Một số đại biểu đề nghị luật hóa quy định người đứng đầu không được ủy quyền tiếp công dân, song Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết luật đã quy định nên Chủ tịch tỉnh, xã phải thực hiện trách nhiệm này.
Sáng 13/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo. Theo dự thảo, Chủ tịch UBND cấp xã phải trực tiếp phụ trách công tác tiếp công dân ít nhất hai ngày mỗi tháng và thực hiện tiếp đột xuất khi có vụ việc. Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu đối với các quyết định, hành vi hành chính của mình và của cơ quan, công chức thuộc quyền quản lý trực tiếp.
Cơ quan soạn thảo cho biết các điều chỉnh trong dự thảo nhằm thể chế hóa mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh và xã), bỏ cấp huyện trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; đồng thời phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính và điều chỉnh thẩm quyền cho phù hợp với bộ máy tổ chức mới.
Phát biểu tại phiên thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải cho rằng chất lượng tiếp công dân phụ thuộc lớn vào thẩm quyền và trách nhiệm của người tiếp dân. Qua giám sát tại nhiều địa phương, bà nhận thấy tình trạng ủy quyền phổ biến, khiến người dân phải đi lại nhiều, không gặp được người đứng đầu, làm vụ việc kéo dài. "Nhiều trường hợp, nếu người dân được gặp trực tiếp chủ tịch, chỉ cần 15-20 phút là giải quyết xong", bà Hải nói và đề nghị dự luật phải ghi rõ quy định "người tiếp công dân không được ủy quyền".
Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Thanh Hải. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Theo bà Hải, Chủ tịch UBND tỉnh, xã đã được quy định phải tiếp công dân thì phải trực tiếp lắng nghe, chỉ đạo giải quyết. Việc ủy quyền cho phó chủ tịch hay lãnh đạo sở là không phù hợp vì những người này chỉ có vai trò tham mưu, không có thẩm quyền quyết định. "Phải là người đứng đầu mới có trách nhiệm và thẩm quyền giải quyết; cần cương quyết luật hóa yêu cầu không được ủy quyền", bà nhấn mạnh.
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cùng quan điểm, cho rằng nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài là do người có trách nhiệm không thực hiện trách nhiệm, thẩm quyền của mình. Cán bộ thường ủy quyền cho cấp phó, thậm chí người được ủy quyền lại tiếp tục ủy quyền cho người khác, khiến vụ việc không được giải quyết dứt điểm.
Trong khi đó, một số ý kiến cho rằng quy định "không được ủy quyền" cần cân nhắc để bảo đảm tính khả thi. Phó chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai đề nghị nên quy định tối thiểu số buổi chủ tịch tỉnh, xã phải tiếp dân và có thể ủy quyền trong những trường hợp cụ thể để bảo đảm linh hoạt. Phó Viện trưởng VKSND Tối cao Nguyễn Duy Giảng cho rằng áp lực tiếp dân rất lớn, nếu người đứng đầu phải tiếp toàn bộ thì "chủ tịch suốt ngày tiếp công dân, không thể làm việc khác".
Phó tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt khẳng định luật hiện hành đã quy định người đứng đầu phải trực tiếp tiếp công dân, không cho phép ủy quyền. Tuy nhiên, thực tế một số nơi chưa thực hiện nghiêm. Dự thảo lần này chỉ bổ sung trường hợp Thủ tướng được ủy quyền cho Tổng Thanh tra Chính phủ trong việc thụ lý tố cáo - do tính chất đặc thù công việc và nhằm đơn giản thủ tục hành chính.
Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Kết luận phiên thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho rằng với công tác tiếp công dân, người đứng đầu như Chủ tịch UBND tỉnh, xã phải trực tiếp thực hiện, không được ủy quyền; còn trong việc giải quyết các vụ việc cụ thể, có thể cho phép ủy quyền theo quy định.
Dự án luật sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 10 khai mạc ngày 20/10.