Khoa học-công nghệ tiếp tục giữu vai trò nền tảng
Báo cáo tại Hội nghị tổng kết năm 2025 của Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 của UBND TP. Cần Thơ tổ chức ngày 13/1 cho thấy, sau sáp nhập, toàn thành phố có 113 tổ chức có hoạt động khoa học và công nghệ, trong đó 69 tổ chức công lập và 44 tổ chức ngoài công lập.
Cần Thơ chuyển mạnh từ "triển khai" sang "khai thác, sử dụng hiệu quả", nhất là đối với các nền tảng số, cơ sở dữ liệu đã được đầu tư - Ảnh: VGP/LS
Các đơn vị nghiên cứu, đào tạo chủ lực như Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long, Đại học Cần Thơ, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân với nhiều phòng thí nghiệm chuyên sâu trong các lĩnh vực sinh học phân tử, môi trường, dinh dưỡng, lý-hóa và khảo nghiệm.
Hiện nay, Cần Thơ có 72 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp thành phố đang triển khai trên các lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật-công nghệ, nông nghiệp, y dược và khoa học xã hội- nhân văn. Nội dung nghiên cứu tập trung vào ứng dụng công nghệ mới nhằm nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Ước tính năm 2025, có khoảng 1.500 bài báo, công trình khoa học được công bố bởi các nhà khoa học đang công tác tại các viện, trường, cơ quan trên địa bàn thành phố, trong đó Đại học Cần Thơ tiếp tục là đơn vị đóng góp số lượng lớn nhất.
Lĩnh vực sở hữu trị tuệ được quan tâm
Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, Cần Thơ hiện có 5 tổ chức trung gian hỗ trợ tư vấn, đăng ký bảo hộ. Thành phố đã hỗ trợ kinh phí đăng ký bảo hộ cho 43 tổ chức, cá nhân với 66 nhãn hiệu trong nước, 3 nhãn hiệu nước ngoài và 17 sáng chế; đồng thời triển khai 12 nhiệm vụ thúc đẩy phát triển tài sản trí tuệ.
Riêng năm 2025, toàn thành phố có 845 đơn đăng ký bảo hộ (gồm 788 nhãn hiệu, 14 sáng chế, 43 kiểu dáng công nghiệp) và 680 văn bằng được Cục Sở hữu trí tuệ cấp mới.
Sau hợp nhất, Cần Thơ hiện có 3 chỉ dẫn địa lý, 8 nhãn hiệu chứng nhận và 41 nhãn hiệu tập thể, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm địa phương và năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từng bước hình thành
UBND thành phố Cần Thơ đã thành lập Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ, đồng thời trình Đề án xây dựng trung tâm mang tầm khu vực và vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Kết quả Chỉ số Đổi mới sáng tạo địa phương năm 2025 cho thấy, Cần Thơ đạt 46,21 điểm, xếp thứ 10/34 tỉnh, thành phố.
Hiện hệ sinh thái khởi nghiệp của thành phố có 68 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, 190 dự án khởi nghiệp; liên kết với 6 quỹ đầu tư trong và ngoài nước; hình thành 5 mạng lưới liên kết hệ sinh thái, 23 tổ chức hỗ trợ trung gian và 6 không gian làm việc chung.
Đặc biệt, đã có 30 biên bản ghi nhớ hợp tác và 8 thương vụ đầu tư thành công với tổng giá trị 39,5 tỷ đồng, cho thấy tín hiệu tích cực trong kết nối nguồn lực xã hội cho đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh đó, Dự án Sàn giao dịch công nghệ Cần Thơ đang hoàn tất thủ tục nghiệm thu, kỳ vọng tạo không gian trưng bày sản phẩm công nghệ và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học.
Ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: VGP/LS
Chính quyền số và Đề án 06 tạo chuyển biến rõ nét
Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Trung tâm dữ liệu thành phố được đầu tư, vận hành theo mô hình điện toán đám mây với hơn 500 máy chủ ảo hóa, hạ tầng an toàn thông tin đạt cấp độ 3, khả năng lưu trữ trên 2.000 TB dữ liệu. 100% sở, ban, ngành và UBND xã, phường đã kết nối Mạng truyền số liệu chuyên dùng.
Toàn thành phố đã triển khai 12.590 chữ ký số chuyên dùng cho cá nhân, tổ chức, phục vụ hoạt động công vụ điện tử. Hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến từ thành phố đến cấp xã hoạt động ổn định, góp phần nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành.
Về cải cách hành chính, tỉ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt 95,59% ở cấp thành phố và 99,68% ở cấp xã, phường. Thành phố đã số hóa hơn 470.000 hồ sơ thủ tục hành chính; nhiều cơ sở dữ liệu như dân cư, hộ tịch, đất đai, giáo dục, y tế từng bước được làm sạch và kết nối.
Đề án 06 được triển khai với 32/41 mô hình điểm và 57 dịch vụ công thiết yếu, trong đó nhiều dịch vụ đạt 100% như đăng ký tạm trú, tạm vắng; cấp biển số xe mô tô; thủ tục con dấu. Ngành y tế duy trì hiệu quả việc khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng CCCD gắn chip.
Nhận diện rõ các 'điểm nghẽn'
Bên cạnh kết quả đạt được, lãnh đạo thành phố thẳng thắn chỉ ra nhiều hạn chế: Tiến độ triển khai khoa học-công nghệ còn chậm; chính sách ban hành chưa đồng bộ; thiếu nhân lực chất lượng cao, nhất là ở cấp cơ sở; doanh nghiệp khoa học-công nghệ quy mô nhỏ; bộ máy chính quyền sau hợp nhất cần thời gian sắp xếp, ổn định.
Cải cách hành chính có mặt chưa đáp ứng yêu cầu; năng lực ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu của một bộ phận cán bộ còn hạn chế. Một số chính sách về khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ban hành chậm; việc hợp nhất, kết nối các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu sau sáp nhập chưa đồng bộ ở một số ngành, lĩnh vực.
Đối với Đề án 06, vẫn còn một số nhiệm vụ, mô hình chưa hoàn thành, một số cơ sở dữ liệu chưa được kết nối đầy đủ, ảnh hưởng đến công tác chỉ đạo, điều hành.
Chuyển mạnh từ 'triển khai' sang 'khai thác, sử dụng hiệu quả'
Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, ban hành cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, làm cơ sở đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng khoa học và công nghệ vào thực tiễn, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Các sở, ban, ngành và địa phương cần tiếp tục nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên, gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị.
Đặc biệt, tập trung chuyển mạnh từ "triển khai" sang "khai thác, sử dụng hiệu quả", nhất là đối với các nền tảng số, cơ sở dữ liệu đã được đầu tư; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các ngành, các cấp; phục vụ thiết thực công tác quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Triển khai Trung tâm Giám sát, Điều hành thông minh (IOC) bảo đảm kết nối liên thông, khai thác hiệu quả thông tin, dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành, phát triển kinh tế-xã hội của thành phố.
Các cơ quan, đơn vị cần chủ động rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn đã được chỉ ra tại Hội nghị, nhất là trong công tác bảo đảm điều kiện hạ tầng phục vụ chuyển đổi số và Đề án 06; nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến toàn trình; nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức.
Chuyển mạnh sang khai thác hiệu quả
Hội nghị thống nhất định hướng năm 2026 tiếp tục lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 làm trung tâm trong quản lý, điều hành; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, chuyển mạnh từ “triển khai” sang “khai thác hiệu quả”, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu; phát triển Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC); đồng thời nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức.
Một năm triển khai Đề án 06 tại Cần Thơ đã đặt nền móng quan trọng cho quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và công nghệ. Tuy nhiên, để khoa học-công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển bền vững, Thành phố cần tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, nhân lực và năng lực khai thác hệ thống số trong chặng đường tiếp theo.