến của châu Á và thế giới; phấn đấu là nơi hấp dẫn, hội tụ nhân tài, “giới sáng tạo”, doanh nhân trong nước và quốc tế, là nơi thuận lợi khởi nghiệp, sáng tạo, ươm mầm những xu hướng mới và mô hình tiên tiến.
TP.HCM mới không chỉ là đầu tàu kinh tế quốc gia mà phải là đô thị hiện đại có ảnh hưởng trong mạng lưới các thành phố toàn cầu.
Tổng Bí thư yêu cầu TP.HCM mới cần chủ động đặt ra cho mình những mục tiêu cụ thể: đến năm 2035 - 2045: thu nhập thuộc nhóm nào? Đổi mới sáng tạo thuộc nhóm nào trong châu Á và toàn cầu?
Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở, khẩn trương hoàn thiện một mô hình quản trị mới: mạnh hơn cấp tỉnh, linh hoạt hơn cấp vùng, đủ sức điều hành một siêu đô thị ba cực trong kỷ nguyên hội nhập và cạnh tranh toàn cầu.
TP.HCM mới phải tiêu biểu cho một chính quyền số kiến tạo - minh bạch - hiệu quả, vừa xử lý tốt việc điều hành, đồng thời dẫn dắt sự phát triển, đổi mới sáng tạo, giữ được niềm tin xã hội trong quá trình phát triển.
Bên cạnh đó, TP.HCM mới cần thiết lập hệ thống quản trị thông minh, hiện đại, đồng bộ toàn diện, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực quản lý nhà nước, điều hành kinh tế - xã hội, quản lý hạ tầng, dịch vụ công, nâng cao năng lực phục vụ người dân và doanh nghiệp toàn vùng.
Thành phố phải đẩy mạnh tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển nền kinh tế tri thức, sáng tạo, có giá trị gia tăng cao và khả năng cạnh tranh toàn cầu.
Không chỉ đi đầu trong nước mà còn bứt phá trên bản đồ đô thị toàn cầu
Tổng Bí thư yêu cầu khẩn trương tái kiến trúc không gian phát triển vùng theo tư duy đa cực - tích hợp - siêu kết nối, vượt xa giới hạn cũ của mô hình đô thị truyền thống. Phải dứt khoát từ bỏ tư duy phân mảnh “nội thành - ngoại thành”, “thành phố - tỉnh lân cận”.
Giờ đây, TP.HCM mới là một hệ sinh thái đô thị vùng có cấu trúc đa trung tâm, vận hành theo logic kinh tế - chức năng - chuỗi giá trị. Mỗi cực phát triển, từ Thủ Thiêm, Thủ Đức đến Dĩ An, Bến Cát, Phú Mỹ, Bà Rịa, Vũng Tàu, đều phải được quy hoạch như một mắt xích hữu cơ, bổ sung chức năng cho nhau, được kết nối thông minh, điều phối linh hoạt và chia sẻ lợi ích trong một tổng thể hài hòa.
Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đại biểu tham dự hội nghị - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Tổng Bí thư đề nghị thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân mạnh không phải bằng khẩu hiệu mà bằng hành động cụ thể. Thực tế cho thấy không có nền kinh tế hiện đại nào mà thiếu doanh nghiệp đổi mới, thiếu lực lượng khoa học - công nghệ ứng dụng, thiếu thế hệ doanh nhân năng động, hội nhập có tư duy phụng sự xã hội, tầm nhìn toàn cầu và khát vọng xây dựng quốc gia hùng cường.
TP.HCM với đặc trưng dân số trẻ, tầng lớp doanh nghiệp năng động, nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và năng lực hội nhập cao phải là nơi cụ thể hóa mạnh mẽ nhất các yêu cầu cải cách mà Trung ương đã đề ra.
Một yêu cầu xuyên suốt là kế thừa và tích hợp có chọn lọc các chính sách tốt của từng địa phương sáp nhập. Song hành với phát triển con người là bảo đảm vững chắc an ninh, an toàn xã hội, củng cố quốc phòng an ninh, khu vực phòng thủ. Mọi chính sách phát triển cần thấm nhuần quan điểm: phồn vinh không chỉ là tăng trưởng kinh tế, mà là khả năng kiến tạo một xã hội an toàn, công bằng và hạnh phúc hơn cho tất cả người dân.
