Sáng 20/11, trong phiên thảo luận về một số luật và nghị quyết liên quan lĩnh vực giáo dục, đại biểu Quốc hội băn khoăn với quy định giao chủ tịch xã được điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bố trí và phân công giáo viên.
ĐBQH Triệu Thị Ngọc Diễm (Cần Thơ) quan tâm đến quy định giao chủ tịch UBND cấp xã thẩm quyền điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bố trí và phân công nhân sự tại các cơ sở giáo dục công lập do địa phương quản lý.
"Điều này thể hiện rõ nét việc phân cấp, phân quyền mạnh gắn với đặc thù của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tuy nhiên, hiện nay cấp xã không có cơ quan chuyên môn về giáo dục; bộ phận văn hóa – xã hội chỉ có một công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Trong khi đó, công tác điều động, thuyên chuyển hay bố trí nhân sự trong cơ sở giáo dục công lập không chỉ là thủ tục quy trình mà phải gắn với đánh giá toàn diện về năng lực chuyên môn, đạo đức, chiều hướng phát triển và khả năng đáp ứng nhiệm vụ của từng nhà giáo, cán bộ quản lý", đại biểu Diễm nêu quan điểm.
ĐBQH Triệu Thị Ngọc Diễm (Cần Thơ). Ảnh: Quốc hội
Theo đại biểu, quá trình này gắn chặt với cơ chế tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhân lực ngành giáo dục, vốn đang thuộc thẩm quyền của giám đốc sở GD&ĐT. Việc chuyển toàn bộ thẩm quyền này xuống cấp xã có thể dẫn đến tình trạng công tác đánh giá nhân sự không bảo đảm đầy đủ thông tin, chưa phù hợp nguyên tắc gắn trách nhiệm quản lý chuyên môn với quản lý nhân sự và tài chính theo Nghị quyết 71.
Từ đó, đại biểu đề xuất tiếp tục giao thẩm quyền điều động, bố trí nhân sự cho chủ tịch UBND cấp xã để phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhưng không tách quản lý chuyên môn và nghiệp vụ khỏi ngành giáo dục.
Đại biểu kiến nghị thực hiện thông qua cơ chế phối hợp chặt chẽ, chỉ phân cấp một phần cho địa phương nhằm bảo đảm sự nhất quán trong đánh giá và sử dụng đội ngũ nhân sự.
Nếu từng trường, xã tổ chức tuyển dụng giáo viên sẽ bất cập
ĐBQH Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) nêu ý kiến về tuyển dụng và điều động giáo viên các cấp học phổ thông. Theo đại biểu, để đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ giáo viên tâm huyết và có năng lực, công tác tuyển dụng cần bảo đảm tính cạnh tranh và thống nhất.
Đại biểu đề nghị giao sở GD&ĐT tổ chức một kỳ thi tuyển dụng chung cho tất cả các trường có nhu cầu tuyển giáo viên trong toàn tỉnh.
"Kỳ thi thống nhất sẽ tạo một thước đo chung cho mọi ứng viên, giúp các trường tuyển đủ số lượng giáo viên theo thứ tự điểm từ cao xuống thấp. Ứng viên không trúng tuyển trường này có thể đăng ký sang trường khác bằng chính kết quả thi của mình", ĐBQH Hoàng Văn Cường nêu quan điểm.
ĐBQH Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội)
Đại biểu cho rằng, nếu mỗi trường hoặc mỗi xã tự tổ chức kỳ thi tuyển, sẽ phát sinh số lượng lớn đề thi và hội đồng thi, gây tốn kém và không bảo đảm sự đồng đều về chất lượng đề. Điều này có thể khiến kết quả tuyển dụng giữa các trường không tương thích với năng lực thực tế của ứng viên.
Bên cạnh đó, đại biểu nhấn mạnh bối cảnh giảm mức sinh và di cư hiện nay khiến quy mô học sinh biến động liên tục giữa các địa bàn. Vì vậy, ông cho rằng cần có cơ chế điều động giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu. Việc này nên giao cho sở GD&ĐT có thẩm quyền tuyển dụng và điều động giáo viên để triển khai linh hoạt và phù hợp với đề xuất trong dự thảo nghị quyết.
Quan tâm tới chính sách phụ cấp ưu đãi đối với giáo viên, đại biểu Hoàng Văn Cường cũng cho biết, theo dự thảo, mức phụ cấp được xác định là 70% đối với giáo viên mầm non và phổ thông; 30% đối với nhân viên; 100% đối với giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn.
Mặc dù không thuộc nhóm được hưởng ưu đãi này, song đại biểu ghi nhận việc quy định rõ ràng chế độ phụ cấp thể hiện sự quan tâm dành cho đội ngũ nhà giáo. Luật Nhà giáo quy định về nguyên tắc giáo viên được xếp lương cao nhất trong hệ thống thang bảng lương hành chính sự nghiệp.
Đặc thù của nghề dạy học là người làm nghề phải giữ gìn hình ảnh, chuẩn mực để làm gương cho học sinh. Khác với nhiều ngành nghề khác, giáo viên không thể chủ động làm thêm một số ngành nghề để tăng thu nhập; ngay cả việc dạy thêm đúng chuyên môn cũng chịu sự kiểm soát nhằm bảo đảm không ảnh hưởng đến nhiệm vụ dạy học chính khóa.
Theo đại biểu, nghề giáo có những giới hạn đặc thù trong việc tăng thu nhập ngoài lương. Vì vậy, việc có chính sách phụ cấp ưu đãi sẽ tạo điều kiện để giáo viên yên tâm công tác, tập trung cho nhiệm vụ giảng dạy tại trường.
Đại biểu cũng cho rằng, khi được hưởng chính sách tốt hơn, yêu cầu giám sát việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của giáo viên cũng cần đi đôi, góp phần hình thành đội ngũ giáo viên chuẩn mực.