Cho mượn xe máy bị CSGT phạt nguội: Ai phải nộp phạt?

Thống kê gần 17.000 xe máy bị CSGT TP.HCM phạt nguội từ 1.1 - 31.5.2025 khiến nhiều người bất ngờ vì quá nhiều. Số người đi xe máy bị phạt nguội đã cao gần bằng 2/3 số người đi ô tô bị phạt nguội trong cùng mốc thời gian trên.

Việc phạt nguội xe máy từng được đánh giá khó khả thi vì tình hình mua bán không sang tên đổi chủ nhan nhản khắp nơi, không có biện pháp chế tài ngăn chặn người chưa đóng phạt nguội xe máy.

Tuy nhiên, hiện với quy định về biển số định danh (tức là biển số đi theo người, mua bán xe chỉ bán xác xe, không bán biển số) cùng các biện pháp ngăn chặn giải quyết thủ tục cấp đổi bằng lái xe, đăng ký xe... khiến người đi xe máy cũng "méo mặt" khi tra cứu ra lỗi phạt nguội.

Cho mượn xe máy bị phạt nguội ai chịu trách nhiệm?

Anh Trường Giang (ngụ Q.Bình Thạnh, TP.HCM) thắc mắc: "Vừa qua, tôi cho bạn đồng nghiệp mượn xe máy chạy đi ăn trưa. Biết tính bạn vẫn giữ thói quen rẽ phải khi đèn đỏ, dù giao lộ không có đèn cho xe máy rẽ nên tôi khá lo. Vậy cho mượn xe bị phạt ai chịu trách nhiệm?".

Theo anh Giang, mức phạt vi phạm giao thông theo Nghị định 168/2024 hiện rất cao. Nếu bị CSGT phạt nguội lỗi không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông 5 triệu thì tương đương 2/3 tháng lương của anh.

Tương tự, chị Minh Thư (ngụ TP.Thủ Đức) thỉnh thoảng cho người quen mượn xe máy gần nhà, có người không đội mũ bảo hiểm, chạy ngược chiều. Gần đây, biết thông tin CSGT phạt nguội xe máy, chị Thư đứng ngồi không yên.

"Cho người quen mượn xe mà lỡ bị phạt nguội tôi không biết nên xử lý thế nào. Nhắc người quen đi nộp thì lo xích mích, bản thân tự đóng thì... tốn tiền", chị thở dài.

Chủ xe có trách nhiệm gì?

Đại diện Cục CSGT cho biết, khi phạt nguội, CSGT sẽ trích xuất hình ảnh, gửi thông báo đến chủ xe theo thông tin trên đăng ký xe. Chủ xe hoặc người điều khiển xe theo thời điểm vi phạm có trách nhiệm, đến ngày hẹn mang đầy đủ giấy tờ đến trụ sở làm việc.

"Chủ xe phải đến làm việc vì chủ xe là người có trách nhiệm với phương tiện của mình. Qua camera phạt nguội, CSGT không xác định được ai là người lái xe vi phạm, do vậy, chủ xe có trách nhiệm chỉ ra ai là người lái xe", đại diện Cục CSGT nói.

Khi xác định được người lái xe ở thời điểm vi phạm, CSGT lập biên bản và ra quyết định xử phạt sau đó (thường từ sau 7 ngày).

Cục CSGT cho biết, trường hợp xe bị phạt tại thời điểm chủ xe đang cho người khác mượn xe hoặc giao xe cho người khác lái thì chủ xe phải chỉ ra người đó là ai để CSGT xác minh, lập biên bản.

CSGT lưu ý, nếu người được cho mượn xe máy hay ô tô không phối hợp chủ xe lên đóng phạt nguội thì chủ xe cần xuất trình cho CSGT các bằng chứng chứng minh thời điểm đó đang cho thuê, mượn... Căn cứ vào đây, CSGT sẽ trực tiếp gửi thông báo đến người điều khiển để đề nghị xử lý.

Ngược lại, nếu chủ xe là người lái xe ở thời điểm vi phạm theo thông báo phạt nguội xe máy thì chủ xe sẽ đóng phạt. Nếu chủ xe không chỉ ra được người điều khiển xe của mình vi phạm là ai thì chủ xe phải chịu trách nhiệm về lỗi phạt nguội này.

"Khi cho người khác mượn xe máy, chủ xe không nên chủ quan, nể nang vì quen biết, mà hãy kiểm tra xem người mượn xe có đủ điều kiện lái xe hay không, có GPLX phù hợp loại phương tiện điều khiển, có nồng độ cồn hay không... Từ đó, chủ xe mới có thể tránh liên đới trách nhiệm phạt hành chính hay hình sự khi người mượn xe có vi phạm", CSGT đưa ra lời khuyên.