Tổng Bí thư lưu ý, biến quá trình chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp thành cuộc tổng động viên trí tuệ, tinh thần và khát vọng phát triển để định hình một chiến lược mới cho một đại đô thị tiên phong, sáng tạo, hiện đại bậc nhất Việt Nam.
TP.HCM mới trở thành nơi đáng sống
Tổng Bí thư cũng yêu cầu TP.HCM mới nghiên cứu hành động khẩn trương, quyết liệt trên các trục trọng yếu sau.
Thứ nhất là định hình ngay mạng lưới giao thông tích hợp và thông minh bao, gồm hệ thống metro liên vùng, các tuyến cao tốc kết nối giữa trung tâm đô thị công nghiệp, cảng biển, trung tâm tài chính. Phát triển các công trình ngầm, giảm áp lực không gian đô thị nổi.
Thứ hai là tổ chức không gian số vùng, coi dữ liệu hạ tầng là chiến lược, các đô thị chức năng trong vùng phải dùng chung nền tảng dữ liệu số, có hệ thống điều hành tích hợp và ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo.
Thứ ba là xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, nhà đầu tư, các quỹ đổi mới sáng tạo và cộng đồng khởi nghiệp cùng gặp nhau trên một cái nền tảng kết nối liên tục.
Thứ tư, phải thúc đẩy xây dựng một hệ sinh thái khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân đủ mạnh, không phải bằng khẩu hiệu mà bằng những hành động rất cụ thể.
Tổng Bí thư định hướng hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo cấp vùng tại các đô thị để thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng của thành phố. Có ý tưởng xây dựng một cái quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo vận hành theo mô hình đối ứng công tư (PPP), góp phần hiện thực hóa Nnghị quyết 57.
Quan tâm phát triển thế hệ doanh nhân trẻ năng động, sáng tạo, giỏi về quản trị kinh doanh và có tinh thần phụng sự xã hội, hiện thực hóa nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân.
"TP.HCM mới là nơi mà mọi nhà khoa học, doanh nhân, kĩ sư, nhà sáng chế hay người trẻ đều cảm nhận được rằng nếu tôi có một ý tưởng táo bạo thì thành phố này sẽ là nơi tốt nhất để biến ý tưởng đó trở thành hiện thực", Tổng Bí thư nói.
TP.HCM mới cũng cần phát triển con người. TP.HCM cần kiên định cái mục tiêu phát triển toàn diện con người, kết hợp chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội, công bằng xã hội và chất lượng sống. Không chỉ là trung tâm kinh tế, thành phố phải trở thành một nơi đáng sống, nghĩa tình.
TP.HCM mới cần phải đầu tư mạnh mẽ cho y tế, giáo dục, chăm lo sức khỏe cộng đồng và phát triển thể chất, trí tuệ cho thế hệ trẻ, chăm lo an sinh xã hội toàn diện, đảm bảo không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển.
Chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp. Đại hội lần thứ 12 của Đảng bộ TP.HCM phải định hình một chiến lược mới cho một đại đô thị tiên phong, sáng tạo, hiện đại bậc nhất của Việt Nam. Đặc biệt là công tác nhân sự cần chọn lọc, bố trí những cán bộ thực sự có năng lực, có đủ tâm, đủ tầm, đủ tài của các địa phương để gánh vác sự chuyển mình của thành phố trong cái giai đoạn mới.
"Tôi cũng mong rằng là sau cuộc làm việc ngày hôm nay, thành phố sẽ không chỉ tiếp thu, rà soát lại các định hướng lớn, mỗi bước đi phải mang tinh thần trách nhiệm quốc gia, khát vọng vươn tầm khu vực và niềm tin vào năng lực của chính chúng ta. Một TP.HCM phát triển năng động, đổi mới sáng tạo, có tầm vóc châu Á và có bản sắc riêng biệt.
Đây không chỉ là khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM mới mà còn là một phần quan trọng của khát vọng Việt Nam hùng cường vào năm 2045", Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu.