Về lựa chọn giám sát liên quan chính quyền địa phương 2 cấp, đại biểu Quốc hội nêu thực tiễn 2 phòng chuyên môn của cấp xã phải gánh việc trung bình của 7 sở, dẫn đến công chức bị quá tải.
Cán bộ cơ sở thực hiện quản trị địa phương ở mức cao
Thảo luận về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027 sáng 23/4, đại biểu Trần Thị Hoa Ry (Cà Mau) nêu lựa chọn chuyên đề 1 - đó là thực hiện chính sách pháp luật về quản lý và sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc trong khi thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính - để giám sát tối cao.
Theo đại biểu, việc lựa chọn chuyên đề trên là trúng, đúng nhưng chưa toàn diện. Đại biểu đề nghị nghiên cứu và bổ sung thêm vấn đề liên quan đến việc sắp xếp, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Qua nghiên cứu trong báo cáo tổng hợp ý kiến của cử tri và kiến nghị đề xuất, đại biểu Hoa Ry dẫn lại, Đoàn Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có kiến nghị Đảng và Nhà nước quan tâm chỉ đạo, kịp thời tháo gỡ khó khăn trong thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp để đảm bảo chính quyền hoạt động hiệu quả, gần dân, phục vụ tốt hơn cho nhân dân; xem xét và duyệt chế độ chính sách đối với cán bộ công chức ở cơ sở, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ ngày càng tăng của chính quyền.
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry (Ảnh: Quốc hội).
Đại biểu nêu, việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy được sự nỗ lực của toàn hệ thống chính trị và được nhân dân đồng tình ủng hộ. Bước đầu, chính quyền địa phương 2 cấp vận hành đạt kết quả tốt, sát dân, phục vụ nhân dân.
Bên cạnh kết quả đạt được, đại biểu cho biết vẫn còn những điểm nghẽn cốt lõi. Đại biểu nêu điểm cần quan tâm đầu tiên là việc phân cấp, phân quyền.
Tiếp đến, bà Hoa Ry nêu tình trạng quá tải công việc ở cấp cơ sở. Một cán bộ xã phải xử lý nhiều công việc. Bên cạnh đó, với cơ cấu 2 phòng chuyên môn thuộc UBND xã thì mỗi phòng gánh nhiệm vụ trung bình của 7 sở.
Đại biểu cho biết, thực tiễn số lượng hồ sơ hành chính tăng mạnh ở cấp xã nhưng biên chế chưa thực sự phù hợp.
Vì vậy, đại biểu cho rằng cần phải tập trung rà soát trong việc cải thiện thủ tục hành chính, cắt giảm khâu trung gian và các báo cáo hình thức. Cùng với đó, cấp cơ sở cần chuẩn hóa quy trình theo hướng một đầu mối, một quy trình và rõ trách nhiệm, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số.
Một điểm nghẽn được đại biểu chỉ ra nằm ở năng lực của cán bộ chưa theo kịp với yêu cầu. Với chính quyền 2 cấp, cán bộ cơ sở không chỉ làm hành chính mà phải thực hiện chức năng quản trị ở mức cao hơn.
Hiện nay, đại biểu nhận thấy khi xử lý các vấn đề có liên quan đến đầu tư, quy hoạch hoặc chuyển đổi số, nhiều cán bộ còn lúng túng vì thiếu kỹ năng chuyên sâu. Vì vậy, đại biểu cho rằng cần có chính sách đủ mạnh để thu hút nhân lực chất lượng cao về cơ sở.
Từ đó, nữ đại biểu kiến nghị bổ sung trong nội dung chuyên đề giám sát tối cao là việc thực hiện chính sách pháp luật về sắp xếp, tổ chức bộ máy và quản lý sử dụng tài sản công làm trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính 2 cấp, để giám sát tối cao của Quốc hội trong năm 2027.
Giám sát năng lực thực thi của chính quyền địa phương 2 cấp
Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) nêu rõ cần phải đổi mới tư duy giám sát theo hướng đi sâu đánh giá đội ngũ cán bộ, công chức trong thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Với 1.084 nhiệm vụ của chính quyền cấp cơ sở thì năng lực đội ngũ cán bộ trong việc thực hiện các nhiệm vụ là hết sức quan trọng. Do đó, đại biểu cho rằng cần phải tập trung giám sát tư duy và hành động dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung của đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay.
Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Ảnh: Quốc hội).
Do đó, theo đại biểu, chương trình giám sát năm 2027 và những năm tiếp theo cần tập trung vào đánh giá năng lực thực thi của chính quyền địa phương 2 cấp, đặc biệt là giám sát chuyên đề về năng lực đội ngũ cán bộ.
Đồng thời, ông Nghĩa cho rằng bảo vệ những người năng động, sáng tạo trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, bảo đảm an sinh xã hội, phát triển bền vững.
"Chúng ta phải giám sát theo thời gian thực và chuyển đổi số mạnh mẽ, sử dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, đồng thời giám sát quá trình chuyển đổi xanh để phát triển bền vững và bảo đảm các chính sách về an sinh xã hội", đại biểu nêu ý kiến và cho rằng phải có chỉ số định lượng.