Nhiều trường đại học lớn điều chỉnh phương án tuyển sinh 2026, giảm mạnh hoặc bỏ xét tuyển tổ hợp văn - sử - địa khiến học sinh phải thay đổi môn học trong năm cuối cấp.
Học sinh khối C00 bị bỏ rơi năm cuối cấp?
Cẩm Ly, 18 tuổi, học sinh Trường THPT Con Cuông (Nghệ An), chuyên tâm ôn thi khối C00 từ lớp 10 với ước mơ vào ngành Đông Phương học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội). Tuy nhiên 1 tuần trước, trường chính thức thông báo bỏ xét khối C00 ngành này.
Chỉ còn một học kỳ nữa là đến ngày thi, Cẩm Ly gấp gáp điều chỉnh kế hoạch ôn thi, đi học thêm toán, tiếng Anh để chuyển sang khối D01.
“Thời gian ngắn hơn, phải học nhiều môn hơn khiến áp lực tăng gấp đôi. Em vừa phải giữ vững môn văn - sử - địa, vừa phải bắt kịp môn toán và tiếng Anh từ con số không”, Cẩm Ly nói.
Thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2025 (Ảnh: Trịnh Nguyễn).
Tương tự, Khánh Ly, bạn học của Cẩm Ly tại Trường Con Cuông, cảm thấy bối rối, bị động khi đặt mục tiêu vào các ngành Truyền thông - Báo chí.
"Thời gian gần đây em thấy khá nhiều trường thông báo giảm mạnh chỉ tiêu C00, thậm chí có trường bỏ hẳn. Gần như không có trường top đầu nào tuyển khối C00 cho ngành Truyền thông - Báo chí nữa. Thực lòng em bị sốc vì gần 3 năm qua em chỉ ôn một khối duy nhất là C00”, Khánh Ly chia sẻ.
Nữ sinh bày tỏ thêm, em và các bạn cùng ôn thi khối C00 cảm thấy con đường mình đi bị hẹp lại đột ngột. Các em lo lắng không cạnh tranh được với học sinh thành phố, nơi việc sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ làm điểm cộng phổ biến và dễ dàng hơn.
Bày tỏ quan điểm cá nhân, Cẩm Ly cho rằng việc bỏ khối C00 thể hiện định kiến của xã hội về môn học này khi nghĩ rằng các môn xã hội là học thuộc, không cần tư duy, dễ ăn điểm. Nhưng theo em, để học giỏi và đạt điểm cao ở bất kỳ môn nào cũng cần sự chăm chỉ và phương pháp học tập đúng đắn, logic.
Cẩm Ly mong muốn các trường đại học công bằng với khối C00 hơn, có phương án tuyển sinh dự trù trước 3 năm để học sinh cấp 3 không bị động hay “đứt gánh giữa đường”.
“Mỗi thay đổi có thể là rất nhỏ với nhà trường nhưng lại là rất lớn với học sinh chúng em. Em hy vọng những bạn học ban xã hội như em sẽ đủ vững vàng để điều chỉnh môn học, khối thi và vẫn có cơ hội để theo đuổi ngành mình yêu thích”, Khánh Ly chia sẻ.
Khối C cần "cách mạng" ứng dụng, không nên bị loại bỏ
Trước tâm lý hoang mang của học sinh, cô Nguyễn Anh Hảo, giáo viên môn lịch sử, Trường THPT Con Cuông, chia sẻ từ góc nhìn của người làm giáo dục.
Theo cô Hảo, sự dịch chuyển trong phương thức tuyển sinh chính là tấm gương phản chiếu nhu cầu bức thiết của thị trường lao động hiện đại. Thị trường đang hướng tới mô hình nhân lực đa năng nơi mà kiến thức xã hội sâu rộng phải được tích hợp nhuần nhuyễn với ngoại ngữ và khả năng tư duy logic - những công cụ then chốt để giải quyết vấn đề trong kỷ nguyên số.
Tuy nhiên, đây là một áp lực lớn đối với giáo viên và học sinh.
"Vốn dĩ việc lựa chọn khối ngành đã được các em xác định từ những năm đầu cấp 3, nên việc thay đổi như vậy tạo nên nhiều khó khăn. Học sinh sẽ dễ bị mất động lực ôn thi sử, địa và cảm thấy mất niềm tin vào khối thi truyền thống. Các em cũng lo lắng về cơ hội vào các trường top đầu”, cô Hảo nói.
Song thay vì bi quan, cô Hảo khuyên học sinh nên nhìn nhận đây là một cơ hội để bứt phá.
Theo cô, kiến thức văn - sử - địa hoàn toàn có thể hội nhập vào các lĩnh vực hiện đại như công nghệ số, truyền thông đa phương tiện, phân tích dữ liệu xã hội, marketing văn hoá…
Hiện nay các trường đại học cũng chủ động tạo ra những chương trình liên ngành như Truyền thông số và Văn hoá, Du lịch và Lịch sử, Quan hệ công chúng kết hợp Văn học. Do đó, khối C00 không những không lạc hậu mà còn mở ra rất nhiều cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.
Cô Hảo khuyên học sinh hãy kiên định với mục tiêu của mình. Nếu các em thực sự đam mê các ngành nghề xã hội, đừng vội từ bỏ khối C00. Thay vào đó, hãy xem việc học thêm tiếng Anh như một công cụ dẫn đường bắt buộc, chứ không phải là một môn học.
“Hãy nhìn vào các tổ hợp xét tuyển của trường đại học mơ ước, các em sẽ thấy chỉ cần có thêm ngoại ngữ hoặc toán là cơ hội xét tuyển đã tăng thêm với nhiều tổ hợp mới. Vì thế, dù không còn sớm, hãy tập trung đầu tư thời gian cho môn học mới”, cô Hảo tư vấn.