Quốc hội sáng nay (29/10) thảo luận, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.
Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Hà (đoàn Bắc Ninh) bày tỏ lo ngại sâu sắc về thực trạng bạo lực học đường, đang “diễn biến phức tạp, gây bức xúc và lo lắng cho toàn xã hội”.
Theo nữ đại biểu, bạo lực học đường ngày nay “không chỉ là câu chuyện giữa học sinh với học sinh”, mà nguy hiểm hơn khi “giáo viên trở thành nạn nhân, còn phụ huynh và học sinh lại là người gây ra bạo lực”. Đáng lo hơn, bạo lực không chỉ tồn tại trong lớp học mà còn “lan rộng, phức tạp trên không gian mạng”.
Hậu quả, theo đại biểu, là “vô cùng nghiêm trọng và lâu dài”. Nhiều học sinh bị tổn thương thể chất, sang chấn tâm lý, thậm chí trầm cảm và tự cô lập. “Những giáo viên bị bạo lực phải sống trong lo sợ, mất dần niềm tin và giá trị nghề nghiệp", bà Hà nói.
Đại biểu Nguyễn Thị Hà (đoàn Bắc Ninh). Ảnh: Quốc hội
Nữ đại biểu trăn trở: “Áp lực của nhiều giáo viên hiện nay không phải là đồng lương, mà là nỗi sợ hãi khi làm việc trong chính môi trường giáo dục”.
Theo đại biểu Hà, xã hội đang có xu hướng “đổ mọi trách nhiệm về phía nhà trường”, trong khi thực chất bạo lực học đường là kết quả của sự đứt gãy giữa 3 môi trường: Gia đình, nhà trường và xã hội.
“Một đứa trẻ không tự nhiên hung hăng hay vô cảm. Điều đó phản ánh một môi trường gia đình thiếu yêu thương, thiếu kỷ luật và thiếu tấm gương,” bà Hà nhấn mạnh.
Từ phía nhà trường, đại biểu cho rằng, “một số trường còn nặng về thành tích, chưa chú trọng giáo dục đạo đức và kỹ năng sống”. Trong khi đó, “biện pháp kỷ luật chưa hiệu quả, giáo viên thiếu kỹ năng quản lý cảm xúc và xử lý tình huống bạo lực”.
Còn từ phía xã hội, sự bùng nổ của mạng xã hội khiến một hành vi bạo lực có thể được “tán dương bằng lượt xem, lượt thích”. “Khi xã hội thờ ơ, đồng lõa với bạo lực, trẻ em sẽ coi đó là điều bình thường", đại biểu nói.
Đại biểu Nguyễn Thị Hà đánh giá cao Thông tư 19 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (có hiệu lực từ ngày 31/10), theo tinh thần nhân văn, hướng đến giáo dục. Tuy nhiên, bà cho rằng: “Sự nhân văn chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng hệ thống hỗ trợ và tư vấn tâm lý chuyên nghiệp".
Thực tế, phần lớn trường học hiện nay “chưa có đội ngũ tư vấn tâm lý học đường được đào tạo bài bản”. Nhiều nơi, “phòng tư vấn tâm lý chỉ tồn tại trên danh nghĩa, giáo viên chủ nhiệm phải tự xoay xở khi chưa có kỹ năng xử lý xung đột”.
Đại biểu cũng đề nghị “rà soát hiệu quả thực thi Thông tư 19 để cân bằng giữa nhân văn và kỷ luật”. Theo bà, cần bổ sung “các hình thức kỷ luật mang tính phục hồi nhưng đủ sức răn đe”, như: lao động cộng đồng, tham gia tư vấn bắt buộc, cam kết hành vi tích cực hoặc xin lỗi công khai dưới sự hướng dẫn của nhà trường.
Đại biểu Hà nhấn mạnh: “Một nền giáo dục không thể hạnh phúc nếu người dạy bị xúc phạm, người học bị bạo hành, và cả hai cùng chịu tổn thương. Hạnh phúc trong giáo dục chỉ có thể được xây dựng trên nền tảng kỷ cương, nhân ái và trách nhiệm.
Nhức nhối tình trạng bác sĩ, y tá liên tục bị bạo hành
Tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Khánh Thu (đoàn Hưng Yên) bày tỏ sự lo lắng trước thực trạng nhân viên y tế liên tục bị hành hung trong thời gian gần đây. Bà cho rằng, những sự cố này không còn là cá biệt mà đã trở thành vấn đề nhức nhối, đe dọa an toàn của đội ngũ làm công tác cứu người.
Đại biểu dẫn chứng, từ vụ việc xảy ra khi một bệnh nhi vào viện cấp cứu ở Nam Định gây bức xúc dư luận, chỉ hai ngày sau lại tiếp tục xảy ra vụ hành hung cán bộ y tế ngay tại địa phương này. “Điều đáng buồn là thay vì lên tiếng bảo vệ, dư luận lại đặt câu hỏi "chắc phải làm sao mới bị hành hung vậy". Hai ngày sau, người nhà bệnh nhân xin lỗi với lý do nóng nảy, lo lắng, rồi mọi thứ lại chìm vào im lặng", bà Thu nói.
Đại biểu Trần Khánh Thu (đoàn Hưng Yên). Ảnh: Quốc hội
Theo đại biểu, các vụ bạo hành trước đây thường xảy ra ở khu vực cấp cứu – nơi áp lực và cảm xúc dâng cao. Nhưng gần đây, sự việc đã vượt ngưỡng khi nhân viên y tế bị tấn công ngay tại khu sơ sinh, nơi lẽ ra phải “bình yên nhất trong bệnh viện”. “Cán bộ y tế đã thực sự bị đổ máu tại nơi làm việc,” bà nhấn mạnh.
Bà Trần Khánh Thu khẳng định, những sự cố này đã được dự báo từ lâu và có xu hướng ngày càng nghiêm trọng hơn. “Ngành Y không thể phát triển nếu thiếu cơ chế bảo vệ và hỗ trợ cho những người làm nghề. Chúng tôi không phải là những cỗ máy, mà là con người có trái tim, cần được thông cảm và tôn trọng", bà nói.
Đại biểu kiến nghị bổ sung vào Nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 nội dung: “Bảo đảm cán bộ, nhân viên y tế được làm việc trong môi trường an toàn; hành vi dùng vũ lực, đe dọa hoặc cản trở nhân viên y tế khi thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở y tế là hành vi chống người thi hành công vụ".
Ngoài ra, bà Thu đề xuất công nhận liệt sĩ đối với nhân viên y tế hy sinh khi làm nhiệm vụ và thương binh với trường hợp bị thương. “Đây không phải là đề nghị mới, nhưng cần điều chỉnh Pháp lệnh Người có công và Nghị định 131/2021 để tránh thiệt thòi cho nhân viên y tế", đại biểu nhấn mạnh.
“Không thể để những chiến sĩ áo trắng phải đánh đổi tính mạng khi đang cứu giữ sinh mạng của người khác. Đã đến lúc phải có hành động cụ thể, nghiêm khắc để bảo vệ đội ngũ thầy thuốc và đưa giá trị ngành Y về đúng vị thế trong xã hội", bà Trần Khánh Thu nêu rõ.