Nhưng điều quan trọng hơn cả, như sợi chỉ đỏ mà Chính phủ qua mọi thời kỳ đều kiên định: lấy dân làm gốc, xác định người dân, doanh nghiệp là trung tâm và chủ thể của mọi hoạt động.
1945: Lo cho dân từng hạt gạo, con chữ
Ngày 28/8/1945, Chính phủ lâm thời ra đời trong tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”. Ngân khố trống rỗng, thù trong giặc ngoài bủa vây. Nhưng thay vì chỉ lo giữ quyền lực, Chính phủ đầu tiên đã chọn cách đi vào lòng dân: phát động phong trào “Diệt giặc đói” với “Hũ gạo cứu đói”; phong trào “Diệt giặc dốt” với “Bình dân học vụ”; và “Tuần lễ vàng” để quyên góp tài lực cho quốc gia non trẻ, chỉ trong thời gian ngắn đã quyên góp được 370 kg vàng.
Không chỉ lo cái ăn, cái chữ, Chính phủ lâm thời còn tổ chức Tổng tuyển cử đầu tiên ngày 6/1/1946 để dân được bầu ra Quốc hội của mình, và đến tháng 11 cùng năm thông qua Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đó là những dấu ấn cho thấy Chính phủ ngay từ đầu đã “lấy dân làm gốc”, trao cho dân quyền làm chủ vận mệnh.
Trong khói lửa chiến tranh: Toàn dân là chủ thể
Các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ kéo dài hàng chục năm càng làm nổi bật một sự thật: sức mạnh của dân là vô địch. Chính phủ, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, không chỉ điều hành kháng chiến bằng quân sự mà còn bằng việc tổ chức đời sống Nhân dân: từ phong trào “Toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến” đến “Ba sẵn sàng”, “Ba đảm đang”, biến từng người dân thành chiến sĩ, từng làng xóm thành pháo đài.
Khi chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” vang dội, khi ngày 30/4/1975 đất nước hoàn toàn thống nhất, thì đó không chỉ là thắng lợi của quân đội mà là thắng lợi của cả một dân tộc. Chính phủ đã biết cách khơi dậy, tổ chức và dẫn dắt sức mạnh của Nhân dân.
Đổi mới: “Khoán 10” – trả lại quyền cho dân
Sau chiến tranh, cơ chế bao cấp khiến đất nước rơi vào khủng hoảng, thiếu ăn, thiếu mặc. Chính phủ đứng trước một câu hỏi sinh tử: làm thế nào để thoát nghèo? Và câu trả lời lại bắt đầu từ dân.
Chỉ thị 100 (1981), rồi Nghị quyết 10 (1988) về “Khoán 10” trong nông nghiệp đã trả lại quyền làm chủ ruộng đất cho nông dân. Thủ tướng trong diễn văn đã nhắc lại: “Từ một nước thiếu đói, Việt Nam đã tự túc lương thực, bắt đầu xuất khẩu gạo chỉ sau một năm thực hiện Khoán 10”. Chính sự dám tin dân, trao quyền cho dân đã biến nông nghiệp thành bệ phóng, đưa Việt Nam từ nước thiếu ăn thành một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.
Đổi mới vì thế không chỉ là thay đổi cơ chế quản lý, mà là một quyết định chính trị quan trọng: đặt niềm tin vào dân.
Hội nhập và phát triển: Doanh nghiệp là trung tâm
Bước vào kỷ nguyên hội nhập, Chính phủ tiếp tục mở rộng tư duy “lấy dân làm gốc” sang lĩnh vực kinh tế, khi coi doanh nghiệp là trung tâm của phát triển. Như Thủ tướng nhấn mạnh: “Nguồn lực bắt nguồn từ tư duy, động lực bắt nguồn từ sự đổi mới, sáng tạo; sức mạnh bắt nguồn từ Nhân dân, doanh nghiệp”.
Việt Nam từ chỗ bị bao vây cấm vận, nay thuộc nhóm 15 quốc gia thu hút đầu tư nhiều nhất thế giới, nằm trong nhóm 20 nước có quy mô thương mại hàng đầu. Thành tựu ấy không đến từ một bộ máy quan liêu, mà đến từ một Chính phủ biết cởi trói cho doanh nghiệp, đồng hành cùng doanh nhân, coi họ là lực lượng đồng hành trong kiến tạo quốc gia.
Chính phủ có thể thay đổi cơ cấu, cải cách tổ chức nhưng nguyên tắc bất biến: Mọi chính sách, mọi hành động đều phải xuất phát từ lợi ích của Nhân dân. Ảnh: TTXVN
Chính phủ hôm nay: Hành động quyết liệt vì dân, vì doanh nghiệp
Trong nhiệm kỳ hiện tại, Chính phủ thực hiện cuộc cải cách hành chính quy mô chưa từng có – “sắp xếp lại giang sơn”, tinh gọn bộ máy, xóa bỏ cấp huyện, thiết lập chính quyền hai cấp. Mục tiêu sau cùng không phải là tiết kiệm chi phí vận hành, mà là để bộ máy phục vụ nhanh hơn, hiệu quả hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Thủ tướng nêu rõ: “Đối với Nhân dân, doanh nghiệp: không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm; đối với công việc: dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”. Đây là tuyên ngôn hành động, là kỷ luật của Chính phủ kiến tạo. Nó đặt ra yêu cầu cao hơn bao giờ hết cho đội ngũ cán bộ: phải lấy sự hài lòng của dân làm thước đo.
Thành quả cụ thể đã hiện hữu: 334.234 căn nhà tạm, dột nát được xóa bỏ sớm hơn 5 năm so với mục tiêu; thủ tục hành chính ngày càng rút ngắn; các dự án hạ tầng chiến lược – đường sắt tốc độ cao, điện hạt nhân Ninh Thuận, cao tốc Bắc – Nam – được đẩy nhanh tiến độ. Tất cả đều nhằm mở không gian phát triển mới cho dân, cho doanh nghiệp.
Lấy dân làm gốc – Cội nguồn sức mạnh cho tương lai
Thủ tướng khẳng định: “Sự nghiệp cách mạng là của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân; xác định người dân, doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể trong mọi hoạt động của Chính phủ”. Đây là không chỉ là bài học lịch sử, mà là kim chỉ nam cho giai đoạn phát triển mới.
Chính phủ có thể thay đổi cơ cấu, có thể cải cách tổ chức, nhưng nguyên tắc bất biến vẫn là: Mọi chính sách, mọi hành động đều phải xuất phát từ lợi ích của Nhân dân, từ sự phát triển của doanh nghiệp. Nếu ngày xưa Chính phủ lo cho dân từng hạt gạo, con chữ, thì hôm nay Chính phủ hành động để dân giàu, doanh nghiệp mạnh, đất nước hùng cường.
80 năm Chính phủ – từ Chính phủ lâm thời 1945 đến Chính phủ kiến tạo hôm nay – là một hành trình liền mạch của tư tưởng “lấy dân làm gốc”. Nếu bài học 1945 là “dân đói thì nước không thể vững”, thì bài học hôm nay là “không có dân, không có doanh nghiệp, thì không có phát triển bền vững”.
Thủ tướng đã gửi gắm thông điệp rõ ràng: “Tôi kêu gọi đồng bào, chiến sĩ cả nước, đồng bào ta ở nước ngoài và cộng đồng doanh nghiệp nêu cao tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường; chung tay cùng Chính phủ xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”.
Đó cam kết với Nhân dân – rằng Chính phủ, hôm nay và mai sau, sẽ luôn hành động vì dân, do dân, cùng dân kiến tạo tương lai.