Theo Phó thủ tướng Lê Thành Long, sàn giao dịch khi được thành lập và vận hành sẽ minh bạch hoạt động mua bán vàng, giúp kiểm soát và quản lý thị trường.
Tại phiên thảo luận về kinh tế, xã hội sáng 30/10, Phó thủ tướng Lê Thành Long giải trình một số nội dung liên quan đến thị trường tài chính, bất động sản.
Theo Phó thủ tướng, giá vàng tăng cao trong thời gian qua. Chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới có những thời điểm gần 20 triệu đồng, nhưng có lúc thu lại chỉ 1 triệu mỗi lượng. Ông cho biết một số thị trường trên thế giới, chẳng hạn Trung Quốc, cũng co giãn với biên độ tương tự với giá quốc tế.
Biến động thị trường vàng trong nước, theo Phó thủ tướng, do tác động từ tình hình địa chính trị, chính sách kinh tế và thương mại của các quốc gia lớn không nhất quán. Ngoài ra, còn có yếu tố tâm lý người dân, phản ứng trước diễn biến của thị trường, theo Phó thủ tướng.
Để ổn định thị trường vàng, Phó thủ tướng cho biết Chính phủ đã đưa ra nhiều biện pháp, gồm tăng thanh tra, kiểm tra. Nghị định 232 sửa đổi, bổ sung Nghị định 24 về quản lý hoạt động kinh doanh vàng có hiệu lực từ 10/10, trong đó xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền vàng miếng. Bên cạnh đó, khung pháp lý về sàn giao dịch vàng đang được Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, trình Chính phủ.
"Sàn vàng sẽ minh bạch hóa giao dịch, và hy vọng chúng ta kiểm soát được thị trường", ông nói.
Phó thủ tướng Lê Thành Long phát biểu trước Quốc hội. Ảnh: Media Quốc hội
Ông thông tin 9 tháng đầu năm nay, giá trị giao dịch mua bán vàng đạt khoảng 23.300 tỷ đồng. Con số này tương ứng gần 0,2% GDP của Việt Nam năm ngoái.
Thị trường giao dịch vàng dự kiến được hình thành vào năm 2026. Theo đó, sàn giao dịch vàng thí điểm giao dịch theo 3 giai đoạn. Giai đoạn đầu, mô hình này tập trung vào các sản phẩm vàng vật chất và chỉ hoạt động trong phạm vi nội địa, chưa kết nối với các mô hình trên quốc tế. Ở giai đoạn tiếp theo, nhà quản lý sẽ cho giao vàng nguyên liệu, rồi có thêm vàng miếng, cuối cùng mới là sản phẩm phái sinh.
Thảo luận trước đó nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ quan ngại về bất cập trên thị trường vàng. Ông Trịnh Xuân An, Ủy viên thường trực Ủy ban Quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Quốc hội cho rằng cần biện pháp xử lý triệt để những bất cập tồn tại lâu nay trên thị trường vàng, bất động sản để đưa các mặt hàng này về đúng giá trị. Việc này nhằm tránh ảnh hưởng niềm tin của người dân vào tiền đồng và thổi phồng thêm bong bóng bất động sản.
"Ổn định vĩ mô cần đi đôi với an sinh và công bằng xã hội, người lao động phải nhận được đồng lương xứng đáng để không phải vật lộn với đà tăng của giá hàng hóa và chi phí sinh hoạt", ông An nói.
Bà Lê Thị Thanh Lam, Phó đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ cho rằng diễn biến phức tạp thị trường vàng, chênh lệch cao giữa giá trong nước và quốc tế sẽ tiềm ẩn nguy cơ gây rủi ro cho ổn định tài chính, tiền tệ. Bà đề xuất nghiên cứu thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia, tạo nền móng cho thị trường minh bạch, chuyên nghiệp.
Với thị trường bất động sản, Phó thủ tướng Lê Thành Long nhìn nhận thực tế người dân khó mua nhà do giá tăng cao.
Thực tế, từ năm ngoái đến nay, giá bất động sản tại hai đô thị lớn nhất cả nước Hà Nội và TP HCM tăng mạnh, nhất là với phân khúc cung cư. Giá căn hộ tại Hà Nội và TP HCM đạt bình quân 70-80 triệu đồng mỗi m2. Thậm chí, một số dự án hạng sang ghi nhận mức giá vượt 150 triệu đồng mỗi m2, cho thấy mặt bằng giá nhà đang duy trì ở ngưỡng rất cao so với thu nhập của phần lớn người dân đô thị.
Bộ Xây dựng cũng cho rằng giá chưa phản ứng đúng giá trị thật khi thị trường còn hiện tượng găm hàng, đầu cơ, nâng giá, gây mất cân đối cung - cầu...
Phó thủ tướng cho biết tại kỳ họp này Chính phủ sẽ trình Quốc hội nội dung về tháo gỡ khó khăn thực hiện Luật Đất đai 2024, trong đó có vấn đề định giá đất. Cùng với đó, việc tăng nguồn cung nhà ở xã hội, theo ông, sẽ giúp thị trường địa ốc ổn định. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, đến nay có 165 dự án nhà ở xã hội hoàn thành, tương ứng 117.000 căn.
Chính phủ đặt mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà xã hội đến 2030. Phó thủ tướng cho biết tính chung các dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư... hiện loại nhà ở này đạt khoảng 60% chỉ tiêu. Bởi vậy, ông nói "hết sức hy vọng" vào loại hình nhà ở này để góp phần giải quyết các vấn đề của thị trường bất động sản.
Ở khía cạnh này, ông Trịnh Xuân An đề xuất Chính phủ giao chỉ tiêu, khuyến khích doanh nghiệp làm nhà ở xã hội, đặc biệt tại các địa bàn nhiều khu công nghiệp như Đồng Nai.